“Chọn nhà máy thép hay tôm cá”: Tuyên bố đầy thách thức và không thể chấp nhận được

Nguyễn Thảo

11:37 26/04/2016

BizLIVE - “Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được…”, phát biểu của ông Chu Xuân Phàm, Trưởng văn phòng Formosa tại Hà Nội được Tuổi trẻ trích đăng.

“Chọn nhà máy thép hay tôm cá”: Tuyên bố đầy thách thức và không thể chấp nhận được

Chuyên gia kinh tế, ông Ngô Trí Long (bên trái), ông Lê Đăng Doanh (bên phải).

Formosa có liên đới?!

Ngày 25/4, VTC14 đưa ra đoạn clip cuộc phỏng vấn được thực hiện giữa phóng viên và ông Chu Xuân Phàm, trong đoạn clip này, ông Chu Xuân Phàm nói: “Tôi không thể xây dựng một nhà máy thép ở đây mà biển ở xung quanh lại có nhiều cá nhiều tôm. Em có đồng ý hay không? Đương nhiên, chúng tôi làm theo quy định hiện hành, đạt được tiêu chuẩn, quy định của Nhà nước, cố gắng nhưng có khi phải đổi một cái gì đó cho dự án này.

Tại sao em không hỏi anh, ngày xưa chỗ này một năm trồng được một vụ lúa bây giờ không trồng được? Đã xây dựng nhà máy rồi mà? Em có đồng ý không? Nhiều khi, mình không được cả hai, mình phải lựa chọn tôi muốn bắt cá, tôm hai là tôi muốn xây dựng ngành thép hiện đại”.

Tuổi trẻ cũng trích ý kiến của ông Phàm khi được hỏi về việc khi nhà máy hoạt động thì vùng biển quanh đường ống xả ngầm ra biển không còn tôm cá hay sinh vật biển, ông Phàm nói: “Công ty khi xây dựng nhà máy ở đây có hậu quả ô nhiễm nghiêm trọng đến con cháu mình hay không là vấn đề cần quan tâm. Trách nhiệm của công ty, của tập đoàn mình cố gắng làm theo quy định của Việt Nam.

Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được…”

Sau đó, chia sẻ về đoạn clip được đăng bởi VTC14, ông Phàm chia sẻ rằng, khi lên bài cô phóng viên đã cố tình “cắt cúp”.

Trao đổi với BizLIVE, về phát ngôn gây sốc của ông Chu Xuân Phàm, TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế trung ương (CIEM) nói, việc ông Phàm nói như vậy chứng tỏ Việt Nam coi như đã đồng ý chọn nhà máy thép, đã chọn không còn tôm, cá.

“Tuyên bố như vậy là không thể chấp nhận được. Bối cảnh tôm cá chết hàng loạt, nói như vậy người ta nghi ngờ ông ấy nhận tôm cá chết Formosa có liên đới”, ông Doanh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, TS. Doanh cũng cho biết, cần khách quan, tổ chức đối thoại trao đổi có sự có mặt của đại diện Formosa và các ban, ngành và làm rõ các nội dung mà dư luận quan tâm. Cũng cần phải có kết quả điều tra, nguồn độc như thế nào, ở đâu, được sử dụng ra sao….

“Đây là hệ quả rất nghiêm trọng khi chúng ta “nuông chiều” các tập đoàn doanh nghiệp nước ngoài. Không thể để một nhà đầu tư tuyên bố thay Việt Nam chọn thép để đánh đổi sự mất đi của tài nguyên thiên nhiên. Cái giá đó quá đắt.

Cá chết bất thường ven biển các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế.

Trường hợp có chứng cứ rõ ràng hoàn toàn có thể khởi kiện Formosa. Nhiều người Việt Nam đang bức xúc, Formosa gián tiếp nói tại mày chứ không phải tại tao”, ông Doanh cho biết thêm.

"Tuyên bố quá thách thức"
Đồng quan điểm chuyên gia kinh tế, ông Ngô Trí Long cũng cho biết, tuyên bố được ông Chu Xuân Phàm đưa ra quá thách thức. “Bài học thu hút đầu tư nước ngoài nói nhiều, nói mãi việc không tăng trưởng bằng mọi giá mà cần đảm bảo môi trường, tăng trưởng huỷ hoại môi trường là không được”, ông Long nói.
Cũng theo ông Long, Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Tài nguyên môi trường cần có trách nhiệm kiểm tra các giấy chứng nhận đầu tư, cam kết về môi trường và việc nhập khẩu các loại hoá chất của Formosa…

“Phải xác định nguyên nhân dẫn đến việc cá chết hàng loạt, đến thời điểm này nguyên nhân khách quan đã được loại bỏ, chỉ còn nguyên nhân chủ quan của con người do đó cần xác định và có chế tài, tạm dừng hoạt động nếu như không đúng cam kết”, ông Long nói.

Ông Long cũng lưu ý, nghi vấn chất độc hại có thể được Formosa dùng để súc xả đường ống đang được Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên môi trường) nêu ra.

Cụ thể, vị đại diện này cho rằng, không loại trừ khả năng các chất gỉ, sét, dầu mỡ từ đường ống của Formosa xả ra môi trường, thông qua phản ứng hóa học hút hết oxy của nước biển, dẫn đến nước biển không có dưỡng khí và cá chết.

Trước đó, tình trạng cá chết bất thường đã diễn ra từ ngày 6/4, tại vùng nuôi lồng xã Kỳ Lợi (Kỳ Anh, Hà Tĩnh) sau đó xuất hiện cá tự nhiên chết hàng loạt tại ven biển các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế.

Nhiều đơn vị chức năng đã vào cuộc tìm hiểu nguyên nhân, không ít giả thiết được đặt ra trong đó, một số ý kiến nghi vấn cho rằng cá chết hàng loạt bắt nguồn từ đường ống xả thải của Công ty Formosa Hà Tĩnh.

NGUYỄN THẢO