Giá dầu giảm phải tính chuyện “cưa” lợi ích

Tâm An

16:33 28/08/2015

BizLIVE - Giá dầu giảm không chỉ nên bàn đến chuyện ngân sách thiệt mà ngân sách cũng phải hưởng lợi, người tiêu dùng cũng phải được hưởng lợi.

Giá dầu giảm phải tính chuyện “cưa” lợi ích

Ảnh minh họa.

Giá dầu vừa qua đã có đợt suy giảm mạnh xuống dưới 40 USD/thùng tuy nhiên, trong phiên thứ 5 (ngày 27/8) giá dầu đã tăng mạnh mức tăng 10% khi thị trường chứng khoán phục hồi và số liệu cung dầu giảm.

Theo đó, giá dầu thô Mỹ giao tháng 10 tăng 3,96 USD lên 42,56 USD/thùng trên sàn Nymex New York, giá dầu Brent giao tháng 10 tăng 4 USD, lên 47 USD/thùng trên sàn ICE Futures Europe.

Trong dài hạn, giới chuyên gia dự đoán giá dầu thô chưa thể hồi phục nhanh, thậm chí ngân hàng Standard Chartered đã hạ dự đoán giá dầu Brent năm 2016 từ 63 USD xuống còn 20 USD.

Không ảnh hưởng trực tiếp tổng kim ngạch xuất khẩu

Trao đổi với BizLIVE, ông Lê Huy Khôi, Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, việc giá dầu từng giảm mạnh bên cạnh tác động tiêu cực làm giảm thu ngân sách, với một nền kinh tế mà xăng dầu chiếm tới 40-50% chi phí sản xuất, 10-15% chi phí giá thành sản phẩm sẽ dẫn tới giá xăng dầu giảm do đó chi phí sản xuất cũng sẽ giảm và nền kinh tế có lợi, nâng cao sức cạnh tranh.

Theo tính toán, nếu giá bán xăng dầu giảm 10% thì giá thành sản xuất giảm 0,57%, CPI giảm 0,55% và tăng trưởng kinh tế (GDP) tăng thêm 0,91% GDP. Còn nếu giá bán xăng dầu giảm 20% thì giá thành sản xuất giảm 1,14%, CPI giảm 1,1% và GDP tăng thêm 1,82%.

Với tác động thương mại, theo ông Khôi, do Việt Nam là một nước xuất khẩu dầu mỏ và cũng là một nước nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ như: xăng dầu và chất dẻo, sợi tổng hợp, phân bón, thuốc sâu… Giá dầu thế giới giảm sẽ không ảnh hưởng nhiều một cách trực tiếp đến tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa nói chung của Việt Nam.

Diễn biến giá dầu WTI thế giới 

Cũng theo ông Khôi, Việt Nam đang gia nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, nên việc giá dầu giảm có thể sẽ kéo theo giảm phát, khiến tăng trưởng toàn cầu chậm lại, tiêu dùng cũng suy giảm và xuất khẩu của Việt Nam sẽ chịu tác động gián tiếp từ việc suy giảm tăng trưởng toàn cầu.

Tuy nhiên, ông Khôi nhấn mạnh, về phía nhập khẩu lại được hưởng lợi, nhất là khi giá nhiều mặt hàng xăng dầu và chế phẩm xăng dầu được nhập khẩu phục vụ cho sản xuất trong nước sẽ giảm.

"Với mức nhập siêu 0,54 triệu tấn xăng dầu các loại, trị giá 0,95 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2015, giá dầu giảm khiến hoạt động nhập khẩu của Việt Nam được hưởng lợi, giúp tiết kiệm chi ngân sách cho nhập khẩu", ông Khôi phân tích.

"Cưa" lợi ích

Cũng theo ông Khôi, giá dầu giảm tác động gần như ngay lập tức tới thu ngân sách nhà nước khi xuất khẩu dầu thô chiếm từ 10-20% tổng thu ngân sách nhà nước.

Ông Khôi phân tích, khuynh hướng giá dầu thô xuất khẩu sụt giảm làm hụt thu ngân sách, nợ công có thể tăng thêm 1 - 2%, khi đó khả năng nợ công vượt trần là điều có thể xảy ra trong bối cảnh mục tiêu bội chi ngân sách nhà nước năm 2015 phải giảm về 5% GDP, từ mức 5,3% GDP năm 2014.

Ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam trao đổi với phóng viên. Ảnh: N.Thảo 

 

Trao đổi bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2015, ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cũng cho biết, trong ngắn hạn chắc chắn giá dầu có ảnh hưởng đến nguồn thu cụ thể thu nhập từ dầu giảm nhưng mức giảm sẽ không ở mức giảm 1 USD mất 1.000 tỷ.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn khi giá dầu giảm là chuyển từ giá dầu thấp thành động lực phát triển.

"Nhóm được hưởng lợi ích từ giá dầu giảm chưa nhiều trong khi vấn đề quan trọng là làm sao lợi ích từ giá dầu giảm chuyển đến được với người sản xuất để giảm chi phí mới là quan trọng", ông Thiên nêu quan điểm.

Ông Thiên đặc biệt nhấn mạnh, giá dầu giảm không nên chỉ bàn chuyện ngân sách thiệt mà ngân sách cũng phải được hưởng lợi, người tiêu dùng cũng được hưởng lợi, tức là lợi ích được "cưa" đều.

"Giả sử dầu giảm 10, một bên là thị trường, một bên là ngân sách có thể ngân sách "ăn" ít đi nhưng cũng phải được tăng lên, ngân sách có thể hưởng 3-4 do tăng thuế xăng dầu, bên kia là người dân hưởng 6-7. Có vẻ cách tiếp cận của chúng ta chỉ là giá dầu giảm ngân sách không được tăng thuế, chỉ người dân hưởng lợi", ông Thiên phân tích.

Do đó, ông Thiên kết luận việc "cưa" lợi ích hai bên cùng có lợi ngân sách cũng đảm bảo, vấn đề phát triển cũng đảm bảo.

TÂM AN