Truyền tải nguồn năng lượng phát triển đất nước

VIỆT HẢI

08:16 26/05/2014

20 năm là quãng thời gian đủ dài để minh chứng những đóng góp to lớn của đường dây (ĐZ) siêu cao áp 500kV Bắc Nam vào công cuộc phát triển kinh tế-xã hội đất nước. 

Truyền tải nguồn năng lượng phát triển đất nước

Truyền tải nguồn năng lượng phát triển đất nước

Tuy vậy, trước thực tế hệ thống 500kV đang hoạt động gần như hết công suất, đôi khi quá tải; đòi hỏi đội ngũ cán bộ công nhân ngành truyền tải phải nỗ lực vận hành hệ thống an toàn, hiệu quả; đồng thời, ngành Điện phải nhanh chóng xây dựng thêm nhiều công trình nguồn và lưới điện mới tại miền trung và miền nam, nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu dùng điện ngày càng lớn tại các khu vực này.

Quyết định táo bạo và đúng đắn

Công trình ĐZ 500kV Bắc Nam được cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt phát lệnh khởi công phần ĐZ vào ngày 5-4-1992 tại các vị trí móng số 54, 852, 2702 và khởi công phần trạm biến áp (TBA) ngày 21-1-1993 tại TBA 500kV Phú Lâm, TP Hồ Chí Minh. Chỉ sau hơn hai năm thi công, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách to lớn, ĐZ 500kV Bắc Nam dài 1.487 km, gồm 3.437 trụ, kéo dài từ TBA 500kV Thủy điện Hòa Bình đến TBA 500kV Phú Lâm đã đóng điện thành công vào lúc 19 giờ 6 phút ngày 27-5-1994, chính thức đưa hệ thống truyền tải điện 500kV vào vận hành.

Nguyên Phó Ban Chỉ đạo xây dựng ĐZ 500kV Bắc Nam Trần Viết Ngãi quả quyết: Tuy ĐZ 500kV không phải công nghệ mới, nhưng xây dựng một ĐZ siêu cao áp dài gần 1.500 km thì đúng là chưa nước nào làm được, vì thế ẩn chứa vô vàn khó khăn và thách thức. Chỉ riêng những tranh luận chung quanh vấn đề làm được hay không cũng đã tốn rất nhiều giấy mực. Đến khi công trình chính thức được phê duyệt, nhìn thời gian thi công chỉ cho phép hai năm mà đến các chuyên gia cũng thấy nghẹt thở. Thế mà vượt qua bao khó khăn, thử thách, một công trình vĩ đại như thế đã được hoàn thành đúng tiến độ chỉ với thời gian hai năm là kỳ tích chưa từng có, trong khi cả thế giới đánh giá cũng phải làm từ tám đến 10 năm.

Giáo sư, Viện sĩ Trần Đình Long, nguyên Phó Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Điện lực Việt Nam chia sẻ: ĐZ 500kV Bắc Nam đã hợp nhất ba hệ thống điện hoạt động riêng lẻ bắc, trung và nam, thống nhất hệ thống điện toàn quốc. Cùng với đó, một hệ thống cáp quang đồ sộ chạy dọc đất nước đã hoàn thiện hệ thống điều khiển lưới điện, đồng thời tạo tiền đề phát triển ngành công nghệ thông tin sau này ở nước ta. Trong quá trình xây dựng ĐZ, rất nhiều công nghệ mới đã được áp dụng khoa học, bài bản như việc lắp đặt hai hệ thống bảo vệ vận hành song song và tự động hóa điều khiển bằng kỹ thuật số…

Đề cập những yếu tố dẫn đến thành công của công trình ĐZ 500kV mạch một, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Đậu Đức Khởi cho biết: Điều quan trọng nhất là nhờ sự chỉ đạo sáng suốt của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo trực tiếp công trình, đã tạo nên cơ chế điều hành linh động từ công tác giải phóng mặt bằng đến việc thi công... Đó còn là ý chí sắt đá, nỗ lực và quyết tâm phi thường của các vị lãnh đạo, cùng hàng trăm nghìn cán bộ công nhân viên ngành điện, xây dựng, giao thông…và cả các chiến sĩ của lực lượng quân đội. Cũng để chuẩn bị cho việc vận hành ĐZ, nhiều khóa huấn luyện đã được tổ chức bài bản, đào tạo nên một lớp cán bộ tài năng, được minh chứng rõ nét qua 20 năm hoạt động an toàn và hiệu quả của ĐZ 500kV, và nay trở thành lớp cán bộ nòng cốt của ngành truyền tải. Đặc biệt, tổng chi phí đầu tư cho công trình là 5.488,39 tỷ đồng, thấp hơn 1% so dự toán.

Trên cơ sở thành công của tuyến ĐZ 500kV mạch một cũng như nhu cầu cấp bách phát triển lưới điện truyền tải, Chính phủ quyết định đầu tư xây dựng mạch hai dài khoảng 1.600 km, đi qua 21 tỉnh thành từ TBA 500kV Phú Lâm đến TBA 500kV Thường Tín, vốn đầu tư công trình hơn 8.000 tỷ đồng.

Ngày 23-10-2005, công trình đã được hoàn thành và đóng điện sau hai năm thi công. Hệ thống truyền tải điện Việt Nam có hai trục 500kV Bắc-Nam, khẳng định những hiệu quả to lớn trong bảo đảm truyền tải điện năng ổn định, an toàn cho đất nước.

Cấp bách đầu tư nhiều công trình nguồn và lưới

Trưởng TBA 500kV Plây Cu Đinh Văn Cường cho biết: trong những năm gần đây, TBA thường xuyên làm việc trong điều kiện mang tải cao, có thời điểm bị quá tải do nhu cầu tiêu thụ điện tăng đột biến. Đây cũng là nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng thiết bị vận hành trong gồm nhiều chủng loại, lâu nhất đã được 20 năm, đến nay đang bộc lộ nhiều hư hỏng. Tổng sản lượng truyền tải qua TBA năm sau luôn cao hơn năm trước. TBA 500kV Plây Cu trở thành điểm nút cực kỳ quan trọng trong hệ thống truyền tải điện, cho nên, chỉ một biến động nhỏ trên hệ thống, hoặc xảy ra hư hỏng thiết bị tại TBA cũng có thể dẫn đến nguy cơ mất điện trên diện rộng.

Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) Trần Quốc Lẫm cho biết: Qua 20 năm vận hành, hệ thống ĐZ 500kV đã được tiếp tục phát triển mạnh mẽ, với chiều dài tăng 3,72 lần, ĐZ 220kV tăng 6,18 lần, dung lượng TBA 500kV tăng 14,3 lần, lưới điện siêu cao áp phủ kín 60/63 tỉnh thành phố, đồng thời kết nối với lưới điện các nước láng giềng... Song song với mạch một, hai hệ thống ĐZ 500kV mạch hai và mạch ba cũng đã được xây mới, tăng cường khả năng cung cấp điện từ miền bắc và miền trung cho miền nam. Tuy vậy, cả hệ thống vẫn luôn trong tình trạng hoạt động quá tải, nhất là cao điểm từ tháng sáu đến tháng chín, gây rất nhiều khó khăn cho công tác quản lý và bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

Hiện nay, công suất lắp đặt của miền nam chỉ đáp ứng được một phần nhỏ, trong khi, nhu cầu dùng điện ngày một tăng cao. Riêng năm 2013, hơn 4,7 tỷ kW giờ điện qua ĐZ 500kV mạch một và hơn 5,2 tỷ kW giờ qua mạch hai đã được truyền tải từ miền bắc và Tây Nguyên tiếp sức cho miền nam. Việc quá ỷ lại vào hệ thống 500kV và sự tiếp tế từ miền bắc, không những gây lãng phí bởi chi phí vận hành, bảo trì bảo dưỡng và nhất là tổn thất điện năng trong quá trình truyền tải…; đồng thời, không bảo đảm đủ an toàn về an ninh năng lượng, khi chỉ một sự cố nhỏ trên đường dây cũng có thể gây tê liệt hệ thống và mất điện trên diện rộng.

Yêu cầu phải nhanh chóng xây dựng thêm nhiều nguồn điện, bảo đảm khả năng tự cung tự đầy đủ cho khu vực miền trung và miền nam. Khi đó, hệ thống 500kV sẽ chỉ phải làm nhiệm vụ điều tiết, đồng thời xử lý khi có sự cố lớn xảy ra. Chúng ta hẳn không quên sự cố ĐZ 500kV đoạn qua tỉnh Bình Dương ngày 22-5-2013 đã làm mất điện trên diện rộng 22 tỉnh thành phía nam, gây hậu quả nghiêm trọng chỉ vì một chiếc xe cẩu vi phạm hành lang an toàn lưới điện.

Sớm nhận thức được nguy cơ thiếu điện cho khu vực kinh tế trọng điểm phía nam, EVN, EVNNPT đã đầu tư nhiều công trình lưới điện 500kV/220kV để đáp ứng khả năng truyền tải điện. Mới đây, sau quá trình thi công khẩn trương, vượt mọi gian nan về giải phóng mặt bằng, EVNNPT đóng điện thành công ĐZ 500kV Plây Cu-Mỹ Phước-Cầu Bông (còn gọi là ĐZ 500kV mạch ba) dài hơn 437,5 km từ TBA 500kV Plây Cu đến TBA 500kV Cầu Bông (TP Hồ Chí Minh) với vốn đầu tư hơn 9.288 tỷ đồng. Cùng với ĐZ 500kV này, một loạt các công trình lưới điện trọng điểm đã và sẽ được gấp rút đưa vào vận hành như các ĐZ 500kV Vĩnh Tân-Sông Mây; Phú Mỹ-Sông Mây; Phú Lâm-Ô Môn, Phú Lâm-Nhà Bè; các TBA 500kV Cầu Bông, Vĩnh Tân, Sông Mây, Ô Môn, Duyên Hải… và nhiều công trình ĐZ và TBA 220kV khác. Nhờ đó, lưới điện quốc gia ngày một hoàn thiện, góp phần bảo đảm truyền tải điện ổn định, an toàn hơn cho nền kinh tế đất nước.

Hệ thống lưới điện 500kV không chỉ đóng vai trò liên kết lưới điện các miền, đấu nối các nhà máy điện vào hệ thống mà được hoàn thiện tạo thành các mạch vòng quan trọng như: 500kV Phú Mỹ-Sông Mây-Tân Định - Phú Lâm-Nhà Bè; Sơn La-Hiệp Hòa-Quảng Ninh-Thường Tín-Nho Quan-Hòa Bình. Đây là tiền đề để bảo đảm cung cấp điện cho các thành phố lớn và trọng điểm kinh tế của đất nước. Không những thế, lưới điện truyền tải đã đưa vào vận hành với công nghệ ngày càng hiện đại như ĐZ nhiều mạch, nhiều cấp điện áp, cáp ngầm cao áp 220 kV, TBA GIS 220 kV…

Năm 2015, lưới điện truyền tải sẽ được hoàn thiện hơn, góp phần quan trọng để ngành truyền tải cung cấp đủ điện cho nền kinh tế với sản lượng điện truyền tải đạt từ 145 tỷ đến 150 tỷ kW giờ/năm và đến năm 2020 từ 265 tỷ đến 275 tỷ kW giờ/năm, đồng thời duy trì và phát triển hệ thống truyền tải liên kết với các nước Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia ở cấp điện áp 220-500kV.

Mỗi thời kỳ một khác, song kinh nghiệm về giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ đầu tư xây dựng ĐZ 500kV mạch một và hai vẫn sẽ là bài học quý báu cho việc đầu tư hệ thống lưới điện hiện nay. Hệ thống truyền tải quốc gia cũng hướng đến phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam với công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điện năng, độ tin cậy của lưới điện truyền tải, giảm nhu cầu đầu tư vào phát triển lưới điện truyền tải. Đây chính là giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, góp phần khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên năng lượng, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Theo nhandan.org.vn

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

Emagazine