Thấy gì từ con số lạm phát tăng thấp nhất trong vòng 14 năm?

Nguyễn Thảo

10:27 25/11/2015

BizLIVE - Tính từ đầu năm CPI mới chỉ tăng 0,58%, mức thấp nhất trong vòng 14 năm qua và còn cách khá xa so với giới hạn 5% được Quốc hội đề ra. Khả năng lạm phát cao trong thời gian tới là thấp, thậm chí, nguy cơ giảm phát nhiều hơn.

Thấy gì từ con số lạm phát tăng thấp nhất trong vòng 14 năm?

Ảnh minh họa.

Tổng cục Thống kê mới công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho thấy, tháng 11/2015 đã tăng 0,07% so với tháng trước và tăng 0,34% so với cùng tháng năm 2014. Như vậy, tính từ đầu năm, CPI mới chỉ tăng 0,58%, mức thấp nhất trong vòng 14 năm qua và còn cách khá xa so với giới hạn 5% được Quốc hội từng đề ra.

Nguy cơ giảm phát hiện hữu?

Trao đổi với BizLIVE, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó viện trưởng, Viện Kinh tế tài chính (Học viện Tài chính) cho biết, CPI tăng 0,58% mức thấp nhất trong vòng 14 năm qua bởi 2 lý do.

Thứ nhất, về lâu dài, xu thế phục hồi nhưng tăng trưởng 2008 dưới tiềm năng đến nay phục hồi ở mức tăng trưởng 6% là một quá trình dài. Thứ hai, giá dầu giảm kéo chỉ số CPI xuống thấp trong nhiều tháng.

Theo dự báo của TS, Độ, cho đến cuối năm lạm phát có thể dưới 1%, tháng 12/2015 lạm phát tăng tương tự như tháng 11, mức tăng 0,1-0,2%.

Cũng theo vị chuyên gia này, khả năng lạm phát cao trong thời gian tới là thấp, thậm chí, nguy cơ giảm phát nhiều hơn.

Chỉ số lạm phát cơ bản là 1,7% so với cùng kỳ thấp, thường chỉ số này nên ở mức 2%, mức trung bình của các nước trên thế giới, dưới mức này gây ra những lo ngại nhất định.

"Lạm phát cơ bản 1,7%, lạm phát tổng thể dưới 1%, do đó cần hạ lãi suất để kéo lạm phát lên mức 2-3%. Hiện lãi suất cho vay trung bình ở mức 8% so với 1% là mức cao", ông Độ nói.

TS. Độ cũng cho biết, tổng cầu phục hồi nhưng chưa mạnh, doanh nghiệp vẫn tiếp tục khó khăn mà nguyên nhân chính là do lãi suất cho vay vẫn ở mức cao.

Về vấn đề này, TS. Huỳnh Thế Du, Giám đốc Đào tạo, Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright cho biết, chỉ số CPI thể hiện cầu, khi cầu thấp chứng tỏ người dùng không hồ hởi nền kinh tế tiềm ẩn những bất ổn, doanh nghiệp có thể phải giảm giá, thu hẹp sản xuất, kinh doanh.

 Diễn biến lạm phát của Việt Nam qua các tháng. Đồ hoạ: BizLIVE

Ông Du cho rằng CPI thấp do 2 lý do: chính sách tiền tệ thắt chặt một thời gian, giá nguyên nhiên liệu đầu vào làm giá thành sản xuất thấp đi và sức cầu thấp. Quan trọng hơn là các chỉ số liên quan chuyển đổi mô hình, tái cơ cấu đầu tư công, hệ thống tài chính ngân hàng chỉ có một số bề mặt tốt và tiềm ẩn bất ổn liên quan đến vấn đề nợ công, ngân sách nhà nước.

"Tôi không có cảm giác yên tâm về hệ thống ngân hàng với những con số nêu ra, quy trình không minh bạch và không biết điều gì xảy ra", ông Du bổ sung thêm.

Lạm phát thấp là xu thế chung

Mới đây, báo cáo tình hình kinh tế vĩ mô của Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cũng cho biết, xu hướng lạm phát thấp không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà đang khá phổ biến ở các thị trường mới nổi do tác động của giá hàng hoá và năng lượng.

VEPR dẫn chứng, chỉ số lạm phát tại Thái Lan -1,07%, Philippines 0,4%, Trung Quốc 2%, Malaysia 3,2%, Singapore -0,8%.

"Giá năng lượng suy giảm được cho là đã tác động mạnh đến mặt bằng giá của các quốc gia đang phát triển trong đó có Việt Nam", báo cáo của VEPR nêu.

Cuối cùng, VEPR cho rằng, những yếu tố phía cung chỉ báo xu hướng lạm phát thấp trong một, hai quý tiếp theo dù mặt bằng giá có thể chịu áp lực vào thời điểm tết nguyên đán.

"Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng tốc độ tăng cung tiền đang vượt xa GDP danh nghĩa sẽ tạo rủi ro cho mặt bằng giá trong năm 2016. Chính sách tiền tệ nới lỏng quá mức cùng mức tỷ giá kém cạnh tranh có thể đang tích luỹ những rủi ro gây bất ổn về giá trong ngắn hạn", báo cáo VEPR cho biết.

NGUYỄN THẢO

Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

BizLIVE Gặp gỡ