Tây Nguyên đang “khát” vốn

Minh Huệ

12:43 17/05/2015

BizLIVE -

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Trần Đại Quang cho rằng nhu cầu vốn để phát triển Tây Nguyên rất lớn, nhưng ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được một phần cơ bản, phần lớn phải huy động từ các nguồn khác như ODA, FDI và vốn trong nước.

Tây Nguyên đang “khát” vốn

Ảnh minh họa.

Sáng nay 17/5, tại Lâm Đồng đã diễn ra “Hội nghị xúc tiến đầu tư và an sinh xã hội Tây Nguyên lần thứ 3” do Ban chỉ đạo Tây Nguyên phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và tỉnh Lâm Đồng tổ chức.

Tại Hội nghị, Đại tướng Trần Đại Quang cho rằng mặc dù nhiều tiềm năng, nhưng đến nay Tây Nguyên mới đóng góp khoảng 4,5% GDP của cả nước và so với các vùng miền khác vẫn là vùng kém phát triển. Nguyên nhân là do việc tiếp cận các nguồn vốn gặp nhiều khó khăn.

Đại tướng Trần Đại Quang cho biết kết quả thu hút đầu tư vào Tây Nguyên đến nay vẫn còn hạn chế, đầu tư toàn xã hội mới đạt 54 nghìn tỷ đồng, thu hút đầu tư nước ngoài được 137 dự án với tổng vốn đăng ký là 900 triệu USD.
"Đầu tư vào Tây Nguyên chưa có nhiều doanh nghiệp nhà đầu tư có thương hiệu, uy  tín và tiềm lực kinh tế mạnh tham gia đầu tư vào các dự án lớn như khu công nghiệp, đô thị, các dự án phát triển hạ tàng vùng", ông Trần Đại Quang trăn trở.
Theo ông Trần Đại Quang, tình trạng thiếu vốn xây dựng hạ tầng, phát triển sản xuất tiếp tục là vấn đề cần quan tâm ở nhiều địa phương, việc thu hút nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ mô trường còn ở mức thấp. Kết cấu đầu tư hạ tầng giao thông chậm được cải thiện, ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển.

Nguyên nhân là do việc huy động vốn của Tây Nguyên đang gặp nhiều thách thức do khó khăn về địa lý, trình độ phát triển kinh tế (mô hình sản xuất và trình độ lao động), đặc biệt là vấn đề cơ sở hạ tầng và hơn cả là phải đối mặt với những thách thức không nhỏ khi tham gia vào kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh đó, cơ cấu nguồn vốn đầu tư thu hút vào Tây Nguyên chưa hợp lý, chủ yếu là vốn ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn BT, BOT nhưng thu hút ODA, FDI và đầu tư của doanh nghiệp trong nước chiếm tỷ trọng rất nhỏ so với cả nước xét trên hai tiêu chí: số dự án và số vốn đầu tư.

Tình hình thu hút vốn ODA tại địa bàn Tây Nguyên, tổng vốn ODA đã được ký kết trong 4 năm 2011-2014 của các tỉnh Tây Nguyên là 409,9 triệu USD. Nhìn chung, nguồn vốn ODA vùng Tây Nguyên tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên sử dụng ODA theo chính sách của Chính phủ như: nông nghiệp và phát triển nông thôn, xóa đói giảm nghèo, giao thông vận tải, lâm nghiệp và trồng rừng, giáo dục và đào tạo, y tế, cấp nước sạch sinh hoạt...

Thông tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho biết, so với các khu vực khác trong cả nước, điều kiện kinh tế xã hội của Tây Nguyên có nhiều khó khăn thu hút FDI: Thiếu lao động lành nghề, cơ sở hạ tầng kém phát triển, mức sống còn thấp. Tuy nhiên Tây Nguyên có thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên.

Tính lũy kế đến 31/12/2014 đã có tổng số 148 dự án FDI đầu tư vào các tỉnh khu vực Tây Nguyên với tổng số vốn đăng ký 819 triệu USD. Bình quân một dự án là 5,5 triệu USD (thấp hơn so với bình quân một dự án nước ngoài đầu tư tại Việt Nam là 14,2 triệu USD).

Trong giai đoạn từ 2011-20/4/2015 vùng Tây Nguyên có 38 dự án FDI được cấp phép với tổng số vốn đầu tư là 122 triệu USD. Trong đó Lâm Đồng đang đứng đầu vùng với 29 dự án và 74,9 triệu USD vốn đầu tư chiếm 61,5 tổng vốn đầu tư của cả vùng. Tiếp đến là Đăk Lawk, Gia Lai, Kon Tum và Đăk Nông.

Đã có 10 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào vùng Tây Nguyên, trong đó Hàn Quốc đứng đầu trong tổng số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào vùng với 14 dự án là 38,6 triệu USD vốn đăng ký...

Do việc huy động nguồn vốn khó khăn, Tây Nguyên trông chờ nhiều vào nguồn vốn tín dụng của các tổ chức tín dụng nhưng nguồn này cũng không đủ đáp ứng nhu cầu vay vốn của Tây Nguyên.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cho biết số liệu thống kê cho thấy trong 3 năm gần đây dù tăng trưởng huy động của khu vực lên đến 16%/năm, nhưng nguồn vốn huy động tại chỗ chỉ mới đáp ứng được khoảng 57% nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế trên địa bàn. Dư nợ cho vay của các TCTD tại các tỉnh Tây Nguyên đến cuối quý I/2015 đã đạt trên 152.000 tỷ đồng, tăng khoảng 50% so với cuối năm 2012.

Ông Yamamoto Kenichi, Phó đại diện Văn phòng Jaica Việt Nam cho biết Tây Nguyên có nhiều điều kiện tự nhiên, xã hội. Nhưng để phát triển nông nghiệp không dễ dàng, vì chủ thể là nông dân và doanh nghiệp chứ  không phải là Chính phủ  và cách tiếp cận là hướng theo khách hàng.  Chính vì thế, khu vực công đóng vai trò hỗ trợ tư nhân để phát triển theo nhu cầu người tiêu dùng.

Theo ông Yamamoto Kenichi, với nhà đầu tư nước ngoài, trở ngại đầu tiên là đất đai. Về hạ tầng cũng có một số vấn đề. Cùng với đó, việc tiếp cận thông tin khó khăn và mong muốn của nhà đầu nước ngoài là sự minh bạch, rõ ràng về thông tin.

“Đối với nông dân, các hộ nông dân cũng gặp một số trở ngại nhất định, đó là vấn đề tiếp cận tài chính. Ngân hàng  Nhà nước có đưa ra một số chính sách tín dụng ưu đãi nhưng với điều kiện tài sản thế chấp đã khiến họ gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn tín dụng này”, ông Yamamoto bình luận.

Ông Yamamoto còn cho biết nhiều doanh nghiệp, nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận đất đai, giống chất lượng cao, nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu…

“Chính sách quan trọng nhưng hành động còn quan trọng hơn. Thời gian qua đã tích cực chuẩn bị. Cần sự phối hợp chặt chẽ của UBND tỉnh, đã nhận được sự cam kết và chỉ đạo của tỉnh, đã khuyến khích sự vào cuộc của nhân dân. Viêt Nam là đất nước có rất nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp, các nhà đầu tư Nhật rất quan tâm đến nông nghiệp Việt Nam”, ông Yamamoto phân tích.

Ngay tại Hội nghị Xúc tiến Đầu tư và an sinh xã hội Tây nguyên  đã trao Quyết định đầu tư của 5 tỉnh Tây Nguyên cho 13 doanh nghiệp thực hiện 13 dự án tiêu biểu tại các tỉnh với tổng mức đầu tư trên 16.000 tỷ đồng; trong đó Kon Tum có tổng mức đầu tư lớn nhất lên đến 7.700 tỷ đồng và Gia Lai có số lượng dự án nhiều nhất (4 dự án).

Ngoài ra, 8 ngân hàng thương mại (Vietcombank, VietinBank, MB, Agribank, BIDV, LienVietPostBank, SHB, Sacombank) và 17 doanh nghiệp đã ký kết hợp đồng đầu tư vốn và thoả thuận hợp tác. Đồng thời, các ngân hàng cam kết cho vay trung và dài hạn với số tiền khoảng 15.000 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư tập trung vào các lĩnh vực thế mạnh của khu vực như: thuỷ điện, giao thông, sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi…

MINH HUỆ