Hiệp định Thương mại tư do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA): Doanh nghiệp nên tận dụng thế nào?

Bá Tú

06:20 21/05/2015

Các doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ về VKFTA để có thể tận dụng được các cơ hội cho mình. Đây là quan điểm của bà Phùng Thị Lan Phương – Trưởng nhóm FTA, Trung tâm WTO, Ban Pháp chế VCCI khi trao đổi với DĐDN về Hiệp định thương mại tự do VN - Hàn Quốc (VKFTA).

Hiệp định Thương mại tư do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA): Doanh nghiệp nên tận dụng thế nào?

Ảnh minh họa.


- VN và Hàn Quốc vừa chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tư do. Hiệp định này có gì đáng lưu ý đối với các DN, thưa bà?

Thực tế, Hàn Quốc đã có FTA với VN trong khuôn khổ FTA ASEAN - Hàn Quốc (AKFTA). Tuy nhiên, nếu như trong AKFTA lĩnh vực cam kết chủ yếu là hàng hóa (cắt giảm thuế quan, quy tắc xuất xứ), hầu như không có cam kết gì về dịch vụ và đầu tư, thì trong VKFTA lĩnh vực cam kết bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và nhiều vấn đề khác.

Do cơ cấu sản phẩm giữa VN và Hàn Quốc là tương đối bổ sung cho nhau nên việc ký kết VKFTA sẽ giúp cho rất nhiều sản phẩm xuất khẩu của VN thu được lợi ích. Trong đó, theo nhận định của các chuyên gia đàm phán, dệt may, giày dép sẽ là các sản phẩm được hưởng lợi nhiều nhất. Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm khác của VN vốn không được Hàn Quốc mở cửa trong AKFTA sẽ được mở cửa trong VKFTA và do đó cũng sẽ có lợi thế.

Cụ thể, đối với các sản phẩm nông nghiệp, VN là đối tác FTA đầu tiên được Hàn Quốc mở cửa thị trường cho nhiều sản phẩm nhạy cảm như tỏi, gừng, mật ong, khoai lang… (thuế suất những mặt hàng này rất cao từ 241- 420% do đặc biệt nhạy cảm với Hàn Quốc). Nhờ vậy, VKFTA sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho những sản phẩm nông nghiệp này của VN khi xuất khẩu sang Hàn Quốc so với các đối thủ cạnh tranh khác trong khu vực như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia và Thái Lan.

Còn đối với các sản phẩm gỗ, theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản VN, hiện tại các sản phẩm gỗ mà Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc như ván gỗ, viên gỗ nén hay các sản phẩm gỗ nội thất có bọc da thường đang phải chịu mức thuế từ 3-5% có loại tới 6%, nhưng giờ với VKFTA tất cả các mức thuế này sẽ được về 0%. Ngoài ra trước đây, các DN chế biến gỗ thường phải chịu mức thuế nhập khẩu máy móc thiết bị chế biến gỗ như máy cưa xẻ, máy sấy, gia công chi tiết của Hàn Quốc với mức thuế rất cao, giờ đã giảm xuống còn 0%. Điều này sẽ tiết giảm được chi phí rất lớn cho DN.

Thủy sản cũng sẽ được lợi từ VKFTA, đặc biệt đối với các sản phẩm tôm, Hàn Quốc cam kết miễn thuế cho VN với lượng hạn ngạch 10.000 tấn/năm và tăng dần lên đến mức 15.000 tấn/năm

- VKFTA là FTA đầu tiên trong số 7 FTA mà VN đang đàm phán đã được chính thức ký kết. Vậy theo bà FTA này có ý nghĩa như thế nào đối với VN?

Đây là FTA đầu tiên được ký kết trong số các FTA VN đang đàm phán, mà lại với một đối tác quan trọng như Hàn Quốc nên có nhiều ý nghĩa.

Thứ nhất, Hàn Quốc là một trong các đối tác lớn của VN cả về thương mại và đầu tư. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992, kim ngạch thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đã tăng từ 500 triệu USD lên hơn 26 tỷ USD vào năm 2014. Trong nhiều năm qua, Hàn Quốc luôn là đối tác thương mại quan trọng của VN, năm 2014 đứng thứ 3 trong số 10 đối tác quan trọng nhất của VN. Riêng về đầu tư, Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư lớn nhất tại VN. Thêm nữa, trong trong số các FTA đã ký trước đây của VN, AKFTA là FTA VN tận dụng được nhiều nhất (cả về xuất khẩu, nhập khẩu và đầu tư). Do đó việc ký kết thêm FTA song phương với nước này sẽ giúp các DN VN thu được nhiều lợi ích hơn nữa.

Thứ hai, Hàn Quốc là đối tác truyền thống và cũng là đối tác tương đối phát triển, việc tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư với nước này giúp VN đa dạng đối tác, giúp các DN VN làm quen dần với kinh doanh và cạnh tranh với các DN ở các nước phát triển. Chẳng hạn như đối với các sản phẩm nông nghiệp của VN, thị trường Hàn Quốc mặc dù được coi là khó tính hơn thị trường Trung Quốc hay các nước Đông Nam Á, nhưng vẫn là dễ tính hơn nhiều so với Nhật Bản hay EU, Mỹ. Vì thế, nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn của thị trường này sẽ giúp chúng ta dần đáp ứng được các tiêu chuẩn cao hơn từ các nước phát triển hơn.

Và cuối cùng, VKFTA được coi như một bước “tập dượt” cho VN trong việc đàm phán, ký kết và thực thi các FTA lớn, quan trọng hơn như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) hay FTA Việt Nam – EU (EVFTA). So với các FTA thế hệ cũ (cả 8 FTA VN đã ký) và các FTA thế hệ mới VN đang tham gia (đặc biệt là TPP hay EVFTA) thì VKFTA thuộc loại “trung gian”. Do đó, đây sẽ là bước chuẩn bị quan trọng cho VN trong việc thực hiện các FTA sắp tới với mức độ mở cửa sâu rộng hơn nhiều.

- Xin cảm ơn bà!

Đầu tư Hàn Quốc “nhắm” vào nông nghiệp

Chia sẻ với báo giới, ông Hong Sun, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại VN cho biết, nhiều DN Hàn đang muốn đầu tư vào nông nghiệp VN để xuất hàng hóa ngược trở lại Hàn Quốc.

Cùng với công nghiệp điện tử và công nghiệp nặng, nông nghiệp sẽ là lĩnh vực được DN Hàn Quốc đầu tư mạnh vào VN sau khi hai nước ký kết Hiệp định Tự do Thương mại (FTA). Thực ra đã có một số DN Hàn Quốc đầu tư vào nông nghiệp ở Việt Nam trong thời gian qua, nhưng sau khi FTA được ký kết, số lượng này sẽ tăng lên nhiều hơn. Họ đã đến tìm cơ hội và muốn đầu tư vào lĩnh vực này tại VN để xuất trở lại Hàn Quốc. Đó chính là ảnh hưởng của FTA. Nếu chỉ sản xuất và hướng vào thị trường VN thì không đủ; nếu sản xuất để xuất ngược trở lại Hàn Quốc với thuế suất thấp hoặc được miễn thì sẽ tốt hơn, ông Hong Sun, cho biết.

VN có lợi thế về điều kiện tự nhiên để sản xuất nông nghiệp, nhưng lại yếu về công nghệ và kỹ thuật sản xuất. Trong khi đó, đây lại là thế mạnh của DN Hàn Quốc và nhu cầu dùng những sản phẩm đó của Hàn Quốc cũng rất cao. Ông Hong Sun tin rằng sắp tới sẽ có rất nhiều dự án nông nghiệp của Hàn Quốc tại VN.

Ngược lại, khi DN VN muốn thâm nhập thị trường Hàn Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, ông Hong Sun cho rằng có một số vấn đề cần lưu ý. Thứ nhất, Hàn Quốc là thị trường cũng khá cầu kỳ về vấn đề kiểm dịch. Nếu nói về chất lượng, hàng VN vẫn chưa có sức cạnh tranh tốt như hàng từ Thái Lan hay một số nước khác đã được nhập vào Hàn Quốc từ lâu. VN nên có một DN, hay xí nghiệp nào đó thu mua, chế biến rồi xuất đi. Nông dân VN sản xuất nhiều nhưng chưa có một DN đủ tầm để giao dịch quốc tế và đảm bảo hàng chất lượng và sản lượng. Ông Hong Sun khuyên rằng: Muốn cạnh tranh và xuất khẩu vào Hàn Quốc thì phải chuẩn bị thật tốt. Các DN VN cần hợp tác với một số Cty có thế mạnh của Hàn Quốc về nông nghiệp; chỉ có Cty VN thôi thì khó vượt qua được hàng rào kiểm dịch của nước này.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp