Giảm giấy phép con, rút dần sự “chiếm đóng” của các bộ với nền kinh tế

Mạnh Nguyễn

07:15 03/05/2016

BizLIVE - "Tôi nghĩ rằng giảm bớt các giấy phép con tức là các Bộ rút dần sự chiếm đóng của mình đối với nền kinh tế Việt Nam. Đấy là một nội dung khổng lồ trong việc cải cách và chính là cải cách chính trị"

Giảm giấy phép con, rút dần sự “chiếm đóng” của các bộ với nền kinh tế

Nỗi ám ảnh mang tên 'giấy phép con' (ảnh minh họa)

Điều kiện kinh doanh, giấy phép con là một trong những vấn đề “nóng” được doanh nghiệp đưa ra tại cuộc đối thoại với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm 29/4 vừa qua.
Lãnh đạo một doanh nghiệp khi gửi kiến nghị tới Thủ tướng đã kể một về câu chuyện “dở khóc dở cười” liên quan đến nạn giấy phép con.
Theo vị này, thủ tục hành chính của chúng ta ngày càng giăng mắc, trói chặt các doanh nghiệp bằng các sợi dây vô hình tưởng như không thể nào nới ra được.
Nói về “hành trình đi tới một giấy phép xây dựng”, vị này kể: “Cửa ải bắt buộc là giấy chứng nhận thẩm định phương án phòng cháy chữa cháy (PCCC).
Chúng tôi đã nghe theo lời khuyên hãy thuê người bên họ (tức PCCC - PV) thiết kế giúp thì phương án dễ được phê duyệt và đã thỏa thuận đầy đủ mọi chi phí do PCCC đưa ra nhưng vẫn chưa đủ. Công ty còn phải chấp nhận “làm luật” mỗi lần PCCC đến kiểm tra.
Đến ngày hẹn, “một cửa” của PCCC trả lời đơn giản là chưa xong, các sếp bận chưa ký được. Một tuần sau cũng chưa xong, các sếp vẫn bận. Hai tuần sau “một cửa” thông báo sếp về rồi nhưng muốn ký được thì phải “tác động”.
Quá mệt mỏi và bức xúc vì một dự án 200 tỉ đồng, thiết bị đã nhập về chất đống đầy sân đã nằm chờ nhiều ngày xin cấp phép xây dựng mà giấy của PCCC còn chưa xong. Không còn cách nào tốt hơn chúng tôi phải nghe theo lời khuyên của “một cửa” là tác động. Nhưng có thể tác động chưa đủ mạnh nên “một cửa” bảo vẫn phải chờ.
Thái độ của nhân viên một cửa thường rất lạnh lùng, họ bảo việc chờ, việc chậm là bình thường, chuyện bé có gì phải làm ầm lên. Để có một giấy chứng nhận PCCC phải mất 3 tháng. Vẫn còn hàng loạt cửa ải nữa mới mong có được một giấy phép xây dựng.  Tới lúc này chúng tôi không còn chịu được nữa…
Những điều như thế rất vô lý và luẩn quẩn. Thật trớ trêu khi việc nhập thiết bị và thi công thì có thời hạn. Còn việc cấp giấy phép là vô thời hạn”.
Câu chuyện trên có lẽ không mấy xa lạ đối với các doanh nghiệp. 
Ngay với Chính phủ, đã từ lâu và rất nhiều lần đã tỏ rõ quyết tâm rà soát, bải bõ sửa đồi nhiều quy định thủ tực không phù hợp. Tuy nhiên kết quả thu được không như mong muốn. 
Trong nhiệm kỳ trước Chính phủ đã đưa ra hai Nghị quyết, trong đó có việc cải cách môi trường kinh doanh, nhấn mạnh giảm thiểu điều kiện về kinh doanh, điều kiện đầu tư.
Các cuộc họp Quốc hội cũng được bàn theo tinh thần các bộ, các ngành phải rà soát lại và gạt bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết. Nhưng hiện tại vẫn còn 16 bộ chưa ban hành các điều kiện kinh doanh để nhân dân cũng như các doanh nghiệp được biết.
Ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã yêu cầu các bộ, ngành trong thời gian sớm nhất, từ nay đến năm 2017 bỏ hết các điều kiện kinh doanh.
Nói với phóng viên, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch Công ty Invest Consult cho rằng việc giảm bớt các giấy phép con là một nội dung khổng lồ trong việc cải cách và chính là cải cách chính trị. 
“Giảm bớt các giấy phép con tức là các bộ rút dần sự chiếm đóng của mình đối với nền kinh tế Việt Nam. Các bộ chiếm đóng nền kinh tế Việt Nam và bây giờ rút sự có mặt của các bộ thông qua việc rút các giấy phép con là một công cuộc giải phóng sức sản xuất, cái đấy vô cùng quan trọng.
Phải lý thuyết hóa chuyện ấy để phản ánh với Đảng, để Đảng hiểu rằng Chính phủ đang giúp Đảng tiến hành từng bước cuộc cải cách có màu sắc thể chế”, ông Bạt nhấn mạnh.
Theo ông Bạt, sự chiếm đóng kéo dài của các bộ đối với nền kinh tế Việt Nam không chỉ đơn thuần là ý thích mà nó gắn liền với tham nhũng, càng nhiều ràng buộc, càng nhiều điều kiện thì càng dễ tham nhũng.
Trong cuộc gặp gỡ với doanh nghiệp ngày 29/4, là Thủ tướng đưa ra quan điểm cần gạt bỏ các điều kiện kinh doanh trái thẩm quyền, trái quy định, ông Bạt cho rằng: Tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng như vậy chính là giảm bớt sự va chạm có chất lượng hình sự. 
“Người ta gán tội hình sự cho ông chủ quán cà phê “Xin Chào” vì ông ấy thiếu giấy phép kinh doanh. Giảm bớt các giấy phép con chính là giảm bớt các cơ hội hình thành các quan hệ hình sự trong kinh doanh”, ông Bạt nói.
“Không để có thêm các giấy phép con, bảo vệ quyền kinh doanh”
Tại phiên họp của Thường trực Chính phủ ngày 25/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tinh thần cải cách, đổi mới, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, giải phóng sức sản xuất, ủng hộ và bảo vệ quyền kinh doanh.
“Không để có thêm các giấy phép con, các điều kiện gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh”, Thủ tướng yêu cầu.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò đội ngũ cán bộ, công chức trong việc tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp kinh doanh.
“Chúng ta có cải cách thủ tục hành chính tốt mà cán bộ thực hiện không tốt thì sẽ gây cản trở phát triển”, Thủ tướng nhấn mạnh, “Chúng ta phải có quyết tâm chính trị cao thì 2 luật này mới đi vào cuộc sống đúng thời gian, không để khoảng trống pháp lý”.
Thủ tướng cũng đồng ý ban hành các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành 2 luật trên theo quy trình rút gọn (dùng một nghị định sửa nhiều nghị định), kiên quyết xong trước 1/7/2016, đồng thời giao Bộ Kế hoạch và đầu tư chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan khẩn trương triển khai xây dựng nghị định này.
“Con chuột sa chĩnh gạo thì chắc chắn còn ăn”
Nói về quá trình rà soát giảm thiểu giấy phép con, theo bà Bùi Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục phát triển doanh nghiệp , cơ quan chủ trì đã làm việc rất nhiều với các bộ ngành, nhưng đến giờ phải thừa nhận còn quá nhiều khó khăn vì nhiều đơn vị chưa chịu quan tâm, phối hợp.
“Dự kiến sắp tới chúng tôi sẽ báo cáo Chính phủ một số nội dung đối với giấy phép và điều kiện kinh doanh buộc nâng cấp lên Nghị định, các bộ phải rà soát chặt chẽ, cái gì cần thiết, liên quan đến trật tự xã hội, ảnh hưởng sức khỏe, an ninh quốc phòng, thì cần giấy phép. Còn lại những điều kiện kinh doanh không giải trình được sự cần thiết thì chúng tôi kiến nghị cắt bỏ”, bà Thủy nhấn mạnh.
Về vấn đề này, ông Lê Mạnh Hà – Phó chủ nhiệm Văn phóng Chính phủ bình luận thêm: Phải giảm tối thiểu giấy phép vì còn giấy phép là còn xin - cho; con chuột sa chĩnh gạo thì chắc chắn còn ăn. Không thể để chĩnh gạo hớ hênh như thế được.
Giấy phép con: Những chú chuột trong “chĩnh gạo hớ hênh”
Giấy phép con: Những chú chuột trong “chĩnh gạo hớ hênh”

MẠNH NGUYỄN