Nợ công tăng quá nhanh: Phải làm rõ trách nhiệm trong việc vay, sử dụng nợ

N.Mạnh

10:05 17/06/2017

BizLIVE -
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Tuyết cho rằng quy mô nợ công của chúng ta hiện nay tăng quá nhanh, tiềm ẩn phá vỡ giới hạn nợ...

Nợ công tăng quá nhanh: Phải làm rõ trách nhiệm trong việc vay, sử dụng nợ

Đại biểu Nguyễn Văn Tuyết.

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XIV, đại biểu Quốc hội thảo luận về dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi) tại hội trường.
Đại biểu Nguyễn Văn Tuyết (Bà Rịa - Vũng Tàu) cho rằng quy mô nợ công của chúng ta hiện nay tăng quá nhanh, tiềm ẩn phá vỡ giới hạn nợ.
Bình quân giai đoạn 2011 - 2015, nợ công tăng 18,4%/năm gấp 3 lần tốc độ tăng trưởng GDP. Tính GDP, quy mô nợ công tăng từ 50% GDP năm 2010 lên 62,2% GDP cuối năm 2015, gấp 2,3 lần năm 2010. Cuối năm 2016, nợ công của nước ta là 64,73% GDP, sát với giới hạn Quốc hội cho phép là 65% GDP.
Do vậy, theo đại biểu Tuyết, việc sửa đổi luật để nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý, bảo đảm an toàn, đáp ứng yêu cầu quản lý nợ công hiện nay là rất cần thiết.
Góp ý dự thảo luật, đại biểu Tuyết đề nghị bổ sung quy định làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền và các đối tượng có liên quan trong toàn bộ quy trình huy động, thẩm định, phân bổ, quản lý sử dụng nợ.
“Đặc biệt là trong trường hợp sử dụng vốn vay không hiệu quả thì gây thất thoát, lãng phí”, đại biểu Tuyết nhấn mạnh.
Đại biểu Hoàng Văn Cường cũng cho rằng, nếu không quy định trách nhiệm phải gánh chịu về hậu quả thì đương nhiên cơ quan nào cũng muốn nhận nợ về mình.
“Người xưa có câu “trên đời có bốn cái dại, trong đó có cái dại là lãnh nợ”. Bởi vì ở đây không quy định lãnh nợ phải chịu trách nhiệm trả nợ nên lãnh nợ không phải là dại như người xưa nói”, ông Cường băn khoăn.  
Vị này đại biểu này đề nghị dự thảo Luật cần phải quy định các cơ quan đi vay về cho vay lại hoặc bảo lãnh vay phải chịu trách nhiệm trả nợ thay nếu người vay không trả được nợ.
Nợ công tăng nhanh vì đâu?
Góp ý dự thảo luật này, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, nợ công nước ta từ năm 2010 ở mức 50% GDP nay đã lên đến 63,7% GDP. Như vậy, mỗi năm chúng ta tăng khoảng 300.000 tỷ đồng, nợ công tăng nhanh áp lực cả nợ Chính phủ ngày càng cao.
Đáng lưu ý, theo đại biểu Ngân, việc Chính phủ phải vay vốn nhiều và làm tăng tổng cầu vốn trên thị trường tiền tệ và điều đó làm tăng lãi suất tín dụng. Điều này cho thấy không chỉ có nợ xấu làm tăng lãi suất mà nợ công cũng làm tăng lãi suất. 
Cũng theo đại biểu Ngân, nợ công cuối năm 2015 đã ở mức 62,8% và Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết số 25 xác định trần nợ công là 65% GDP. Như vậy, dư địa cho chúng ta thực hiện trong 5 năm nay chỉ còn tăng thêm khoảng 2,2% GDP, trong khi 5 năm trước là tăng thêm 12,8% GDP. 
“Vì vậy, việc kiểm soát nợ công, quản lý nợ công, thống kê, kế toán kiểm tra, giám sát quản lý rủi ro để đảm bảo an toàn nợ công là cấp thiết”, đại biểu Ngân nói.
Đáng lưu ý, theo đại biểu Ngân, nợ công tăng lên không chỉ do Luật Quản lý nợ công hiện hành không phù hợp mà do nhiều nguyên nhân, từ nhu cầu chi tiêu công của chúng ta ngày càng cao, bội chi ngân sách luôn vượt mức dự toán.
Bình quân 5 năm qua chúng ta bội chi là 5,8% GDP một năm, trong khi dự toán kế hoạch chỉ có 4,5% GDP. Vay ODA, vay ưu đãi vì có chữ ưu đãi lãi suất thấp cho nên chúng ta cũng đẩy nhanh việc vay và giải ngân cũng vượt mức lên tới 32,8 tỷ USD trong 5 năm qua. 
Chi thường xuyên thì liên tục gia tăng, trong đó có chi cho chúng ta, khoản chi đó chiếm từ 55% tổng chi nay đã gần 70% tổng chi trong khoản chi ngân sách, đầu tư công hiệu quả thấp, tăng trưởng không đạt kế hoạch, thời gian thi công kéo dài dẫn đến nợ công rất cao. 
Vì vậy, đại biểu Ngân cho rằng, Luật Quản lý nợ công cần phải đặt trong mối tương quan với các luật hiện hành như Luật Ngân sách nhà nước để kiểm soát chi ngân sách và khai thác các nguồn thu ngân sách, Luật Đầu tư công, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh...

N.MẠNH