ODA làm phát sinh “tiêu cực ở Việt Nam“

An Nhiên

21:16 10/04/2015

 ODA đóng góp tích cực vào sự phát triển của Việt Nam hơn 20 năm qua nhưng cũng làm phát sinh “tiêu cực trong nội bộ Việt Nam”.

ODA làm phát sinh “tiêu cực ở Việt Nam“

Ảnh minh họa.

Đó là nhận định của ông Dương Đức Ưng, nguyên Vụ trưởng Vụ Kinh tế Đối ngoại thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư đồng thời là thành viên ban soạn thảo dự thảo Nghị định mới về nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

Ông Ưng dẫn chứng các vụ tham nhũng PMU 18, Đại lộ Đông Tây, đường sắt, và một số vụ mới đây.

“Có nhiều trường hợp chúng ta hợp soi rất kỹ cũng không thể phát hiện ra sai sót. Nó được lẫn dưới dạng khác nên cũng phát sinh những tiêu cực, thất thoát, lãng phí. Đấy là mặt rất tiêu cực,” ông nói trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn.

Ông Ưng nói ông tin là dự thảo Nghị định mới sẽ giúp giải quyết tình trạng này.

Theo ông, có ba điểm đáng quan tâm trong dự thảo đang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu.

Thứ nhất, tinh thần chung của dự thảo là Chính phủ sẽ giữ toàn quyền quản lý ODA, cho dù sẽ phân công, phân cấp. Đây là tinh thần chung được duy trì trong suốt hơn hai thập kỷ qua kể từ khi Việt Nam được nối lại viện trợ từ năm 1993.

Thứ hai, dự thảo khẳng định rõ quyền đề xuất dự án của tất cả các cơ quan chủ quản, các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội. Đơn vị đề xuất dự án ODA là những cơ quan tiếp nhận, sử dụng, khai thác, quản lý dự án trực tiếp.

Thứ ba, quy trình cấp ODA trong dự thảo sẽ phải chặt chẽ hơn, nhưng lại rõ ràng, minh bạch hơn so với các nghị định trước đây.

Kể từ khi tiếp nhận lại vốn ODA từ năm 1993, Việt Nam đã tiếp nhận cam kết ODA trị giá hơn 80 tỷ USD, 65% trong số đó đã được giải ngân.

Theo nhận định của các chuyên gia, tất cả những nghi án tham nhũng ODA tại Việt Nam lâu nay đều do nước ngoài phát hiện. Theo ông Lê Đăng Doanh, sơ hở lớn nhất trong các dự án ODA chính là ở khâu đấu thầu, giám sát, kí kết hợp đồng. Như vụ đại lộ Đông Tây ở TP.HCM trước đây cho thấy lỗ hổng rất lớn trong việc đấu thầu, chọn nhà thầu, giám định kết quả công trình xây dựng.

“Vì vậy chúng ta phải nghiêm túc xem lại quá trình đấu thầu có những sơ hở gì, việc giám sát như thế nào. Rõ ràng hệ thống kiểm soát có lỗ hổng rất lớn, việc công khai minh bạch, giám sát nội bộ chưa đầy đủ và việc chi tiêu sử dụng tiền mặt không quản lí được thu nhập thực của các quan chức”, VietNamNet dẫn lời TS Doanh phân tích.

Theo ông Doanh, quan chức các nước muốn mua nhà, ô tô đều phải chứng minh nguồn gốc số tiền họ có. Trong khi quan chức Việt Nam hết dinh thự này, đến nhà nọ nhưng chẳng phải chứng minh gì. “Những vụ việc này cũng cho thấy biện pháp phòng chống tham nhũng của chúng ta chưa đi vào thực chất, chưa phát hiện được vấn đề và đã đến lúc phải nghiêm khắc nhìn vào thực chất tại sao nước phát hiện được còn ta thì không, tại sao họ phát hiện ra rồi nhưng ta vẫn phản ứng rất chậm”, TS. Doanh nhấn mạnh.

Theo Báo Đất Việt