Đa cấp thêm cấp độ lừa đảo

Bá Tú

07:48 19/09/2015

 Sự biến tướng của bán hàng đa cấp đã chuyển sang một hướng mới là lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người tham gia kinh doanh.

Đa cấp thêm cấp độ lừa đảo

Công ty World – Nets Việt Nam tổ chức nhiều đợt thuyết trình nhằm lôi kéo những người cả tin tham gia mạng lưới.

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc – Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm của Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia vừa yêu cầu Bộ Công thương rà soát hoạt động của các tổ chức kinh doanh theo phương thức đa cấp; phát hiện, xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm. Bộ Công an bóc gỡ những đường dây lừa đảo bán hàng đa cấp…

Do hoàn cảnh khó khăn, nhiều sinh viên phải kiếm việc làm thêm để có tiền trang trải cuộc sống. Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết mà nhiều bạn bị sa vào các hoạt động bán hàng đa cấp bất chính, lừa đảo dẫn đến cảnh nợ nần cơ cực.

Vụ việc khá điển hình là trường hợp Cty World – Nets Việt Nam có địa chỉ trên đường Trần Kim Xuyến (số 9 H1, Khu đô thị mới Yên Hòa, Cầu giấy, Hà Nội). Với những hứa hẹn người tham gia kinh doanh bán hàng đa cấp cho Cty sẽ có thu nhập cao cả chục triệu đồng/tháng, nhiều sinh viên có hoàn cảnh khó khăn muốn làm thêm tạo thu nhập để trang trải chi phí học hành đã bị sập bẫy. Trường hợp chị Nguyễn Thị Hoài (SN 1993), quê ở Kỳ Anh, Hà Tĩnh hiện là sinh viên trường Đại học KHXH&NV Hà Nội (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) đang phải gánh hàng chục triệu đồng tiền nợ là một ví dụ. Hoài sinh ra trong một gia đình đông anh em, bố mẹ làm nông nghiệp. Để có tiền chu cấp cho con ở Hà Nội, gia đình phải thường xuyên vay mượn. Vì thương bố mẹ, ngay từ năm học đầu tiên, Hoài đã chủ động kiếm việc làm thêm (gia sư tiếng Anh). Từ giữa năm 2014, Hoài được bạn rủ tới Cty World – Nets Việt Nam để kinh doanh bán hàng đa cấp. Để trở thành nhà phân phối, Hoài phải đóng 5,6 triệu đồng theo học mảng khởi nghiệp. Vì không có tiền Hoài đã được một nhân viên Cty đưa tới một cửa hiệu cầm đồ cắm chứng minh nhân dân (CMND), thẻ sinh viên (TSV) vay 6 triệu đồng (lãi suất 5 nghìn đồng/1 triệu đồng/ngày). Sau đó, Cty lại bảo Hoài nộp thêm 18 triệu đồng làm “gói chuyên nghiệp”, có thể mua sản phẩm “ưu đãi” mang về kinh doanh. Không có tiền, Hoài được người của Cty dẫn đi và bảo lãnh vay thêm 18 triệu đồng với lãi suất tương tự. Để cuối cùng đến hôm nay, hàng hóa bán thì trả thấy đâu chỉ thấy một đống nợ khoảng 30 triệu đồng từ chỗ lãi mẹ đẻ lãi con. Hoài cho biết, khi tham gia bán hàng đa cấp , các sinh viên nữ thường phải cầm cố CMND, TSV để vay nặng lãi nên có người phải gánh nợ lên tới 50-60 triệu đồng. Không còn lựa chọn, một số người phải làm tiếp rượu ở quán bar, karaoke, thậm chí phải đi bán dâm.

Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và các địa phương tiến hành kiểm tra, rà soát hoạt động của các tổ chức kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Theo đánh giá của Chính phủ, thời gian vừa qua, các phương tiện truyền thông đưa nhiều tin bài phản ánh tình trạng lợi dụng hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người tham gia kinh doanh, gây dư luận bức xúc trong nhân dân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự ở nhiều địa phương. Chính vì vậy, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và các địa phương tiến hành kiểm tra, rà soát hoạt động của các tổ chức kinh doanh theo phương thức đa cấp; phát hiện, xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm quy định của Nghị định số 42/2014/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

Rắn thêm đầu”

Nếu như trước đây, nguyên tắc bất di bất dịch đối với bất kỳ mạng kinh doanh bán hàng đa cấp nào muốn tham gia kinh doanh mạng là bất đắc dĩ phải mua sản phẩm và tiền đặt cọc là thủ tục đầu tiên được đưa ra. Mỗi sản phẩm có giá hàng triệu đồng mà cả người mua và người bán “tự thỏa thuận ngầm” là chất lượng sản phẩm là một phần và tiền chi hoa hồng tạo nên giá thành sản phẩm đó. Như vậy, vô hình chung, người mua sản phẩm đã trả một khoản tiền để mua chỗ làm việc. Để bù đắp lại khoản tiền mua việc này, người kinh doanh phải chấp nhận thổi phồng tính năng, công dụng sản phẩm để ép người thân, bạn bè, gia đình mua hàng.

Từ ngày 1/7, Nghị định số 42/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, doanh nghiệp kinh doanh bán hàng đa cấp đã phải chịu nhiều quy định ràng buộc. Cụ thể, doanh nghiệp bán hàng đa cấp không được yêu cầu người muốn tham gia bán hàng đa cấp phải đặt cọc hoặc đóng một khoản tiền nhất định dưới bất kỳ hình thức nào để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp. Doanh nghiệp không được yêu cầu người muốn tham gia bán hàng đa cấp phải mua một số lượng hàng hóa dưới bất kỳ hình thức nào để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp; không được kinh doanh theo mô hình kim tự tháp… Bên cạnh đó, người tham gia bán hàng đa cấp cũng không được cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn về lợi ích của việc tham gia bán hàng đa cấp, tính chất, công dụng của hàng hóa, hoạt động của doanh nghiệp bán hàng đa cấp để dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp. doanh nghiệp không được yêu cầu người tham gia bán hàng đa cấp phải tuyển dụng mới hoặc gia hạn hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với một số lượng nhất định người tham gia bán hàng đa cấp để được quyền hưởng hoa hồng, tiền thưởng hoặc các lợi ích kinh tế khác…

Khi đã không thu lợi bất chính từ việc ép buộc người kinh doanh phải mua hàng thì “chiêu thức mới” chính là những khoản được gọi là học phí hay “gói chuyên nghiệp” đã được tung ra. Đây là một hình thức lừa đảo mới. Câu chuyện quản lý hoạt động bán hàng đa cấp lại được nhắc đến với những nỗi bức xúc trong mới trong xã hội. Theo Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh – Nguyễn Phương Nam, trên cả nước từng có thời điểm có hơn 90 doanh nghiệp đa cấp đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, hiện chỉ còn 61 đơn vị hoạt động. Gần đây, cơ quan quản lý đã tịch thu giấy phép 3 doanh nghiệp do vi phạm nhiều quy định, ảnh hưởng không tốt đến kinh tế xã hội của một số địa phương.

Hình thức bán hàng đa cấp đã xuất hiện trên thế giới từ đầu thế kỷ 19 tại Mỹ. Sản phẩm được phân phối trực tiếp từ người bán đến người mua không qua chung gian. Do đó, đến năm 1998, hình thức bán hàng đa cấp đã được du nhập vào Việt Nam. Tuy nhiên, những ưu điểm tích cực của mô hình này hầu như được phát huy rất thấp, thay vào đó mặt tiêu cực đã được tận dụng gần như tối đa. Theo ông Joseph N.Mariano – Chủ tịch Hiệp hội bán hàng trực tiếp Mỹ và Chủ tịch Hội đồng Tuân thủ Đạo đức, Liên đoàn các Hiệp hội Bán hàng trực tiếp thế giới, công ty bán hàng đa cấp chân chính cần có bộ quy chuẩn đạo đức kinh doanh và triển khai thực hiện, giám sát một cách công khai, minh bạch. Các công ty này phải có chính sách trả hàng với giá cả, điều khoản thanh toán rõ ràng. Chính sách hoa hồng hợp lý và không ép buộc thành viên bán được hàng bằng mọi giá. Đây là những điều kiện cần thiết để hoạt động bán hàng đa cấp lấy lại uy tín với người tiêu dùng.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

BizLIVE - Gặp gỡ