Hợp tác để phát triển: Hướng đi duy nhất của Việt Nam

John Chong

09:41 28/05/2015

Ông John Chong - Tổng Giám đốc Điều hành Tập đoàn Maybank KE đã có những nhận định tích cực về Việt Nam trong bức tranh đầu tư ASEAN nói chung.

Hợp tác để phát triển: Hướng đi duy nhất của Việt Nam

Từ đầu thập niên 1990, các nhà sản xuất công nghiệp chế tạo nước ngoài đã dựa vào Việt Nam như một cấu phần quan trọng trong chiến lược Trung Quốc +1 để phòng rủi ro cho các khoản đầu tư của họ (Ảnh: Ngày 19/5, Khu phức hợp điện tử gia dụng Samsung được k

Việc hình thành AEC sẽ đánh dấu sự trưởng thành củaASEAN. Đối với các doanh nghiệp (DN) và nhà đầu tư, đó là lời kêu gọi hành động: bật đèn xanh cho khu vực trở thành tâm điểm trong chiến lược tăng trưởng của mình.

Sự hào hứng mang tên “Cộng đồng chung ASEAN”

Chẳng bao lâu nữa, chúng ta sẽ chính thức hình thành Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) như đã từ lâu được tiên liệu. Đây là thành quả của tầm nhìn chung ASEAN về một thị trường và đầu mối sản xuất đơn nhất. Thành tựu mang tính bước ngoặt này cho phép lưu thông tự do hơn về hàng hóa, dịch vụ, con người và vốn, qua đó làm tăng thêm tính hấp dẫn cho khu vực vốn đã là một trong những khu vực kinh tế sôi nổi và năng động nhất thế giới.

Với việc các nền kinh tế khác đang hướng về Châu Á để thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu, 10 nước thành viên ASEAN sẽ đi đầu trong hàng ngũ thực hiện sứ mệnh này. Các nền kinh tế của chúng ta đã tăng trưởng bình quân hàng năm trên 6% kể từ năm 2010 và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trên 5% mỗi năm ít nhất là trong 3 năm tới. Đây là kỳ tích không nhỏ đối với khu vực mà hợp lại sẽ là nền kinh tế lớn thứ 7 của thế giới với tổng GDP đạt 2400 tỉ USD, và là khối có dân số đông thứ 4 trên thế giới với trên 625 triệu người.

Việc hình thành AEC sẽ đánh dấu sự trưởng thành của ASEAN. Đối với các DN và nhà đầu tư, đó là lời kêu gọi hành động: bật đèn xanh cho khu vực trở thành tâm điểm trong chiến lược tăng trưởng của mình.

Tất cả chúng ta, những người đang sinh sống trong khu vực này đều biết đến tính đa dạng vô cùng phong phú của ASEAN. Chỉ riêng Indonesia, một quốc gia lớn gấp 500 lần Brunei, đã chiếm gần 40% tổng sản lượng kinh tế ASEAN. Thu nhập GDP bình quân đầu người của Singapore hiện gần gấp 30 lần của Việt Nam và hơn 50 lần của Campuchia và Miến điện, dù biểu đồ tăng trưởng khiêm tốn hơn rất nhiều. Mặc dù khu vực đang ngày càng hợp nhất mạnh mẽ, sự hiểu biết sâu sắc về môi trường và những nhạy cảm địa phương sẽ vẫn đóng vai trò then chốt trong thành công của chiến lược kinh doanh tại bất kỳ thị trường nào của ASEAN.

Và sự trỗi dậy của tầng lớp người tiêu dùng ASEAN

Trong tất cả những xu hướng thuận lợi tại ASEAN, có lẽ điều thú vị nhất là sự gia tăng giàu có của tầng lớp trung lưu đông đảo của khu vực. Đối với nhiều DN ở châu Á và bên ngoài, thị trường tiêu dùng ASEAN sẽ là yếu tố thay đổi cuộc chơi. Năm 2012, có 190 triệu người tiêu dùng thuộc tầng lớp trung lưu trong khu vực hay khoảng ¼ tổng dân số; đến 2020, con số này dự kiến sẽ tăng lên 400 triệu, chiếm hơn phân nửa dân số của cả khu vực.

Ngoài những con số ấn tượng này, có ba yếu tố làm cho thị trường tiêu dùng ASEAN đặc biệt hấp dẫn đối với DN: vị trí nổi trội của người tiêu dùng thuộc thế hệ trẻ thiên niên kỷ (những người sinh sau những năm 1990), sự trao quyền cho nữ giới và tác động đột phá của công nghệ di động. Dân số trẻ của ASEAN là niềm mơ ước của nhiều nền kinh tế khác. Chiếm đến 60% dân số ASEAN và được trang bị sức mua cao nhất trong lịch sử ASEAN, thế hệ trẻ này sẽ làm thay đổi diện mạo tiêu dùng trong khu vực. Với việc đón nhận những tư tưởng hiện đại như bình đẳng giới và ý thức bảo vệ môi trường, họ sẽ đón nhận nhiệt tình hơn những sản phẩm, dịch vụ và thông điệp tiếp thị phù hợp với bản sắc mới hình thành của mình.

Không một DN nào đang phát triển lại có thể bỏ qua những cơ hội to lớn này. Nhưng làm thế nào để tận dụng những cơ hội này? Sự đa dạng của ASEAN khiến ta khó có thể qui người tiêu dùng ASEAN về một dạng đồng nhất, nhưng nó cũng tạo ra không gian vô hạn cho những DN sắc sảo tạo nên những phân khúc riêng cho mình.

Việc đáp ứng làn sóng tiêu dùng sắp tới của ASEAN đòi hỏi không chỉ có kiến thức địa phương sâu rộng mà còn phải có năng lực sản xuất lớn, và ở đây ta thấy sự xuất hiện của Việt Nam. Xét nhiều khía cạnh, câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam phản ánh cục diện lớn hơn của khu vực ASEAN. Việt Nam là một nền kinh tế đang trỗi dậy có thu nhập trung bình với tiềm năng tăng trưởng to lớn. Tỉ lệ được đào tạo và biết chữ tăng mạnh và hơn 30 triệu người đã thoát nghèo. GDP bình quân đầu người tăng vọt từ dưới 300 USD lên gần 2.000 USD trong hai thập niên qua.

Phát triển và... phát triển!

Sự đa dạng của ASEAN khiến ta khó có thể qui người tiêu dùng ASEAN về một dạng đồng nhất, nhưng nó cũng tạo ra không gian vô hạn cho những DN sắc sảo tạo nên những phân khúc riêng cho mình.

Việt Nam sở hữu nhiều yếu tố cơ bản của sự thịnh vượng: một vị trí chiến lược gần chuỗi cung ứng toàn cầu; lực lượng lao động chi phí thấp, trẻ, có trình độ và siêng năng; tầng lớp người tiêu dùng ngày càng gia tăng; môi trường chính trị và kinh tế vĩ mô ổn định. Hơn 40% dân số 90 triệu người của Việt Nam là dưới 25 tuổi. Chi phí lao động của Việt Nam chỉ bằng phân nửa chi phí tại Trung Quốc, Thái Lan và Philippines, qua đó trở thành nền kinh tế đặc biệt cạnh tranh trong một khu vực vốn đã rất hấp dẫn như ASEAN.

Những lợi thế này giúp Việt Nam có vị thế vững chắc để không chỉ trở thành một đầu mối sản xuất chủ lực cho ASEAN mà còn là công xưởng của thế giới. Ngay từ đầu thập niên 1990, các nhà sản xuất công nghiệp chế tạo nước ngoài đã dựa vào Việt Nam như một cấu phần quan trọng trong chiến lược Trung Quốc +1 khi thiết lập nhà máy ở Việt Nam để phòng rủi ro cho các khoản đầu tư của họ ở Trung Quốc. Trong một số nhà đầu tư lớn có tầm nhìn xa tại Việt Nam có Cty điện tử Samsung của Hàn Quốc, Toyota của Nhật và Ford của Mỹ. Những DN này cùng nhiều DN khác đã tạo nên một trung tâm sản xuất công nghiệp chế tạo phát triển mạnh tại Việt Nam. Điều đáng chú ý là hỗn hợp các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đã trở nên tinh tế hơn, ngày càng đặt trọng tâm vào những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn như máy móc, vận tải, hoá chất và điện tử.

Sức hút của Việt Nam như đầu mối sản xuất công nghiệp chế tạo còn mạnh hơn nữa nhờ hai yếu tố: thị trường nội địa với quy mô lớn và việc gia nhập vào các nhóm có nhiều tham vọng của bên ngoài. Trong số này là Tiểu vùng Sông Mekong bao gồm cả Campuchia, Trung Quốc, Lào, Miến Điện và Thái Lan. Bao quanh dòng sông Mekong, sáu quốc gia này đã tận dụng sự gần gũi về mặt địa lý để tiến thêm một bước trong hội nhập kinh tế. Họ đã cùng nhau hình thành một khuôn khổ chiến lược 10 năm, bao gồm mọi lĩnh vực từ hỗ trợ thương mại đến phát triển đô thị và du lịch, với mục tiêu thúc đẩy hợp tác khu vực vì một tương lai thịnh vượng và hoà hợp hơn.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp