Sân bay Long Thành và những câu hỏi cuối cùng

Minh Huệ

14:53 18/05/2015

BizLIVE -

Chiều nay, 18/5, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng sẽ báo cáo Thường vụ Quốc hội về dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là lần báo cáo cuối cùng trước khi kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIII diễn ra vào ngày 20/5 tới.

Sân bay Long Thành và những câu hỏi cuối cùng

Ảnh minh họa.

Mục đích của lần báo cáo này là nhằm rà soát lại lần cuối để có một báo cáo hoàn chỉnh về dự án sân bay Long Thành trình đại biểu Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIII.

Dự án có sự điều chỉnh

Trước đó, ngày 26/2, Bộ trưởng Thăng đã giải trình bổ sung tại kỳ họp thứ 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Báo cáo đầu tư dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tại lần báo cáo này, dự án sân bay Long Thành đã có những điều chỉnh nhất định. Theo đó, một trong những thay đổi đáng kể là việc giảm tổng mức đầu tư dự án sau khi đã rà soát và tính toán chi tiết hơn trên nguyên tắc áp dụng đơn giá của các dự án có quy mô và yêu cầu kỹ thuật tương tự đã và đang triển khai trên thế giới, cũng như trong khu vực.

Cụ thể, giá trị khái toán rà soát của dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành chỉ còn 15,8 tỷ USD, trong đó giai đoạn 1 là 5,2 tỷ USD (tương đương khoảng 109.970 tỷ đồng). Trước đó, con số tương ứng đưa ra là 18,7 tỷ USD cho cả ba giai đoạn và 7,8 tỷ USD (tương đương khoảng 164.589 tỷ đồng) cho riêng giai đoạn 1. 

Trên cơ sở phân kỳ đầu tư mới, nhu cầu sử dụng đất cho dự án sân bay quốc tế Long Thành là 2.750 ha (chỉ tính diện tích đất cần thiết cho các hạng mục hàng không thiết yếu của cảng hàng không, sân bay), không bao gồm diện tích đất cho quốc phòng (khoảng 1.050 ha) và đất dành cho các hạng mục phụ trợ và đầu tư xây dựng khu công nghiệp hàng không (khoảng 1.200 ha).

Trong đó, diện tích đất cần thiết cho giai đoạn 1 là 1.165 ha, với kinh phí giải phóng mặt bằng ước tính khoảng 4.042 tỷ đồng. Đến giai đoạn 2, kinh phí giải phóng mặt bằng cho diện tích còn lại 1.585 ha, cần khoảng 7.209 tỷ đồng. Tuy nhiên, để đảm bảo tiến độ và tiết kiệm kinh phí, Chính phủ đề nghị giải phóng mặt bằng một lần cho 2.750 ha với kinh phí ước tính khoảng 9.540 tỷ đồng.

Trong số này, dự kiến vốn ngân sách Nhà nước ước tính 12.149 tỷ đồng (chiếm 11,1% tổng mức đầu tư) dành cho giải phóng mặt bằng, tái định cư, xây dựng các công trình cho các cơ quan quản lý Nhà nước... Vốn ODA ước tính 29.177 tỷ đồng (chiếm 26,5%) dự kiến dành cho khu bay. Vốn huy động ngoài ngân sách Nhà nước ước tính 68.644 tỷ đồng (chiếm 62,4%) đầu tư các công trình có khả năng thu hồi vốn cao như nhà ga, các công trình thương mại...

Mặc dù được đánh giá là cần thiết nhưng đến nay vẫn còn vài câu hỏi xung quanh dự án sân bay Long Thành. Đầu tiên là về mức tổng đầu tư có thể điều chỉnh giảm tiếp nữa không? Câu hỏi này xuất hiện khi Bộ GTVT rà soát lại và cắt giảm tổng mức đầu tư từ 18,7 tỷ USD xuống còn 15,8 tỷ USD.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ GTVT khẳng định là tổng mức đầu tư không thể giảm thêm được nữa. Vì trên thực tế, tổng mức đầu tư giảm đi là do bộ đã yêu cầu Tổng công ty cảng hàng không rà soát và cắt giảm những hạng mục chưa cần thiết và giai đoạn 1 chỉ xây dựng 1 đường hạ cất cánh và một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ với công suất 25 triệu khách/năm.

Những câu hỏi cuối cùng

Một câu hỏi nữa về sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất sẽ được khai thác thế nào sau khi có sân bay Long Thành? Dự án cũng có đưa ra phương án sử dụng Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cũng được định hướng sau khi có Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đó là sẽ khai thác ở giai đoạn 1 theo hướng 90% quốc tế - 20% nội địa ở Long Thành và 10% quốc tế - 80% nội địa ở Tân Sơn Nhất.

Về vấn đề này, TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Công ty Hàng không Hải Âu, cho rằng sau khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động thì sử dụng sân bay Tân Sơn Nhất cho các chuyến bay nội địa, các chuyến bay thuê chuyến quốc tế (charter), hoạt động bay hàng không chung (general aviation), sửa chữa máy bay, thiết bị và công nghiệp phụ trợ hàng không.

Riêng về câu hỏi liệu có thể mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất thay vì đầu tư một sân bay mới, ông Võ Huy Cường, Phó cục trưởng Cục hàng không Việt Nam, cho biết có một số hạn chế rất khó để nâng công suất của cảng như đường cất hạ cánh thứ 3 của sân bay Tân Sơn Nhất, kích thước, sức chịu tải của hệ thống đường cất hạ cánh, cấu hình đường lăn, sân đỗ máy bay, công suất nhà ga hành khách, hàng hóa, năng lực của hệ thống giao thông tiếp cận… 

Theo ông Cường, các đường cất hạ cánh hiện hữu của sân bay Tân Sơn Nhất có thể đáp ứng tối đa công suất là khoảng 200.000 đến 260.000 lần chuyến/năm.

“Tuy nhiên, việc tính toán lượng hành khách thông qua cảng cần căn cứ vào năng lực chung của sân bay (chủ yếu là năng lực của nhà ga) do có nhiều loại tàu bay khác nhau hoạt động tại sân bay”, ông Cường phân tích.

Một yếu tố quan trọng là với khoảng cách giữa hai đường băng như hiện nay cũng như các hạn chế về vùng trời TMA (Vùng trời phục vụ cho máy bay tiếp cận hạ cánh và cất cánh) của Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Ông Cường cho biết vùng trời phục vụ cho máy bay tiếp cận hạ cánh và cất cánh (TMA) của Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất có giới hạn nằm trong bán kính 75 km từ mặt đất tới độ cao 4.500m, phía Tây bị khuyết một phần  bởi biên giới Campuchia; phía Bắc bị khuyết do vùng trời trách nhiệm của sân bay quân sự Biên Hòa chồng lấn lên.

“Đây là hạn chế có ảnh hưởng lớn nhất tới năng lực tiếp thu của vùng trời của Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất do hai sân bay có vị trí quá gần nhau và sân bay Biên Hòa lại nằm vào đúng khu vực tiếp cận hạ cánh, cất cánh chủ yếu (đầu Đông  -  Bắc) của Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất”, ông Cường bình luận.

Thực tế, tính đến thời điểm này, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành vẫn đang còn có nhiều ý kiến băn khoăn và câu trả lời cuối cùng sẽ có trong kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIII.

MINH HUỆ