“Không điều hành chính sách theo một nhóm lợi ích”

Trần Giang

07:30 03/03/2016

BizLIVE -

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Chương trình giảng dạy Fulbright, cho rằng quyết định điều chỉnh hệ số rủi ro tín dụng bất động sản từ 150% lên 250% là hợp lý bởi chính sách vĩ mô không thể điều hành theo một nhóm lợi ích, trong đó có nhóm doanh nghiệp bất động sản.

“Không điều hành chính sách theo một nhóm lợi ích”

Siết tín dụng bất động sản là cần thiết, theo ý kiến của một số chuyên gia. Ảnh minh họa

Thông tư 36 sửa đổi có một nội dung đang vấp phải sự phản đối của doanh nghiệp bất động sản, đó là quyết định nâng hệ số rủi ro tín dụng bất động sản từ 150% lên 250%. Tuy nhiên, giới chuyên gia và nhiều ngân hàng lại ủng hộ chính sách này.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng việc sửa đổi này cho thấy Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát tín hiệu là đang kiểm soát cho vay bất động sản và không khuyến khích.

“Việc siết lại tín dụng cho bất động sản sẽ gặp nhiều phản đối từ phía doanh nghiệp bất động sản nhưng chính sách vĩ mô không thể điều hành theo một nhóm lợi ích, trong đó có nhóm doanh nghiệp bất động sản. Bởi mỗi khi có tác động thì người dân nghèo sẽ là đối tượng chịu thiệt. Doanh nghiệp bất động sản nếu có bị thua lỗ là do tham lạm chứ không phải do chính sách điều hành”, ông Tuấn nhận định.

Hàng loạt ngân hàng phân loại tín dụng sai

Báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2015 của nhiều ngân hàng cho thấy dư nợ cho vay kinh doanh bất động sản rất thấp. Ví như năm 2015, VPBank cho vay hoạt động kinh doanh bất động sản là 19.089 tỷ đồng, tăng trưởng 16,33%, giảm so với  năm 2014 là 22.454 tỷ đồng. Trong khi cho vay cá nhân, hộ gia đình tăng trưởng 53,28% lên 62.234 tỷ đồng.

Báo cáo cũng cho thấy cho vay hoạt động kinh doanh bất động sản của Vietinbank là 42.522 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi năm ngoái là 27.200 tỷ đồng. Nhưng hoạt động cho vay dịch vụ khác là 9.363 tỷ đồng, cho vay hộ gia đình là 26.978 tỷ đồng…

Theo cách phân loại phổ biến hiện tại, cho vay  mua nhà lần đầu được xếp vào cho vay tiêu dùng, không phải là cho vay bất động sản. Do vậy cho vay bất động sản trên báo cáo tài chính của ngân hàng không phản ánh hết toàn bộ dư nợ cho vay thị trường bất động sản.

“Cho vay tiêu dùng tiêu dùng tăng mạnh là xu hướng chung ở nhiều ngân hàng và chúng tôi suy đoán rằng điều này là do cho vay mua nhà tăng đáng kể. Tuy vậy cơ cấu cho vay tiêu dùng không được công bố”, CTCK TP.HCM (HSC) bình luận.

Một lãnh đạo chi nhánh của ngân hàng lớn có trụ sở tại Hà Nội cho biết việc siết lại cho vay bất động sản là rất khó bởi thị trường bất động sản được nhận xét là sẽ ấm lên trong năm 2016, nghĩa là phát sinh cơ hội kiếm nhiều lãi của ngân hàng.

“Do vậy, dù NHNN có ngăn cản thì dòng vốn sẽ vẫn đổ vào bất động sản bằng cách này hay khác khác. Thực tế, trong tay tôi đang có một hợp đồng xin vay vốn để mua đất, nhưng lại ghi mục đích vay là vay tiêu dùng hợp pháp. Rõ ràng đây là câu chuyện quản lý, kiểm soát thế nào để chính sách hiệu quả nhất”, vị này phân tích.

Thực tế, câu chuyện ngân hàng biến báo khi hạch toán các khoản cho vay bất động sản bằng nhiều cách thì ai cũng biết. Rất nhiều khoản vay bất động của các ngân hàng được phân loại theo cho vay hoạt động khác, cho vay cá nhân hộ gia đình.

Trong năm 2015, cho vay tiêu dùng, cá nhân, hộ gia đình chiếm 30% tổng dư nợ, trong đó hầu hết là cho vay cá nhân để mua bất động sản, nhà ở. Tuy nhiên, ngân hàng không hạch toán vào cho vay bất động sản.

“NHNN cần phải xem lại cách phân loại tín dụng đối với nền kinh tế của các ngân hàng. Với cách phân loại hiện nay thì không khác bịt mắt lại, cơ quan quản lý không biết thực tế có bao nhiêu vốn được đổ vào bất động sản. Hơn nữa, việc phân loại tín dụng “lách luật” như vậy thì việc điều chỉnh hệ số rủi ro cho vay bất động sản sẽ không có hiệu lực. Vì vậy, cùng với việc siết lại cho vay bất động sản, NHNN cần phải kiểm soát tín dụng đổ vào lĩnh vực này”, ông Tuấn bình luận.

Một vấn đề nữa, theo ông Tuấn, việc nâng hệ số cho vay bất động sản sẽ làm giảm hệ số CAR của các ngân hàng. Vì vậy, khi điều chỉnh hệ số này, NHNN cần phải tính toán để giảm sát được việc tính toán đúng hệ số CAR của các ngân hàng.

“Rõ ràng việc điều chỉnh hệ số là hợp lý nhưng đi liền với đó là khả năng giám sát và chế tài của cơ quan quản lý. NHNN cần phải giảm sát được các tính toán hệ số an toàn vốn (CAR) và phân loại tín dụng”, ông Tuấn khuyến nghị.

Đánh hệ số rủi ro theo từng phân khúc

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính, cũng cho rằng việc siết lại cho vay bất động sản là NHNN hướng các NHTM hoạt động theo thông lệ quốc tế, hạn chế cho vay bất động sản.

“Việc siết lại cho vay bất động sản tất nhiên là có tác động tới các ngân hàng nhưng không nhiều, vì tỷ trọng cho vay bất động sản của hệ thống ngân hàng hiện nay chỉ khoảng 8,5% trên tổng dư nợ. Năm ngoái, NHNN cảnh báo việc cho vay bất động sản nên các NHTM đã cẩn trọng hơn”, ông Lực nhận định.

Tuy vậy, ông Lực cho rằng việc điều chỉnh hệ số cho vay bất động sản như vậy là hơi cao và không nên ở mức 2,5 lần so với cho vay thông thường. “Cũng nên điều chỉnh hệ số cao lên nhưng cũng chỉ nên ở mức 200% và phải phân loại các thị trường bất động sản để phù hợp với thực tiễn hơn. Với loại rủi ro thấp thì chỉ nên 170% - 180%, chứ không phải tất cả đều là 200%, vì có nhiều phân khúc thị trường không có mức rủi ro cao như vậy”, ông Lực phân tích.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, cũng cho rằng siết tín dụng bất động sản là cần thiết, vì có những phân khúc gần đến tình trạng bong bóng bất động sản, nhất là phân khúc cao cấp.

“Năm nay, sẽ có thêm nhiều dự án được bung ra làm cho cung cao hơn cầu. Thâm chí có nhiều phân khúc, như phân khúc dự án cao cấp chủ yếu cung cao hơn cầu và chủ yếu do giới kinh doanh tạo sóng trên thị trường chứ nhu cầu mua được bao nhiêu đâu”, ông Hiếu bình luận.

Theo ông Hiếu, việc siết lại cho vay bất động sản sẽ giúp cho nhà đầu tư, doanh nghiệp lựa chọn dự án hợp lý hơn, tránh tình trạng ôm dự án, găm hàng để tung... mà lừa chọ dự án để cung cấp cho các tầng lớn xã hội có nhu cầu lớn.

“Còn các ngân ngân hàng cũng cần lựa chọn dự án khả thi để cho vay, hạn chế việc cho vay ồ ạt để nợ xấu quay trở lại. Việc siết lại cho vay bất động sản có thể khiến doanh nghiệp kêu ca nhưng sẽ tốt cho thị trường và ngân hàng cả trung và dài hạn”, ông Hiếu nhận định.

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 743.41 ▲ 1.5 (0.2%)

 
VN-Index 743.41 1.5 0.2%
HNX-Index 93.69 0.22 0.23%
UPCOM 57.64 0.25 0.43%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ