“Việt Nam không thể đứng ngoài sân chơi “Một vành đai, một con đường”

Tuyết Nhung

15:45 10/05/2016

BizLIVE - TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đưa ra cảnh báo, nếu không tham gia sáng kiến “Một vành đai, một con đường” (OBOR) của Trung Quốc, không kịp thời xây dựng hạ tầng kết nối hiệu quả với khu vực, Việt Nam có thể tự mình rơi vào bẫy cơ sở hạ tầng. 

“Việt Nam không thể đứng ngoài sân chơi “Một vành đai, một con đường”

TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách.

Tại hội thảo công bố Báo cáo thường niên Kinh tế Việt Nam 2016: “Thiết lập nền tảng mới cho tăng trưởng” sáng 10/5, TS. Nguyễn Đức Thành cho biết, Trung Quốc đã thay đổi chiến lược bằng cách hình thành sáng kiến “Một vành đai, một con đường” hay còn gọi là Con đường tơ lụa mới. Đây là dự án tham vọng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, với trọng tâm là tăng cường kết nối Á - Âu thông qua xây dựng vành đai kinh tế Con đường tơ lụa và Con đường tơ lụa trên biển, khiến lục địa Á - Âu trở thành trọng điểm trong chính sách đối ngoại đương đại của Bắc Kinh.
Ông Thành so sánh, khác với chiến lược TPP của Mỹ là đi vào hạ tầng mềm cũng như sở hữu trí tuệ, thúc đẩy hợp tác thương mại mậu dịch tự do hay các điều kiện về bảo vệ môi trường, thì chiến lược mở rộng “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc tập trung vào thế mạnh của nước này trong việc bành trướng về cơ sở hạ tầng, đi liền với đó là hệ thống thương mại. 
“Trung Quốc sử dụng thế mạnh của họ là hạ tầng. Khi đó, Việt Nam là nước nhỏ nằm sát bên cạnh có thể rơi vào tình trạng bị bỏ rơi, tiêu điều. Nếu như Việt Nam không khai thác được hệ thống cảng biển đi lên phía Đông Bắc Á thì có khả năng trở thành hệ thống vệ tinh của Trung Quốc”, ông Thành nhận định.
Cũng theo chuyên gia này, để tránh bẫy cơ sở hạ tầng, Việt Nam không thể ngoảnh đầu hoặc bỏ ra khỏi cuộc chơi mà cần phải tỉnh táo để tìm cách khai thông những điều kiện có lợi, khai thác các lợi thế có sẵn để phát triển tương ứng với sự dịch chuyển của Trung Quốc. 
“Câu hỏi đặt ra là Việt Nam phát triển cơ sở hạ tầng thì lấy nguồn vốn ở đâu. Tôi cho rằng nếu lấy từ dự án của Trung Quốc chúng ta sẽ gặp nhiều rủi ro. Khi quyết định tham gia cuộc chơi, Việt Nam cần có chiến lược sử dụng các nguồn vốn đầu tư liên quan đến các đối tác nước ngoài một cách linh hoạt”, chuyên gia cho hay. 
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright nhận định, về sáng kiến “Một vành đai, một con đường” (OBOR) của Trung Quốc, dù xác suất thành công hiện nay chưa được đánh giá, nhưng trong trường hợp chiến lược này thành công thì nó sẽ đặt ra nhiều thách thức với Việt Nam.
Ông Nguyễn Xuân Thành cũng nhấn mạnh, Việt Nam không thể nằm ngoài cuộc chơi này. Việt Nam phải phát triển cơ sở hạ tầng và kết nối với trục Bắc – Nam. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng, trước những thách thức này mà Việt Nam đầu tư thêm cơ sở hạ tầng, với ý nghĩa trung chuyển, không những kết nối mà còn khuyến khích hoạt động kinh tế của các nước như Thái Lan, Lào, Campuchia thì không khả thi.
“Bản thân hàng hóa của Việt Nam trung chuyển trong những cảng nội địa còn chưa tốt. Nếu như dùng cái đó để tăng chi phí đầu tư công để thêm công suất, không những phục vụ cho thị trường nội địa mà còn trung chuyển quốc tế thì tôi cho rằng nó có thể dẫn tới lãng phí trong đầu tư”, ông Nguyễn Xuân Thành lo ngại nói.

TUYẾT NHUNG

BizLIVE - Gặp gỡ