Sếp VinaCapital: Việt Nam cần vốn tư nhân đầu tư cho hạ tầng

Kiều Thu

07:00 28/06/2017

BizLIVE - Theo CEO của VinaCapital, Việt Nam cần khoảng 480 tỷ USD để đầu tư cho cơ sở hạ tầng đến năm 2030, nhưng vốn ngân sách không đủ mà cần đến sự tham gia của khu vực tư nhân.

Sếp VinaCapital: Việt Nam cần vốn tư nhân đầu tư cho hạ tầng

Cầu Nhật Tân ở Hà Nội được xây dựng với vốn ODA của Nhật Bản. Ảnh tư liệu.

Trong một bài viết trên tờ Financial Times, ông Don Lam, đồng sáng lập kiêm CEO Tập đoàn VinaCapital nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn vốn tư nhân trong phát triển cơ sở hạ tầng ở Việt Nam mà theo Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) thì nhu cầu đầu tư cho lĩnh vực này từ nay đến năm 2030 lên đến 480 tỷ USD.
Ông Don Lam cho rằng nguồn vốn này có vai trò then chốt giúp Chính phủ hiện thực hiện các dự án cầu cảng, sân bay, đường bộ, tàu điện ngầm và đường sắt trên cao để duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Điều trớ trêu là khả năng tiếp cận các khoản vay nước ngoài với giá rẻ ngày càng giảm sau khi Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình.
Ba mươi năm trước, Việt Nam tái thiết sau hàng thập kỷ chiến tranh và bắt đầu tiến hành cải cách kinh tế theo hướng mở cửa và nâng cao mức sống của người dân. Nếu như 19 năm trước chỉ một nửa dân số có điện thì đến nay lưới điện quốc gia đã vươn đến những thôn bản xa xôi nhất.
Chính nguồn vốn vay từ Ngân hàng Thế giới đã góp phần tạo ra thay đổi kỳ diệu này và biến Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất tại Đông Nam Á.
Không chỉ lưới điện mà giao thông cũng phải đồng bộ để bắt kịp xu thế phát triển. Nhu cầu về vốn ngày càng tăng bởi cho đến nay mới chỉ khoảng 20% các tuyến quốc lộ được bê tông hóa. Riêng tuyến cao tốc Bắc-Nam dài 1.372 km dự kiến sẽ ngốn khoảng 14 tỷ đô la Mỹ từ nay đến năm 2030.
Hiện Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều dự án tàu điện với tổng chi phí vào khoảng 8 tỷ USD. Dự án sân bay quốc tế Long Thành ở tỉnh Đồng Nai cũng cần số tiền khổng lồ lên đến 16 tỷ USD.
Trong khi đó, các cảng biển đã nhanh chóng quá tải do xuất khẩu tăng lên nhanh chóng. Ngoài ra, tốc độ đô thị hóa nhanh đã khiến hệ thống cung cấp và xử lý nước thải ngày càng lạc hậu.
Dù tốc độ tăng trưởng GDP đạt trung bình 6% và quy mô nền kinh tế đã đạt 204 tỷ USD, nhưng rõ ràng Việt Nam không có đủ ngân sách cho các dự án hạ tầng.
Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, Việt Nam phải chi đến 5,7% GDP mỗi năm cho phát triển hạ tầng. Đây là tỷ lệ cao nhất trong số các quốc gia Đông Nam Á, cao hơn cả Ấn Độ và chỉ sau Trung Quốc ở mức 6,8%, theo tính toán của ADB.
  Ông Don Lam, CEO của VinaCapital.
Theo CEO của VinaCapital, một trong những hướng đi là khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Tuy hình thức hợp tác công-tư đã trở nên phổ biến, nhưng theo ADB, Việt Nam vẫn thua xa các nước trong khu vực khi hình thức này chỉ chiếm khoảng 10% các dự án cơ sở hạ tầng, so với 30% ở Ấn Độ.
Đến nay đã có nhiều công ty tư nhân tham gia vào lĩnh vực hạ tầng, nhưng vẫn thiếu vắng các nhà đầu tư quốc tế có tiềm năng vốn lớn và công nghệ tiên tiến. Họ vẫn dè dặt tham gia do lo ngại hàng loạt vấn đề như rủi ro cao, tiến độ thanh toán chậm, và giải phóng mặt bằng ì ạch.
Ông Don Lam cho rằng dù các cải cách hiện tại đã giúp đầu tư nước ngoài thông thoáng hơn, Việt Nam cần cải thiện tính minh bạch để giúp nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng thu hồi vốn.
Ông đề xuất xây dựng một kế hoạch tái đầu tư vào hạ tầng, theo đó cho phép mua lại các nhà máy điện đang vận hành, và tạo điều kiện cho bên bán sử dụng tiền bán được để xây nhà máy mới.
Cách thức này sẽ tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài thúc đẩy đầu tư, tránh được một số rủi ro khi đầu tư mới, và giúp công ty trong nước xây dựng cơ sở hạ tầng mới.
Gần đây các công ty nước ngoài đang chú ý tới đầu tư vào hạ tầng. Bằng chứng trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới Mỹ cuối tháng Năm, phía Việt Nam đã ký thỏa thuận 6 tỷ USD với General Electric, trong đó có thành lập một liên doanh với PetroVietnam để xây hai nhà máy điện khí có công suất 1.500MW và một nhà máy điện gió 800MW.
Theo vị CEO này, Việt Nam cũng giống nhiều nước khác trong khu vực khi phải đối phó với vấn đề vốn cho hạ tầng. Trong khi Ngân hàng Thế giới và ADB (và trong tương lai có thể là Ngân hàng AIIB), cùng các nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hạ tầng, Chính phủ và khu vực tư nhân cần tìm ra cách thức hợp tác mới để xây dựng nền tảng vững chắc hơn cho tăng trưởng.

KIỀU THU

Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

BizLIVE Gặp gỡ