Ông Cấn Văn Lực: “Quy định quỹ hỗ trợ không được lỗ thì ông nào dám bảo lãnh”

Nguyễn Thoan

12:23 12/07/2016

BizLIVE - Nhận định về hoạt động của các loại quỹ hỗ trợ doanh nghiệp hiện nay, ông Cấn Văn Lực nhận định: hoạt động hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay rất mờ nhạt. Đặc biệt quy định quỹ hỗ trợ doanh nghiệp không được lỗ thì ai dám bảo lãnh."

Ông Cấn Văn Lực: “Quy định quỹ hỗ trợ không được lỗ thì ông nào dám bảo lãnh”

Ảnh minh họa.

Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đang là chủ trương lớn được Chính phủ coi trọng, đặt mục tiêu trong các kỳ họp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự hỗ trợ với các doanh nghiệp này chưa được coi trọng đúng mức. Đặc biệt là sự hỗ trợ về vốn và chính sách. Chẳng thế mà khối doanh nghiệp tư nhân lâu nay vẫn luôn bị gắn mác "đa phần là doanh nghiệp nhỏ và vừa", nuôi mãi không lớn được.
Trao đổi tại hội thảo về dự thảo luật hỗ trợ DNNVV do VCCI tổ chức, ông Lê Duy Bình - Giám đốc Công ty Economica chia sẻ: Hiện nay Việt Nam có gần 400.000 DNNVV, chiếm tổng số 98% doanh nghiệp, gấp khoảng 112 lần số lượng các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, lợi nhuận mà khối này tạo ra chỉ bằng 0,4 lần lợi nhuận mà các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước.
Không những thế, theo thống kế của tổng cục thống kê trong 8 năm, giai đoạn 2005-2013, Việt Nam có khoảng 600.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập, nhưng trong đó lại chỉ có 273.000 doanh nghiệp thực sự hoạt động, chiếm khoảng 45%. Còn lại là các doanh nghiệp đăng ký nhưng chưa hoạt động.
"Điều này cho thấy khoảng trống doanh nghiệp đăng ký kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động khá lớn. Vấn đề đặt ra là phải làm thế nào để khoảng cách này được kéo ngắn lại", ông Bình nhấn mạnh.
Về cấu trúc doanh nghiệp, theo ông Bình, khối doanh nghiệp tư nhân chỉ có 2,32% doanh nghiệp lớn; 1,36% doanh nghiệp vừa; 38,80% doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm đến 57,50%.
Ngược lại, ở khối doanh nghiệp FDI, có đến 28,86% doanh nghiệp lớn; 8,71% doanh nghiệp vừa; 54,58% doanh nghiệp nhỏ và chỉ có 7,85% doanh nghiệp siêu nhỏ.
Từ thực tế trên, ông Bình chia sẻ: DNNVV ở Việt Nam đang phát triển rất èo uột, yếu ớt, số lượng thì lớn, nhưng nội lực thì yếu.
Vậy làm sao để tăng năng lực của DNNVV? Câu hỏi lớn nhất của DNNVV Việt Nam vẫn là câu hỏi về vốn, làm sao tiếp cận nguồn vốn? Chúng ta cần nhìn nhận thẳng thắn rằng quy định hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp hiện tại vi phạm nguyên tắc thị trường, gây ra các vấn đề về quy trình, thủ tục, bất tiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. 
Phân tích các khó khăn hiện nay mà các DNNVV gặp phải trong vấn đề tài chính, ông Cấn Văn Lực, chuyên gia ngân hàng cho biết: "Tiêu chí được đưa ra trong dự thảo luật hỗ trợ DNNVV hiện nay không theo thông lệ quốc tế là dựa vào tiêu chí doanh thu. Bởi, chúng ta đang dựa theo tiêu chí nguồn vốn, trong khi DNNVV thường là vốn nhỏ những doanh thu rất lớn. Vì thế nếu áp tiêu chí vốn vào sẽ gây vướng cho cả doanh nghiệp, cơ quan đầu mối và ngân hàng".
Liên quan tới vấn đề nguồn vốn hỗ trợ DNNVV, các loại quỹ hỗ trợ, ông Lực nhận định: Hiện có 2 ngân hàng do bộ Tài chính quản lý giúp phát triển doanh nghiệp, nhưng lại chủ yếu chú trọng hoạt động xuất khẩu, còn hỗ trợ DNNVV thì rất mờ nhạt. Các quỹ bảo lãnh DNNVV thì đang rất có vấn đề ở tình trạng thẩm định chồng chèo quy định không được lỗ. Nếu không được lỗ thì ông nào dám bảo lãnh. Vì thế, quỹ này cũng phải chấp nhận một tỉ lệ rủi ro, lỗ nhất định như quy định về nợ xấu của ngân hàng.
Ông Lực cho rằng trong quy đình lập ngân sách để hỗ trợ DNNVV hiện nay cần nâng cao vai trò của thẩm định năng lực doanh nghiệp, thẩm định vốn. Và chúng ta cần thuê những cơ quan độc lập để đánh giá hoạt động của các quỹ hỗ trợ này, như vậy mới hiệu quả và trách nhiệm. Còn như hiện nay là các bộ ngành tự đánh giá với nhau thì không đủ khách quan và chính xác.
Ông Lực cũng đề xuất xem xét tới trách nhiệm của DNNVV khi nhận được hỗ trợ. Theo đó, các doanh nghiệp nhận được hỗ trợ cần coi trọng việc có vay có trả. Trong quy định thì cần có quy định khi doanh nghiệp nhận được hỗ trợ thì phải có nghĩa vụ như thế nào và tương đương khi không thực hiện đúng thì sẽ bị sử phạt ra sao.
Hiện nay các DNNVV hoạt động theo cơ chế tự chủ kinh tế, Nhà nước chỉ hỗ trợ khi doanh nghiệp gặp khó khăn giúp giảm thuế, chứ chưa hướng tới hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Dự thảo luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay đang được xây dựng theo hướng hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của DNNVV phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế trong nước.

NGUYỄN THOAN

BizLIVE - Gặp gỡ