Cuộc đua lãi suất lan rộng: Tội đồ là những ngân hàng yếu kém?

Trần Giang

08:00 10/03/2016

BizLIVE -

Cuộc đua lãi suất huy động đã không trong phạm vi một vài ngân hàng nhỏ nữa, mà đã lan rộng trong hệ thống ngân hàng. Tình trạng “mặc cả” lãi suất đã diễn ra hầu hết ở các ngân hàng và “chiếc áo” trần lãi suất trở nên quá chật chội.

Cuộc đua lãi suất lan rộng: Tội đồ là những ngân hàng yếu kém?

Cuộc đua lãi suất lan rộng mà nguyên nhân xuất phát từ những ngân hàng yếu kém.

Có rất nhiều ý kiến khác nhau về cuộc đua lãi suất lần này và NHNN cũng thừa nhận có tình trạng đua lãi suất trong hệ thống ngân hàng, xuất phát điểm từ các ngân hàng nhỏ.

Nguyên nhân của cuộc đua lãi suất lần này xuất phát từ việc thanh khoản của một số ngân hàng có dấu hiệu căng thẳng. Để giữ chân khách hàng lớn trước sự lôi kéo của những ngân hàng yếu kém này, các ngân hàng khác buộc phải tham gia cuộc đua lãi suất. Như vậy, một lần nữa, cuộc đua lãi suất lại xuất phát từ sự yếu kém trong quản trị vốn của những ngân hàng yếu kém.

Một nguyên nhân nữa khiến lãi suất huy động tăng lên đó là các ngân hàng phải cơ cấu lại nguồn vốn trung và dài hạn để phù hợp với dự thảo sửa đổi Thông tư 36 của Ngân hàng Nhà nước.

Thời gian qua, hệ thống ngân hàng đã tập trung vốn quá nhiều cho bất động sản, điều này khiến NHNN lo ngại rủi ro thanh khoản. Theo NHNN, tính đến tháng 11/2015, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 4.586.430 tỷ đồng, trong đó, cho vay bất động sản chiếm 10,3%. Như vậy, ước tính tổng số tiền của hệ thống ngân hàng đang nằm trong thị trường bất động sản khoảng 472.402 tỷ đồng.

Ngân hàng yếu kém lại “gây bão”

Nói về vấn đề này, giám đốc chi nhánh của một ngân hàng lớn tại Hà Nội cho biết, cuộc đua lãi suất lần này là do họ bị những ngân hàng yếu kém kéo vào. “Việc tăng lãi suất huy động là để giữ chân khách hàng lớn trước sự lôi kéo của các ngân hàng khác. Đây không phải là cuộc đua lãi suất của các ngân hàng mà các ngân hàng buộc phải làm xuất phát từ sự yếu kém trong công tác quản trị vốn của các ngân hàng yếu kém”, vị này phân tích.

Nhìn lại năm 2010, 2011, cuộc đua lãi suất huy động của hệ thống ngân hàng cũng xuất phát từ nguyên nhân này và do không có giải pháp khả thi nên cuộc đua diễn ra trong thời gian dài và đẩy mặt bằng lãi suất huy động lên cao chót vót, 17%/năm. Tất nhiên, cuộc đua lãi suất lần này không nghiêm trọng như thời điểm đó, nhưng một trong những nguyên nhân chính đẩy đến cuộc đua này cũng là thanh khoản.

Ngân hàng cần phải bỏ “bóc ngắn, cắn dài”

Một nguyên nhân nữa được cho là tác động tới lãi suất của các ngân hàng, đó là phải cơ cấu lại nguồn vốn trung và dài hạn để phù hợp với sửa đổi Thông tư 36 của NHNN. Theo đó, NHNN muốn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn từ 60% xuống 40% đối với các ngân hàng thương mại. Nếu vấn đề này được thông qua, nhiều ngân hàng có thể đã vượt trần vì vốn đổ vào bất động sản quá lớn.

“Đây là lý do khiến các ngân hàng tăng lãi suất để cơ cấu lại các kỳ hạn”, ông Phạm Quốc Thanh, Phó tổng giám đốc HDBank, nhận định.

Ông Thanh thừa nhận lãi suất huy động trong giai đoạn gần đây của các ngân hàng đã có mức tăng đáng kể ở thời điểm trước và sau tết.

“Tuy nhiên, giai đoạn sau tết việc cạnh tranh lãi suất giữa các ngân hàng tập trung vào các kỳ hạn dài trên 1 năm nhằm khuyến khích huy động từ các kỳ hạn dài. Đây cũng là động thái các ngân hàng chuẩn bị cho việc sửa đổi Thông tư 36 giảm tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn từ 60% xuống 40% của NHNN”, ông Thanh phân tích.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, cũng cho rằng dự thảo sửa đổi Thông tư 36 đang được cân nhắc và nếu được thi hành sẽ có tác động giới hạn tín dụng cho vay bất động sản. Với khả năng tín dụng bất động sản bị siết lại, các ngân hàng thương mại được dự kiến sẽ tăng lãi suất cho vốn huy động trung và dài hạn để có nguồn vốn đáp ứng nhu cầu cho vay bất động sản trung và dài hạn.

“Do đó lãi suất cho vay bất động sản có khả năng sẽ tăng. Cùng với đó, vì hệ số rủi ro cho tín dụng bất động sản tăng cao sẽ buộc các ngân hàng phải siết lại cho vay bất động sản hoặc tăng vốn tự có. Điều này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các ngân hàng và do đó có khả năng các ngân hàng sẽ phải tăng lãi suất cho vay để bù trừ cho lợi nhuận bị thiệt hại”, ông Hiếu phân tích.

Thêm vào đó Chính phủ cũng đang phát hành trái phiếu với lãi suất tương đối cao để cân đối ngân sách quốc gia. “Tất cả những nguyên nhân này đã dẫn đến việc các ngân hàng tăng lãi suất huy động”, ông Hiếu nhận định.

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 723.52 ▲ 1.38 (0.19%)

 
VN-Index 723.52 1.38 0.19%
HNX-Index 91.38 0.01 0.01%
UPCOM 57.21 -0.31 -0.54%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ