“Mô hình tăng trưởng của Việt Nam là mô hình cổ điển”

Vũ Minh

15:47 03/07/2015

BizLIVE - Theo đánh giá của Ngân hang HSBC: “Mô hình tăng trưởng của Việt Nam là mô hình cổ điển: Sử dụng lợi thế cạnh tranh của một quốc gia về yếu tố cường độ sản xuất và nguồn lực tự có để nổi trội trong hoạt động giao thương quốc tế”.

“Mô hình tăng trưởng của Việt Nam là mô hình cổ điển”

Kinh tế Việt Nam đang cần những giải pháp mang tính đột phá để phục hồi và thay đổi.

Mất dần lợi thế

HSBC nhận định, nguồn lực rõ ràng của nền kinh tế Việt Nam là chi phí nhân công lao động giá rẻ và quỹ đất canh tác dồi dào.

Trong khu vực Đông Nam Á, mặc dù Việt Nam có dân số ít hơn so với Philippines nhưng lực lượng lao động của Việt Nam lại lớn hơn, chỉ đứng thứ hai sau Indonesia.

Trong đó, theo thông tin từ HSBC, khoảng 70% dân số vẫn còn ở các vùng nông thôn làm nông nghiệp tự cung tự cấp. Tỷ lệ độ tuổi phụ thuộc của Việt Nam giảm mạnh và sẽ ở mức thấp trong hai thập niên tới.

Điều này kết hợp với tăng trưởng dân số độ tuổi lao động khá tích cực cho thấy Việt Nam có thể hưởng lợi thông qua lợi thế cạnh tranh tương đối từ góc độ chi phí lao động, đặc biệt là khi so với các quốc gia khu vực Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Mông Cổ và Hàn Quốc.

“Lợi thế so sánh này chắc chắn đã được lưu ý khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI rất mạnh mẽ và bền vững. Ở khu vực châu Á đang nổi, Việt Nam chiếm thị phần FDI so với GDP cao nhất, hỗ trợ cho dòng vốn của mình nằm trong những nước có tính bền vững nhất”, HSBC nhìn nhận.

Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp nước ngoài chủ yếu tham gia đầu tư ở các lĩnh vực “màu mỡ” trong khu vực sản xuất để tận dụng lợi thế về chi phí lao động tương đối, đặc biệt là đối với các ngành cần nhiều lao động.

Cần phân bổ lại nguồn lực

Báo cáo của HSBC cũng cho thấy, trong những tháng gần đây, mặc dù nền kinh tế thế giới đi vào trì trệ, lĩnh vực sản xuất này vẫn tiếp tục phát huy thế mạnh. Sản lượng trung bình tăng mạnh trong khi chỉ số PMI đạt mức trung bình 53,5 điểm.

Dù cho nhu cầu bên ngoài trì trệ trong tháng 6, HSBC vẫn cho rằng, sản lượng ngành sản xuất của Việt Nam sẽ tăng trưởng trong những tháng tới khi chỉ số hàng đầu đơn hàng mới trừ đi hàng tồn kho vẫn tăng mạnh.

Xét tăng trưởng năng suất lao động của Việt Nam so với các nền kinh tế khác trong khu vực ASEAN (xác định bằng sản lượng/nhân công), Việt Nam có mức tăng trưởng năng suất lao động cao nhất trong vài năm gần đây đơn giản thông qua việc tận dụng nguồn lao động ở khu vực nông thôn cho các công việc sản xuất đơn giản.

Tuy nhiên, theo đánh giá của HSBC, điều đó cho thấy Việt Nam đang bắt đầu ở một mức thấp và Việt Nam cũng có chỉ số năng suất lao động trên nhân công thấp nhất trong khu vực ASEAN.

“Điều này có nghĩa rằng trong khi có nhiều lao động Việt Nam đang làm việc cần cù ở những cánh đồng và nhà máy, họ đang không sản xuất nhiều giá trị sản lượng như các nhân công lao động khác ở trong khu vực ASEAN”, HSBC khẳng định.

Trước khi Việt Nam gia nhập WTO vào tháng 1/2007, hàng hoá, thực phẩm và sản xuất là nhân tố chủ lực đóng góp lớn cho tăng trưởng xuất khẩu.

Nhưng kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu diễn ra, hoạt động xuất khẩu chú trọng hàng hoá đã thực hiện rất tốt.

Suy thoái của chu kỳ hàng hoá toàn cầu, việc quản lý nguồn vốn và phân bổ nguồn lực không hiệu quả  và việc thiếu các chính sách công nghiệp hoá tập trung đã khiến cho các doanh nghiệp trong nước mất dần năng lực cạnh tranh.

Hiện nay, phần lớn tăng trưởng xuất khẩu đều do các doanh nghiệp nước ngoài dẫn dắt. Trong khi đó, theo HSBC, các doanh nghiệp trong nước không thể tận dụng nguồn lực chi phí lao động sẵn có của Việt Nam.

Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn nỗ lực tăng trưởng thị phần của mình trên thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, việc phân bổ nguồn lực thiếu hiệu quả, đặc biệt là do các doanh nghiệp Nhà nước và nguồn cung dư thừa trên toàn cầu đã làm ảnh hưởng xấu đến các doanh nghiệp nội địa.

Kết quả là quỹ đạo thay đổi trong đó các doanh nghiệp nước ngoài do phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, có sự hỗ trợ về kỹ thuật tốt hơn và được hưởng ưu đãi thuế đã có kết quả hoạt động tốt hơn hẳn. Hoạt động của các doanh nghiệp trong nước ngày một suy giảm và có đóng góp tiêu cực đến tăng trưởng xuất khẩu, HSBC phân tích.

VŨ MINH / Theo HSBC

Thăm dò ý kiến
Từ 1/1/2018 khi xăng A92 bị "khai tử", bạn sẽ sử dụng loại xăng nào?

Emagazine