Tăng tỷ trọng điện than, lo nhập công nghệ lạc hậu Trung Quốc

Tâm An

11:43 11/08/2015

BizLIVE - "Tăng tỷ trọng điện than là đi ngược xu thế đồng thời kéo theo việc nhập khẩu công nghệ lạc hậu của nhà thầu Trung Quốc", TS. Đào Trọng Tứ, Giám đốc CEWAREC cho biết.

Tăng tỷ trọng điện than, lo nhập công nghệ lạc hậu Trung Quốc

Nhà máy nhiệt điện than. Ảnh: TL

Chia sẻ tại toạ đàm “Vấn đề quản lý khai thác và rủi ro môi trường nhìn từ sự cố tại mỏ than Quảng Ninh” diễn ra vào chiều 10/8, TS. Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển Bền vững Tài nguyên nước và Thích nghi Biến đổi khí hậu (CEWAREC) cho biết trong 3 trụ cột phát triển là nước, lương thực, năng lượng Việt Nam đang thiên về năng lượng (điện). Trong đó nguồn phát triển cổ điển là than. 

"Trữ lượng than được phát hiện càng lớn càng khiến tôi lo nhiều hơn. Đến 2015, sản lượng điện do thủy điện sản xuất vẫn là chính (hơn 40%); nhiệt điện xấp xỉ hơn 30%, nhưng đến 2030, chúng ta dự kiến đưa thêm công suất lắp lên 330 tỷ kWh. Câu chuyện điện dính ghê gớm đến than”, ông Tứ nói.

Cũng theo ông Tứ, việc khai thác, sử dụng than ảnh hưởng đến môi trường, thay đổi cảnh quan, ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu…

Cụ thể với trường hợp của Việt Nam, vị chuyên gia này cho biết, Việt Nam khai thác than làm tăng tỷ trọng điện than đi ngược xu thế thế giới, mâu thuẫn tăng trưởng xanh. Nhập khẩu lượng than lớn đòi hỏi đầu tư cơ sở hạ tầng vận chuyển.

Đáng lưu ý, theo ông Tứ, điện than kéo theo nhập khẩu công nghệ lạc hậu của Trung Quốc mà theo ông có đến 70% là “có vấn đề”.

Cùng chia sẻ về vấn đề này, TS. Đào Trọng Hưng, Viện Hàn lâm khoa học công nghệ Việt Nam cho biết, lợi ích từ than đóng góp rất quan trọng cho phát triển kinh tế đồng thời kéo theo sự phát triển của các ngành như xi măng, sắt, thép… nhưng tác động của khai thác than nặng nề đến môi trường, xã hội, du lịch.

Ông Hưng đặc biệt nhấn mạnh tác động khai thác than đến quy hoạch phát triển của ngành, địa phương. “Ở Quảng Ninh có sự xung đột giữa ngành và địa phương. Quy hoạch than do Vinacomin làm nhưng quản lý dân cư do địa phương làm nên xung đột về chi phí lợi ích”, ông Hưng chia sẻ. 

Cũng theo ông Hưng, một số lãnh đạo Quảng Ninh đã đưa ra khuyến nghị về bảo vệ môi trường tại Quảng Ninh từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa thể chế hoá, không thể truy trách nhiệm. 

Ngoài ra, mặc dù Luật Khoáng sản, Nghị định, Thông tư khá đầy đủ và nếu thực hiện đúng chỉ 1/10 cũng đã là tốt nhưng doanh nghiệp dù ý thức được nhưng việc thực thi còn kém.

Nguyên nhân do Luật không chặt, không có sự giám sát thường xuyên. Thậm chí vấn đề chia sẻ lợi ích cũng còn là dấu hỏi lớn.

"Chúng tôi đã tìm xem tiền ngành than đi đâu. Nhóm chuyên gia của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) mất gần 1 tuần nghiên cứu nhưng không trả lời được câu chuyện chia sẻ lợi ích ở mỏ than Hà Tu do không kiểm soát được việc bán than ra bên ngoài", ông Hưng nói.

TÂM AN

BizLIVE - Gặp gỡ