Đại biểu băn khoăn, Bộ trưởng lên tiếng lý giải vì sao GDP cao thấp “đột ngột”

N.Mạnh

09:09 01/11/2017

BizLIVE - Trước băn khoăn của đại biểu về việc tăng trưởng GDP cao thấp đột ngột, phi logic, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định về mặt số liệu là đáng tin cậy, phương pháp thống kê là có cơ sở khoa học và khách quan...

Đại biểu băn khoăn, Bộ trưởng lên tiếng lý giải vì sao GDP cao thấp “đột ngột”

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng.

Tiếp tục kỳ họp thứ 4, ngày 31/10 Quốc hội dành cả ngày để thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và tình hình ngân sách. Nội dung này sẽ kéo dài đến hết buổi sáng ngày 2/11.
Đại biểu Hoàng Quang Hàm (đoàn Phú Thọ) cho biết nhiều cử tri cho rằng mức tăng trưởng những năm gần đây không hợp lý, tăng trưởng giữa các quý đột ngột, không theo logic thông thường.
Khi dẫn ra chỉ số tăng GDP từng quý của các năm 2015, 2016, ông Hàm cho biết GDP có xu hướng rơi tự do vào các quý đầu năm trong khi cuối năm lại tăng trưởng cao một cách "thần kỳ".
Theo ông Hàm, với số liệu thống kê trên, cử tri cho rằng nếu thống kê không sai sót thì tăng trưởng có những bất hợp lý, trái với logic thông thường.
Phát biểu giải trình ý kiến đại biểu Hàm, ông Nguyễn Chí Dũng - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định về mặt số liệu thống kê tăng trưởng GDP là đáng tin cậy, phương pháp thống kê là có cơ sở khoa học và khách quan.
"Được thực hiện đúng quy định của pháp luật về thống kê, đã áp dụng nhiều năm nay, được các tổ chức quốc tế lớn như Ngân hàng thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế công nhận", ông Dũng nói.
Ông Dũng cho biết tăng trưởng GDP quý III đạt mức cao, 7,46%, là quý có khả năng quyết định hoàn thành nhiệm vụ cả năm. Như vậy, quý IV chúng ta chỉ cần đạt 7,31% là cả năm có thể đạt 6,7%.
"Theo quy luật, quý IV bao giờ cũng tăng trưởng cao nhất, do vậy chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng được quý IV sẽ đạt kết quả 7,31% để đảm bảo cả năm đạt 6,7%, tôi xin báo cáo để Quốc hội yên tâm", ông Dũng nói.
Ông Dũng cũng dẫn báo cáo của Chính phủ về các nguyên nhân chính dẫn tới kết quả tích cực trong tăng trưởng kinh tế. Theo đó, kết quả đạt được là tổng hợp của nhiều nguyên nhân, cả khách quan, cả chủ quan, cả bối cảnh trong nước và quốc tế và hiệu quả của công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, nỗ lực của cả hệ thống chính trị và tầng lớp nhân dân.
Về chu kỳ tăng trưởng GDP trong năm, Bộ trưởng Dũng cho biết ông nhất trí với nhận định của đại biểu Hàm đó là về tốc độ tăng trưởng GDP có sự khác biệt, tăng giảm trong giữa các quý trong một năm.
Tuy nhiên, theo ông Dũng tốc độ tăng trưởng GDP là một chỉ tiêu về kết quả và chịu sự tác động của yếu tố chu kỳ sản xuất, chu kỳ tăng trưởng và yếu tố mùa vụ của các hoạt động kinh tế.
Theo thông lệ nhiều năm và gần như trở thành một quy luật thì hoạt động sản xuất, kinh doanh của quý I bị ảnh hưởng do sự trùng hợp vào yếu tố chu kỳ đó là kết thúc tết âm lịch, ảnh hưởng bởi Tết, lễ hội, kết thúc của năm ngân sách và nhiều nhiệm vụ phải kết thúc trước khi bước sang một năm mới. Ảnh hưởng bởi yếu tố mùa vụ như sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, mua sắm, thời tiết.
"Hiện tượng và tốc độ tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước trong năm nhưng quý I năm sau thấp hơn quý IV của năm trước đã được các tổ chức quốc tế tại Việt Nam như IMF đánh giá và phản ánh đúng chu kỳ, mùa vụ trong tăng trưởng của năm", ông Dũng nói.
Qua tổng hợp cho thấy cơ cấu giá trị GDP của một năm cũng có sự khác biệt, bình quân giá trị GDP của quý I chiếm 18%, quý II chiếm 24%, quý III chiếm 26%, quý IV chiếm 32% tổng giá trị GDP của cả năm và quý IV thường có một tỷ trọng lớn nhất và có một vai trò quan trọng quyết định tăng trưởng của cả năm.
Về việc tính toán GDP theo quý, đó là nhằm phục vụ công tác điều hành kế hoạch năm và để đánh giá kết quả và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế thì cần phải đánh giá cả năm và trung hạn, dài hạn, ông Dũng cho biết.
Samsung có vấn đề, tăng trưởng suy giảm ngay
Sau giải trình của Bộ trưởng Dũng, đại biểu Hoàng Quang Hàm tiếp tục giơ biển xin tranh luận về việc giải thích tốc độ tăng trưởng.
"Tôi thống nhất Chính phủ rất nỗ lực, quyết tâm, những nguyên nhân Bộ trưởng đưa ra tôi thống nhất về chu kỳ sản xuất kinh doanh, về tết, về lễ hội. Tuy nhiên, tôi xin trao đổi thêm hai nguyên nhân tôi nghĩ Chính phủ và Bộ trưởng cần quan tâm", ông Hàm nói.
Việc đầu tiên, ông Hàm cho rằng chúng ta đang cố tăng trưởng bằng mọi giá và những giải pháp đưa ra các quý cuối năm là những giải pháp ngắn hạn. Trước đây năm 2013, 2014 không như thế, các quý rất đều nhau, nhưng bắt đầu từ 2015, 2016 chúng ta bán thêm dầu và khai thác thêm tài nguyên, khoáng sản bán để đảm bảo cho quý III và quý IV tăng trưởng. Cho nên sang quý sau chúng ta bị hụt hơi không tăng trưởng được nữa vì hết các tài nguyên, hết dầu, chúng ta lại tăng trưởng từ đầu nên bị giảm sút.
"Đối với quý IV/2017, hiện nay chúng ta đang trông vào những giải pháp ngắn hạn. Ví dụ chúng ta đẩy mức tăng trưởng tín dụng từ 12% lên 21% trong khi chỉ còn 3 tháng hoặc đẩy mạnh đầu tư công, nhưng đều có hệ lụy của nó", ông Hàm nói.
Theo ông Hàm, nếu chúng ta đẩy tín dụng nhưng không xác định tín dụng đi về đâu và không xác định kiểm soát lạm phát lâu dài sẽ rất ảnh hưởng.
"Cho nên vấn đề đầu tiên tôi muốn nói là tăng trưởng thì tốt nhưng tăng trưởng phải bền vững và những giải pháp của nó phải căn cơ, lâu dài, không phải giải pháp ngắn hạn, trước mắt như ví dụ tôi đưa ra. Việc này mới chỉ có hai năm nay", ông Hàm băn khoăn.
Nguyên nhân thứ hai, ông Hàm cho rằng do mô hình tăng trưởng không bền vững nên dễ bị tổn thương, chưa xuất phát từ nội lực của nền kinh tế.
"Chúng ta chỉ có doanh nghiệp Samsung có vấn đề là tăng trưởng suy giảm ngay, đây là vấn đề chúng ta phải đẩy mạnh xu hướng, mô hình tăng trưởng bền vững từ nội lực của nền sản xuất kinh tế, không phải chúng ta quá phụ thuộc vào những yếu tố tác động bên ngoài để nền kinh tế tổn thương và không đảm bảo tăng trưởng", ông Hàm nói.
Ông Hàm cũng cho biết thêm, trong năm 2018 khi chúng ta giảm dầu thô, khoáng sản, công nghiệp khai khoáng mà chúng ta vẫn giữ tốc độ tăng trưởng vốn là 33%-34%, trong khi năm 2017 của chúng ta là 33,4%, như vậy chúng ta chưa thoát khỏi tư duy tăng trưởng từ vốn và lệ thuộc vào khai thác tài nguyên.

N.MẠNH

Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

BizLIVE Gặp gỡ