Nghịch lý trong đàm phán

Thanh Hằng

08:54 06/06/2015

Một loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được Việt Nam ký kết. Có nhiều ý kiến khác nhau về cơ hội và thách thức từ những hiệp định này.

Nghịch lý trong đàm phán

Ảnh minh họa.

Tuy nhiên có thể thấy, nhiều lợi thế có thể bị bỏ qua khi mà trong việc đàm phán các hiệp định FTA song phương, đa phương, đoàn Việt Nam ít chịu sức ép từ phía DN, các hiệp hội. Điều này hoàn toàn khác với các đoàn đàm phán của nước ngoài.
Một ví dụ cụ thể từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA) vừa được ký kết. Trong hiệp định thương mại này, phía Hàn Quốc tuyệt nhiên không đưa tỏi vào đàm phán, bởi mặt hàng này luôn có những bảo hộ khá cao vì cùng với ớt, gừng đầy là nguyên liệu rất quan trọng để làm nên kim chi - thực phẩm không thể thiếu trên bàn ăn của người dân Hàn Quốc.
Do đó, các DN nông nghiệp của Hàn Quốc luôn gây sức ép lên chính phủ khi thực hiện đàm phán các hiệp định thương mại, buộc chính phủ Hàn Quốc luôn tỏ ra thận trọng với các DN xuất khẩu mặt hàng này, trong đó có các DN đến từ Việt Nam.

Hiện tại, mức thuế suất nhập khẩu cho mặt hàng tỏi lên tới 360%. Mặc dù sau những phiên đàm phán căng thẳng, phía Hàn Quốc cũng đã chấp thuận giảm thuế mặt hàng này nhưng lộ trình thực hiện là 10 năm. Mặt hàng thứ hai là gạo. Sự bảo hộ chặt chẽ này đã tạo nên sự thiệt thòi cho Việt Nam. Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy dù là quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới nhưng riêng thị trường Hàn Quốc, DN Việt Nam chưa thể tiếp cận được.

Trở lại với câu chuyện đoàn Việt Nam ít chịu sức ép từ phía DN, các hiệp hội khi tiến hành các phiên đàm phán FTA với đối tác. Trong khi những thành viên trong đoàn đám phán cho rằng, trước khi diễn ra các cuộc gặp, thành viên đoàn luôn tổ chức gặp gỡ DN, hiệp hội để xin ý kiến cho sát với thực tế, thúc ép để đưa ra các điều kiện có lợi cho mình thì sự đóng góp từ cộng đồng DN gần như không đáng kể.
Còn phía cộng động DN lại cho rằng nhận định này chưa sát với thực tế, khi nội dung trong quá trình đàm phán luôn được cho là "bí mật", DN không được cung cấp đầy đủ tài liệu. Nếu có thì thời gian để DN có ý kiến thường quá gấp nên khó có được những góp ý xác đáng, sâu sắc.

Có thể thấy rằng, mặc dù đã có những FTA đã được ký kết nhưng chính sự chưa gặp nhau này cho thấy vẫn còn khoảng trống để các nước đối tác đưa ra chính sách bảo hộ sản xuất của nước mình, trong khi những chính sách này trong nước vấn còn thiếu và yếu. Chính vì thế, để tận dụng được cơ hội từ các FTA mang lại, DN và Nhà nước đóng vai trò quyết định chứ không phải là những vấn đề đã được quyết định trên bàn đàm phán.

Theo Báo Kinh Tế Đô Thị