“Muốn cạnh tranh với Trung Quốc, Việt Nam phải ưu tiên doanh nghiệp tư nhân”

Thảo Mai

13:00 03/09/2015

BizLIVE -

"Các doanh nghiệp nhà nước đang mất phong độ. Họ sẽ không sản sinh ra giá trị. Muốn tạo công ăn việc làm, tạo ra của cải vật chất, bạn cần doanh nghiệp tư nhân. Thực tế tại Trung Quốc là minh chứng điển hình".

“Muốn cạnh tranh với Trung Quốc, Việt Nam phải ưu tiên doanh nghiệp tư nhân”

Ảnh minh họa.

Lật lại lịch sử, các doanh nghiệp quốc doanh tại Việt Nam bắt đầu nở rộ vào thập niên 80. Họ kinh doanh đủ mọi chủng loại sản phẩm và dịch vụ thiết yếu, từ xăng dầu, khí đốt, viễn thông, hàng không tới may mặc, hàng gia dụng, Forbes thống kê.

Các doanh nghiệp nhà nước chiếm tới 1/3 nền kinh tế trị giá 186 tỷ USD của Việt Nam. Tuy nhiên không phải lúc nào các công ty này cũng làm ăn hiệu quả.

Trong bối cảnh cấp bách lúc này, tiền không phải là ưu tiên số 1 đối với nền kinh tế Việt Nam, tạp chí nhận xét. Tăng trưởng giảm tốc tại Trung Quốc và đồng nhân dân tệ bị phá giá có thể mở đường cho linh kiện, phụ tùng, nguyên liệu của Trung Quốc tràn vào Việt Nam.

Trên thực tế, lượng nhập khẩu thép và xe tải từ Trung Quốc vào Việt Nam đang tăng nhanh trong 8 tháng đầu năm. Thêm vào đó, biên giới giáp ranh càng giảm thiểu chi phí vận chuyển, dẫn đến giá bán rẻ hơn.

Mạng lưới cung cấp manh mún của Việt Nam không đủ công suất để đáp ứng đơn đặt hàng của các công ty xuất khẩu – một trụ cột của phát triển kinh tế.

Cơ hội sống còn để Việt Nam cạnh tranh với kinh tế Trung Quốc, cùng lúc tạo ra sự thịnh vượng cho người dân trong nước, là thay đổi cơ chế đãi ngộ đối với doanh nghiệp tư nhân, Forbes nhận xét.

"Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại nặng nề với Trung Quốc. Nếu nền kinh tế Trung Quốc trì trệ, hàng hóa giá rẻ từ đây sẽ tìm đường sang Việt Nam và làm ngập thị trường", ông Phạm Lưu Hưng – Phó giám đốc bộ phận phân tích và tư vấn đầu tư khách hàng tổ chức, Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn, nhận xét.

"Các doanh nghiệp nhà nước đang mất phong độ. Họ sẽ không sản sinh ra giá trị. Muốn tạo công ăn việc làm, tạo ra của cải vật chất, bạn cần doanh nghiệp tư nhân. Thực tế tại Trung Quốc là minh chứng điển hình", ông Fabian Knopf, chuyên gia kỳ cựu tại công ty tư vấn Dezan Shira & Associates, chỉ ra.

Thị trường tại Việt Nam cho thấy tiềm năng dồi dào. Người tiêu dùng Việt thích sử dụng tiền mặt để mua sắm. Họ cũng có xu hướng chuộng hàng nội địa giá rẻ hơn.

Ví dụ, chuỗi cà phê nội địa Highlands Coffee đang vượt mặt Starbucks về độ phủ sóng do giá cả chỉ bằng ¼. Công ty viễn thông FPT đang là một trong những nhà bán lẻ phần cứng điện tử hàng đầu Việt Nam. Các cửa hàng thời trang "Made in Vietnam" đắt khách hơn hẳn so với những siêu thị hàng ngoại đắt tiền như Tràng Tiền Plaza. Khách du lịch tại các thành phố lớn cũng ưa thích nhà hàng và cửa hiệu đồ lưu niệm bản địa hơn hẳn.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong nước đang "thiệt thòi" hơn so với doanh nghiệp quốc doanh trong quá trình tiếp cận vốn và mặt bằng, ông Sandeep Mahajan, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, nhận định.

Mặc dù các ngân hàng có tiền nhàn dỗi, họ còn ngần ngại khi cho các doanh nghiệp khởi sự vay vốn. Một phần do rủi ro phá sản vẫn ám ảnh các doanh nghiệp quốc doanh, như vụ vỡ nợ 600 triệu USD của tập đoàn Vinashin.

Đối với vấn đề mặt bằng, các tập đoàn tư nhân lớn có thể thuê đất trong khoảng thời gian 30 – 90, đây cũng được xem là một rủi ro kinh doanh.

"Các doanh nghiệp tư nhân cần một sân chơi công bằng để phát triển", ông Mahajan nhấn mạnh.

Bước đầu, chính phủ Việt Nam đã ghi nhận thành quả của khối doanh nghiệp tư nhân thông qua mục tiêu cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước.

Số công ty thuộc sở hữu nhà nước 100% đã giảm từ 10.000 xuống còn chưa đầy 1.000. Tuy nhiên, vẫn còn 3.000 doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước một phần khác có khả năng không đạt mục tiêu cổ phần hóa, ông Mahajan thống kê. 

THẢO MAI

BizLIVE - Gặp gỡ