Giải tỏa chợ cóc, chợ tạm ở Hà Nội: “Bắt cóc bỏ đĩa“

NGUYÊN TRANG, NGỌC TRÂM

07:06 20/07/2015

Thực hiện Năm trật tự, văn minh đô thị, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu dẹp bỏ tình trạng họp chợ cóc. Nhưng, dù đã có nhiều văn bản chỉ đạo, nhiều giải pháp được đề ra và qua nhiều lần ra quân giải tỏa, chợ cóc, chợ tạm vẫn tìm cách tồn tại, dẹp chỗ này lại phát sinh chỗ khác...

Giải tỏa chợ cóc, chợ tạm ở Hà Nội: “Bắt cóc bỏ đĩa“

Một chợ cóc trong khu tập thể Nghĩa Tân (quận Cầu Giấy, TP Hà Nội).

Xóa nơi này, mọc nơi khác

Sáu tháng đầu năm nay, các lực lượng chức năng của Hà Nội đã nỗ lực triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, nhắc nhở, vận động người dân chấp hành các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, trật tự đô thị, đồng thời ra quân giải tỏa 89 tụ điểm chợ cóc, chợ tạm lấn chiếm hè, đường, họp tự phát trong các khu dân cư, khu đô thị.

Nhiều tụ điểm lớn như chợ cóc cầu Lủ, giáp ranh hai quận Thanh Xuân và Hoàng Mai; tụ điểm chợ trước cổng Trường mầm non Mai Dịch. khu tập thể Đồng Xa, quận Cầu Giấy; tụ điểm chợ cóc phố Nguyễn Phúc Lai, quận Đống Đa; các tụ điểm chợ dọc phố Trần Cung, quận Bắc Từ Liêm... đã được giải tỏa, trả lại cảnh quan khu vực, giao thông qua lại thông thoáng, trật tự.

Theo số liệu của Sở Công thương Hà Nội, năm 2015, trên địa bàn thành phố có 161 tụ điểm chợ cóc, trong đó có 34 tụ điểm chợ mới phát sinh. Sau khi giải tỏa 89 chợ, đến nay vẫn còn 72 tụ điểm chợ cóc.

Giữa tháng 7/2015, đoàn công tác liên ngành của thành phố Hà Nội đã kiểm tra sáu tụ điểm chợ cóc trên địa bàn năm quận gồm: Tụ điểm chợ trước cổng Công viên Thống Nhất trên đường Lê Duẩn (quận Hai Bà Trưng), chợ cóc trên phố Chính Kinh, chợ trong khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính (quận Thanh Xuân), tụ điểm chợ bán chim cảnh dưới chân cầu vượt Hoàng Hoa Thám (quận Tây Hồ), chợ tại ngõ 29 đường Hồ Tùng Mậu, gần chợ Cầu Diễn (quận Bắc Từ Liêm) và tụ điểm tại đầu cầu Mai Lĩnh (quận Hà Đông).

Kết quả kiểm tra cho thấy, trong sáu điểm thì chỉ có duy nhất tụ điểm tại cổng Công viên Thống Nhất đã giải tỏa, thế nhưng những người kinh doanh ở đây lại sang bên kia đường Lê Duẩn, tiếp tục họp chợ tại phần lưu không cạnh tuyến đường sắt bắc - nam.

Ngày nào cũng vậy, hàng hóa bày la liệt trên vỉa hè, buôn bán tấp nập đến gần trưa. Các chợ còn lại đều đang hoạt động hoặc hoạt động "cầm chừng". Các hộ kinh doanh bày bán lùi vào bên trong hoặc bày bán trên phần đất đang triển khai dự án. Mỗi khi có lực lượng chức năng kiểm tra, những người bán hàng rong tản mát, rồi nhanh chóng tụ lại buôn bán tiếp khi các lực lượng chức năng đi qua.

Điều đáng nói là tại các khu vực nêu trên, không hề thiếu chợ. Chợ Thượng Đình (quận Thanh Xuân) chỉ cách chợ cóc trên phố Chính Kinh vài trăm mét. Chợ cóc trong khu tập thể Thành Công "bao vây" chợ Thành Công, chợ cóc trên phố 8-3 nằm ngay bên hông chợ Quỳnh Mai.

Chợ Mai Lĩnh (phường Đồng Mai, quận Hà Đông) cũng cách đầu cầu Mai Lĩnh không xa. Thế nhưng, nhiều năm qua vẫn cứ diễn ra cảnh chợ cóc thì đông, mà chợ chính thì vắng vẻ. Ở khu vực ngoại thành, chợ cóc, chợ tạm cũng ngang nhiên tụ họp, gây mất trật tự, giao thông trên các tuyến quốc lộ 6, 21B, 32... Thậm chí, chợ họp trong các đường làng, ngõ xóm, mặt đê...

Đơn cử như chợ cóc tại ngã tư Vác (huyện Thanh Oai), chợ cóc trước cổng chợ Đông Phương Yên (huyện Chương Mỹ)... Cảnh bày bán, chế biến đồ ăn thức uống, hàng tạp hóa ngay trên vỉa hè, lòng đường mất vệ sinh an toàn thực phẩm, ách tắc giao thông, mất vệ sinh môi trường diễn ra hằng ngày, hằng giờ.

Tạo thuận lợi cho người dân, bảo đảm văn minh đô thị

Để chấn chỉnh lại hoạt động của hệ thống chợ, giải tỏa chợ cóc, chợ tạm, những năm qua thành phố Hà Nội đã triển khai cải tạo các chợ truyền thống theo mô hình chợ - trung tâm thương mại.

Tuy nhiên, do cách bố trí thiếu hợp lý, mô hình chợ được đẩy xuống tầng hầm, giá thuê ki-ốt cao, trong khi đó người dân vẫn có thói quen vừa đi xe vừa mua hàng, cho nên các chợ - trung tâm thương mại Hàng Da, chợ Mơ, Cửa Nam, chợ 19/12, chợ Bưởi, khi chưa được cải tạo thì tấp nập, thì nay lại vắng tanh.

Chị Minh Huệ, ở phố Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng cho biết: "Ngày trước tôi vẫn thường đi chợ Mơ vì hàng hóa ở đây rất phong phú, chiều đi làm về tạt vào chợ 15 phút là đã có đủ thức ăn cho bữa tối. Nhưng từ khi Trung tâm thương mại chợ Mơ đi vào hoạt động, tôi cũng chỉ ghé qua một lần vì khu vực chợ được bố trí dưới tầng hầm, muốn xuống mua hàng lại phải gửi xe, không khí rất ngột ngạt, cho nên tôi mua luôn của các hàng rong gần chợ cho nhanh". Điều này khiến các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội từng phải chất vấn các thành viên UBND thành phố về tính đúng đắn và hiệu quả của mô hình chuyển đổi này.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn đánh giá, công tác quản lý chợ trên địa bàn Hà Nội thời gian qua đã đạt được một số tiến bộ, song còn nhiều khó khăn, trong đó việc cải tạo các chợ đã xuống cấp thành trung tâm thương mại còn nhiều vướng mắc.

Một số chợ được cải tạo thành chợ - trung tâm thương mại theo mô hình xã hội hóa, nhưng việc làm thế nào để giữ được mô hình chợ truyền thống, hài hòa lợi ích của người dân, các hộ kinh doanh và chủ đầu tư cũng đang là bài toán nan giải.

Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố Hà Nội khẳng định quan điểm sẽ kiên quyết giải tỏa các chợ cóc, chợ tạm, bởi các tụ điểm chợ này không bảo đảm an toàn thực phẩm, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, văn minh đô thị".

Chính vì vậy, từ năm 2014 đến nay, để thực hiện hiệu quả Năm trật tự văn minh đô thị, thành phố Hà Nội ban hành nhiều văn bản chỉ đạo việc xử lý chợ cóc, chợ tạm, quản lý hệ thống chợ trên địa bàn.

Tuy nhiên, việc triển khai chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Ngay trong sáu tháng đầu năm nay, Sở Công thương Hà Nội đã nhiều lần có văn bản đôn đốc các quận, huyện, thị xã yêu cầu giải tỏa dứt điểm những tụ điểm phát sinh trước 30/6/2015.

Tuy nhiên, đến nay, không chỉ các tụ điểm mới phát sinh, mà cả những tụ điểm còn tồn tại trong năm 2014 cũng vẫn đang hoạt động. Ngày 3/7, Sở Công thương Hà Nội tiếp tục có văn bản yêu cầu các quận, huyện, thị xã giải tỏa các chợ cóc mới phát sinh xong trước ngày 30-7.

Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Trần Thị Phương Lan cho biết, có nhiều nguyên nhân khiến cho tình trạng chợ cóc, chợ tạm cứ tồn tại dai dẳng.

Nhiều nơi, chính quyền địa phương chưa tích cực tuyên truyền, nhắc nhở người dân cũng như tiến hành giải tỏa và duy trì sau giải tỏa.

Hệ thống chợ còn thiếu hoặc bố trí chưa phù hợp. Tiền thuê ki-ốt, mức thuế cao khi kinh doanh trong chợ cũng khiến nhiều hộ kinh doanh ngần ngại.

Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu vẫn là do tâm lý mua sắm của người tiêu dùng, muốn mua hàng tại chợ cóc, chợ tạm với giá rẻ và thuận tiện. Theo Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội, Sở sẽ phối hợp chính quyền các quận, huyện tiến hành rà soát lại mạng lưới chợ, đề xuất thành phố sắp xếp, bố trí, cải tạo các chợ dân sinh cho phù hợp, đáp ứng nhu cầu của người dân.

Đồng thời, sẽ cùng Sở Tài chính và Cục Thuế Hà Nội rà soát lại việc thu phí chợ để mức thu phù hợp, khuyến khích những người có sản phẩm hàng hóa có thể vào trong chợ bán hàng mà vẫn có thu nhập nhất định.

Để xử lý dứt điểm chợ cóc, chợ tạm, ngoài quyết tâm, nỗ lực của các cấp chính quyền, nhất là chính quyền cơ sở, thành phố Hà Nội cần tiến hành rà soát lại tổng thể mạng lưới chợ, sớm cải tạo những chợ chật hẹp, mất vệ sinh, không phù hợp với đô thị hiện đại.

Hà Nội là đô thị có tốc độ phát triển nhanh, thành phố cũng nên dành quỹ đất thích đáng cho chợ truyền thống ngay từ khi quy hoạch các khu đô thị mới, đáp ứng nhu cầu của người dân, tránh tình trạng chợ cóc, chợ tạm mọc lên rồi mới lo đi xóa.

Theo nhandan.org.vn

Từ khóa: chợ tạm