“Việt Nam, ngôi sao mới nổi trong ngành điện tử Châu Á”

Thảo Mai

10:46 03/07/2015

BizLIVE -

Việt Nam đã vượt trên Philippines và Thái Lan, hướng tới soán ngôi Singapore để trở thành nhà xuất khẩu điện tử lớn thứ năm trong khu vực trong hai năm tới.

“Việt Nam, ngôi sao mới nổi trong ngành điện tử Châu Á”

Ảnh minh họa.

Theo đánh giá của công ty nghiên cứu hàng đầu Singapore - DBS, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á năm 2014, với nhân tố đóng góp chính là mảng sản xuất. Trong lĩnh vực này, không thể kể tới ngành điện tử.

Tỷ lệ hàng điện tử trong tổng kim ngạch xuất khẩu qua các năm. Nguồn: DBS
Ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam đang từng bước bắt kịp các cường quốc trong khu vực. Xuất khẩu điện tử tăng trưởng 78% mỗi năm trong vòng 4 năm qua, cán mốc 35 tỷ USD trong năm 2014. Tính trong tổng thể, xuất khẩu điện tử chiếm 23% tổng kim ngạch năm 2014, tăng vọt so với mức khiêm tốn 5% trong năm 2010. 

Giờ đây, điện tử là một trụ cột kinh tế, đóng góp 23,4% vào GDP Việt Nam trong năm 2014, tăng so với mức 5,2% cách đó 4 năm, DBS ghi nhận. 

Cơn sốt ngành công nghiệp này bùng nổ sau năm 2010 do nhiều yếu tố. Đối mặt với nhu cầu toàn cầu nguội lạnh và áp lực cắt giảm chi phí liên tục, nhiều nhà sản xuất hối hả tìm kiếm các địa điểm sản xuất kinh tế hơn về mặt chi phí. Ngoài ra, khi mức độ cạnh tranh khốc liệt dần, nhu cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng càng trở nên bức thiết.

Tỷ lệ đóng góp của lĩnh vực điện tử vào GDP Việt Nam qua các năm.
Khi đó, sự kết hợp giữa chính sách thu hút FDI của Việt Nam, đồng nội tệ giảm giá và nguồn lao động có lợi thế cạnh tranh đã nạp “nhiên liệu” cho ngành công nghiệp nhấn ga vươn lên mạnh mẽ những năm sau đó, DBS nhận xét.

“Tay chơi mới”

Sự vươn lên của ngành công nghiệp điện tử tại Việt Nam một phần là nhờ sự dịch chuyển mang tính cấu trúc trong mạng lưới cung cấp khu vực. Việt Nam đã giành thị phần từ rất nhiều đối thủ lân cận.

Khi lương và thu nhập tại các nước thành công tăng lên, cánh cửa cơ hội mở ra cho những “tay chơi mới” có chi phí sản xuất thấp hơn, một “điệp khúc” lặp lại nhiều lần ở châu Á. Việt Nam đang được đánh giá là tay chơi mới nhất, DBS nhận xét.

Ví dụ, sau nhiều năm tăng trưởng nóng, mức lương trung bình tại Trung Quốc hiện cao gấp 3 lần Việt Nam. Thực tế này tạo sức ép lên tỷ suất lợi nhuận, buộc các nhà sản xuất phải dịch chuyển trụ sở sản xuất.

Ngoài lợi thế về chi phí, vị trí địa lý cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng. Việt Nam nằm gần Trung Quốc, điều khiến nước này dễ dàng tâm nhập chuỗi cung cấp đã có sẵn. Thành phần trung lưu đang mở rộng về mặt quy mô càng hỗ trợ nhu cầu nội địa, từ đó cung cấp sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà sản xuất quốc tế.

Vốn FDI đổ vào ngành sản xuất tăng qua các năm.
Vốn đầu tư nước ngoài đổ vào lĩnh vực sản xuất của Việt Nam đang trên đà tăng mạnh trong những năm gần đây. Các ngành sản xuất thâm hụt lao động không còn là thỏi nam châm hút vốn duy nhất. Những nhà sản xuất điện tử công nghệ cao gia tăng về số lượng và quy mô tại Việt Nam sau khi chuyển hướng khỏi Trung Quốc. Có thể kể đến một số cái tên như Intel, LG, Panasonic hay Microsoft…

DBS đánh giá xu hướng này sẽ còn được duy trì trong tương lai. Ví dụ, gã khổng lồ điện tử của Hàn Quốc - Samsung Electronics – đã tuyên bố trong năm ngoái sẽ rót thêm 3 tỷ USD xây dựng một nhà máy smartphone tại Việt Nam, bên cạnh nhà máy 2 tỷ USD đang hoạt động.

So với khu vực, ngành điện tử của Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế. Trong khi tổng kim ngạch xuất khẩu từ 8 nước châu Á (trừ Việt Nam) tăng 17% trong giai đoạn 2010 – 2014, kim ngạch xuất khẩu điện tử của Việt Nam tăng tới 10 lần. 

 
Trong khi tổng kim ngạch xuất khẩu từ 8 nước châu Á (trừ Việt Nam) tăng 17%, kim ngạch xuất khẩu điện tử của Việt Nam tăng tới 10 lần.  
 Thị phần xuất khẩu hàng điện tử của 8 nền kinh tế châu Á. 

Chỉ tính riêng trong năm 2014, khi 8 nền kinh tế châu Á xuất khẩu khoảng 1 nghìn tỷ USD giá trị hàng điện tử, thì Việt Nam chiếm 3,5%, tăng so với tỷ lệ khiêm tốn 0,4% năm 2010. 5

Việt Nam đã vượt trên Philippines và Thái Lan, hướng tới soán ngôi Singapore để trở thành nhà xuất khẩu điện tử lớn thứ năm trong khu vực trong hai năm tới, DBS dự đoán.

Những việc cần làm

Trong dài hạn, chính phủ kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu hàng điện tử sẽ đạt mức 40 tỷ USD trước năm 2017, tương ứng mức phát triển trung bình 5% mỗi năm.

Tuy nhiên, khả năng duy trì sự bền vững trong ngành công nghiệp này trong dài hạn còn phụ thuộc vào việc Việt Nam có thể đẩy mạnh sản lượng và chuỗi giá trị không.

Các nhà sản xuất lớn đổ bộ mang theo công nghệ và kỹ năng. Nhiệm vụ của Việt Nam là bồi bổ nhân tài và nâng cao trình độ người lao động để duy trì xu hướng.

Ngược lại, nếu không làm được điều này, Việt Nam sẽ lại để mất thị phần vào những quốc gia có chi phí lao động rẻ khác như Indonesia, Campuchia, Lào hay Myanmar, DBS cảnh báo. 

THẢO MAI