Lương tăng cao, doanh nghiệp lo không “sống sót” nổi?

Mạnh Nguyễn

10:27 03/09/2015

BizLIVE -

Theo lãnh đạo VASEP, trước thềm hội nhập khi doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là vừa và nhỏ, tiềm lực yếu khi chuẩn bị tham gia vào sân chơi rộng thì Hội đồng Tiền lương Quốc gia cần cân nhắc kỹ lưỡng hơn về phương án trình sắp tới.

Lương tăng cao, doanh nghiệp lo không “sống sót” nổi?
Doanh nghiệp lo chi phí tăng theo
Theo kế hoạch, Hội đồng Tiền lương quốc gia sẽ đưa ra quyết định về mức tăng lương tối thiểu vùng trong phiên họp cuối cùng diễn ra ngày hôm nay (3/9).
Hai phiên họp trước đó của Hội đồng tiền lương đều thất bại vì các bên chưa thống nhất được một con số chung. Trong khi đại diện người lao động là Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiên định mức tăng 16,8% thì đại diện các chủ sử dụng lao động - VCCI chỉ muốn tăng 10%.
Trong khi đó, Hội đồng Tiền lương quốc gia đưa ra 3 phương án điều chỉnh tiền lương với mức tăng bình quân là 12,4%, 11,4% và 10,7%. 
Trao đổi về vấn đề này, Lãnh đạo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho biết: Theo phản ánh của doanh nghiệp thủy sản thì hiện nay các công ty thủy sản đã trả lương cao hơn mức lương tối thiểu vùng.
Do đó, việc tăng này chỉ làm cho doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động như ngành thủy sản tăng thêm khó khăn hơn khi khoản chi phí đóng BHXH và phí công đoàn tăng không hề nhỏ.
Dẫn dụ trường hợp Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, doanh nghiệp hiện có 15.000 lao động làm việc tại 8 công ty thành viên trực thuộc.
Doanh nghiệp này ước tính, nếu mức tăng lương tối thiếu vùng tăng thêm 10% và thu nhập người lao động tăng tương đương 10%, các khoản phụ cấp khác tăng 4%, BHXH tăng 66% thì chi phí tăng thêm 135,12 tỷ đồng. Đây là khoản tiền tăng thêm rất lớn mà doanh nghiệp và người lao động phải đóng góp.
Trong khi đó, lợi nhuận bình quân của ngành thủy sản theo ước tính VASEP chỉ từ 2-3%. Nhưng năm nay thị trường xuất khẩu xấu, giá tôm Việt Nam lại cao nên hầu như doanh nghiệptôm không có lãi mà còn bị lỗ.
Trong khi đó tiền lương chiếm 15% giá thành nên nếu tăng lương tối thiểu vùng lên 10% và đóng các loại bảo hiểm, kinh phí công đoàn theo thực tế tiền lương  thì doanh nghiệp bị lỗ ngược lại từ 1,5-2,5%.
Theo lãnh đạo VASEP, đây là khoản tiền tăng thêm rất lớn mà cả doanh nghiệp và người lao động cùng phải đóng góp. Con số tăng thêm này quả thực sẽ là một “gánh nặng” đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ.
Doanh nghiệp sẽ giảm nguy cơ “sống sót”?
Tại cuộc họp ngày 5/8 vừa qua, VCCI đưa ra con số: 7 tháng đầu năm 2015 đã có 37.829 doanh nghiệp ngừng hoạt động và giải thể, tăng 1,2% so với cùng ký năm ngoài trong đó tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 97%. Tỷ lệ thất nghiệp tăng thêm và tỷ lệ người có việc làm giảm xuống. Mà hiện nay doanh nghiệp vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn. Doanh nghiệp lớn chỉ chiếm chưa đầy 2%, còn lại là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ và gần 70% kinh doanh không có lãi.
Theo lãnh đạo VASEP, trước thềm hội nhập khi doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là vừa và nhỏ, tiềm lực yếu khi chuẩn bị tham gia vào sân chơi rộng thì Hội đồng Tiền lương Quốc gia cần cân nhắc kỹ lưỡng hơn về phương án trình sắp tới.
VASEP dẫn nhận xét của một số doanh nghiệp cho biết, gánh nặng này có thể làm giảm cơ may “sống sót” của các doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập tới vì đây mới chỉ là một khoản trong hàng trăm hàng nghìn khoản chi phí khác đang và sẽ tăng theo…
Mới đây, Liên minh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) - đại diện cho Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và 12 Hiệp hội Thương mại trong và ngoài nước cũng đã có văn bản gửi Thủ tướng về vấn đề này.
VBF cho rằng đề xuất từ phía Tổng liên đoàn lao động là quá cao và ủng hộ mức tăng 9-10% (như đề xuất của VCCI).
“Doanh nghiệp đã và đang đối mặt với việc tăng chi phí cho lao động bao gồm các khoản đóng góp cho an sinh xã hội cao hơn và nhiều lợi ích bắt buộc hơn. Chúng tôi cho rằng các yếu tố tăng trưởng chi phí này cần được đưa vào cân nhắc, thay vì chỉ nhìn vào mỗi mức lương tối thiểu,
Những chi phí này dễ dàng tăng gấp đôi chi phí thực tế mà người sử dụng lao động phải trả và chi phí này nhìn chung cao hơn ở các nước lân cận. Đặc biệt, mức tăng đề xuất 18% bảo hiểm xã hội cũng cần được xem xét, cân nhắc lại”, VBF đưa ra kiến nghị.
Liên quan đến bất đồng trong mức tăng lương tối thiểu, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cho biết: Trường hợp vẫn chưa đạt được sự đồng thuận thì Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia sẽ chọn phương án phù hợp để báo cáo Chính phủ. Căn cứ quy định của Bộ luật Lao động và khuyến nghị của Hội đồng tiền lương Quốc gia, Chính phủ sẽ xem xét, quyết định việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng năm 2016.

MẠNH NGUYỄN