Giá điện Việt Nam: 7 phi lý và bí mật của EVN

PV

07:47 02/11/2015

Tại sao EVN lại bán sản phẩm của mình với giá rẻ hơn giá thực tới hơn 3 lần? Đó là bí mật của EVN.

Giá điện Việt Nam: 7 phi lý và bí mật của EVN

Công nhân EVN dùng 'gậy tự sướng' ghi số điện.

Bài viết của TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TP.HCM HASCON, Viện trưởng Viện Điện-Điện tử-Tin học EEI về giá điện Việt Nam.

1. Giá điện Việt Nam, phi lý thứ nhất: Rẻ nhất thế giới

Theo EVN, giá điện Việt Nam hiện nay bình quân là 1.700đ/KWh, tương đương 8 cents USD. Còn giá điện ở nước ngoài bình quân là 20 cents USD, nghĩa là giá điện Việt Nam rẻ hơn 2,5 lần Thế giới.

Trong khi giá điện Việt Nam lẽ ra phải đắt hơn thế giới. Vì sao?

Thứ nhất, thiết bị chủ chốt của ngành điện Việt Nam (như turbin, máy phát, thiết bị tự động hóa…) đều là hàng nhập khẩu, đắt hơn nhiều so với nước ngoài. Giá thiết bị cao hơn, dẫn đến giá điện Việt Nam buộc phải cao hơn.

Thứ hai, trình độ quản lý của Việt Nam (quản lý thiết bị, quản lý kinh tế, quản lý vận hành…), đều kém xa nước ngoài, cũng là nguyên nhân khiến giá điện Việt Nam cao hơn.

Thứ ba, tổn hao kỹ thuật và thất thoát quản lý của hệ thống điện năng Việt Nam đều cao hơn tổn hao và thất thoát của nước ngoài, cũng là lý do không thể chối cãi.

2. Giá điện Việt Nam, phi lý thứ 2: Quá rẻ so với mặt bằng giá hàng tiêu dùng ở Việt Nam

Khi EVN còn chưa “minh bạch” giá điện “thật”, thì không có con số để so sánh giá điện Việt Nam hiện nay với mặt bằng giá hàng tiêu dùng ở Việt Nam.

Nhưng cũng có thể nhận xét như sau: 15 năm lại nay, mặt bằng giá hàng tiêu dùng ở Việt Nam (nhu yếu phẩm, thuốc chữa bệnh, lương ….) đã tăng thêm từ 6 đến 7 lần, trong khi giá điện chỉ tăng 2 lần.

Từ đây có thể suy ra giá điện Việt Nam hiện nay rẻ hơn so với mặt bằng giá hàng tiêu dùng ở Việt Nam từ 3 đến 3,5 lần.

3. Giá điện Việt Nam, phi lý thứ 3: Không minh bạch

Hiện nay, liên quan đếngiá điện Việt Nam, công luận Việt Nam chia thành 2 nhóm, một nhóm cho rằng EVN tính giá điện cao, cần phải giảm giá điện, nhóm thứ 2 cho rằng EVN tính giá điện thấp, cần phải tính đúng tính đủ.

Đã có nhiều tiếng nói của giới khoa học, giới kinh tế, yêu cầu Việt Nam phải minh bạch giá điện, nghĩa là EVN phải công khai phương pháp tính giá điện của mình.

Tính toán giá bán sản phẩm của mình là chuyện hàng ngày của người kinh doanh, từ cô bán ốc luộc ở vỉa hè, giá bao nhiêu một đĩa, đến đại tập đoàn sản xuất ô tô, giá bao nhiêu 1 chiếc ô tô. EVN cũng là một đơn vị kinh doanh, tất yếu phải thường xuyên tính giá bán sản phẩm.

Đó cũng chính là lý do giải thích tại sao EVN không dám minh bạch giá điện.

Xin tiết lộ rằng, chúng tôi đã thiết lập một Chương trình tính toán giá điện tổng quát, có thể tính giá điện cho mỗi nước, mỗi địa phương, ở mọi thời điểm, tính đủ, tính đúng tất cả những yếu tố thành phần, tính theo thời giá của của các thành phần đó.

Dùng Chương trình này, tính giá điện Việt Nam năm 2015 sẽ được kết quả là 5.600 đồng/KWh, tương đương 25 cents USD/KWh.

4. Giá điện Việt Nam, phi lý thứ 4: Nhà nước bù tiền điện cho dân

Cả thế giới chỉ duy nhất ở Việt Nam có chuyện Nhà nước bù tiền điện cho dân.

Mọi người chúng ta đều tâm niệm rằng đó là ân huệ của Nhà nước, thương dân, lo cho dân. Dân ta nói chung còn khổ, được bù tiền điện là rất mừng, rất cảm ơn.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là, còn nhiều thứ thiết yếu cho sự sống của người dân, như nước sạch, chỗ ở, thuốc, chữa bệnh, đi lại …, bức xúc hơn nhiều so với điện, tại sao chúng ta không bù giá, bù tiền cho những thứ thiết yếu đó, mà lại đi bù cho điện, thứ hàng tiêu dùng cao cấp.

Xin nhớ rằng năm 1945 người Việt Nam không được dùng điện chiếm 95% dân số, năm 1954 là 90%, năm 1975 là 85%, cho đến hôm nay vẫn còn dăm ba phần trăm đồng bào chúng ta chưa được dùng điện.

5. Giá điện Việt Nam, phi lý thứ 5: Ai bù lỗ và tiền đâu bù lỗ cho EVN

Theo cách hạch toán “kỳ lạ” của EVN, thì suốt bao nhiêu năm nay EVN không hề lỗ xu nào, mặc dù giá điện của EVN bán ra rẻ hơn 3 lần giá thực.

Từ điều này có thể khẳng định rằng EVN hằng năm lỗ rất nặng.

Dù EVN lỗ rất nặng triền miên, nhưng EVN vẫn “sống” được, vẫn không bị phá sản.

Điều “kỳ lạ” này vẫn tồn tại được, là nhờ ai?, nhờ đâu?

Theo Báo Đất Việt