Bloomberg: Việt Nam đối mặt rủi ro khi kìm hãm lợi suất trái phiếu

Thảo Mai

16:07 28/09/2015

BizLIVE - Từ đầu năm đến nay, Chính phủ Việt Nam mới chỉ bán được khoảng một nửa số trái phiếu được đấu giá. Thực tế này ảnh hưởng tới vấn đề cân đối ngân sách, Bloomberg cho hay.

Bloomberg: Việt Nam đối mặt rủi ro khi kìm hãm lợi suất trái phiếu

Ảnh minh họa.

Cụ thể, Kho bạc Nhà nước mới bán được 96,47 nghìn tỷ đồng (4,3 tỷ USD) trái phiếu, tương đương 38% của mục tiêu 250 nghìn tỷ đồng trong cả năm 2015. Mức lợi suất trái phiếu thấp là nguyên nhân kìm hãm nhu cầu mua vào, ngân hàng BIDV đánh giá.

Việt Nam đang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách đầu tư vào giao thông, thủy điện và dự án y tế cộng đồng, cùng lúc giữ nguyên mục tiêu hụt ngân sách ở mức 5% GDP.

Hiện các nhà hoạch định chính sách đang phải dựa nhiều hơn vào chính sách tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vì không thể hạ lãi suất sâu hơn được nữa, VinaCapital nhận xét.

Ông Alan Pham, nhà kinh tế trưởng của VinaCapital cho rằng nếu không thể hoàn thành mục tiêu phát hành và ghi nhận thâm hụt gia tăng, chính phủ sẽ buộc phải tìm các biện pháp thay thế, như phát hành trái phiếu bằng đồng USD hoặc vay từ ngân hàng nhà nước.

Bộ Tài chính có thể sẽ cắt giảm 10% ngân sách của các bộ, ban, ngành vào năm 2016, đồng thời giảm chi tiêu công của một số dự án xuống còn 50%, theo một thông báo vào ngày 11/9.

Tiêu thụ kém

Theo số liệu của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội từ đầu năm đến nay, Việt Nam đã phát hành trái phiếu với các kỳ hạn từ 5-15 năm, lợi suất từ 5,1-6,9%, mức thấp nhất kể từ năm 2010.
Tại phiên bán đấu giá trái phiếu gần đây nhất vào ngày 23/9, nhà đầu tư chỉ mua 12% trong số 3 nghìn tỷ đồng trái phiếu được chào bán. Số lượng trái phiếu phát hành thành công giảm từ 55,99 nghìn tỷ đồng trong quý I xuống 19,3 nghìn tỷ đồng trong quý II, và 21,1 nghìn tỷ đồng từ đầu quý III đến nay.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 5 năm của Việt Nam đã tăng 47 điểm cơ bản lên 6,7% từ đầu năm, thấp hơn mức lợi suất kỳ hạn tương đương của Ấn Độ tại 7,72% và Indonesia tại 9,55%. Trong khi đó, cơ quan xếp hạng tín dụng Moody’s Investors Services xếp 2 nước này cao hơn 4 bậc so với Việt Nam.
Bộ Tài chính đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho vay 30 nghìn tỷ đồng trong lúc ngân sách đang gặp khó khăn.
Áp lực gia tăng
Theo Công ty chứng khoán Bản Việt, áp lực gia tăng từ nhu cầu bù đắp thâm hụt ngân sách có thể đẩy mức lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trong những đợt chào bán tới.
Ngoài ra, quan ngại về sự ổn định của tiền đồng sau đợt hạ giá thứ 3 trong năm 2015 cũng gia tăng kỳ vọng tăng lãi suát trái phiếu. Nhưng Kho bạc nhà nước vẫn chưa có động thái.
Sau khi Ngân hàng Nhà nước hạ tỷ giá tham chiếu 1% và nới biên độ giao dịch của VND so với đồng USD từ 1% lên 3%, tiền đồng đã giảm giá 4,8% so với USD từ đầu năm 2015 đến nay.
Tuy nhiên mức giảm này vẫn chưa bằng 9,1% của đồng bath Thái Lan, 16% của đồng rupiah Indonesia và 20% của đồng ringgit Malaysia.
Sau Nghị định ban hành tháng 11 năm ngoái, Việt Nam chỉ bán trái phiếu kỳ hạn trên 5 năm. Điều này làm giảm nhu cầu của các ngân hàng thương mại,  CTCP Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HSC) nhận xét.
“Các ngân hàng, chiếm tỷ trọng 80% trong số nhà đầu tư, có nhu cầu đầu tư vào trái phiếu ngắn hạn hơn, do đó, chính phủ cần đa dạng hóa kỳ hạn để thu hút nhà đầu tư trở lại”, chuyên gia tại HSC chỉ ra.
Theo thông tin từ báo Đầu tư Chứng khoán, Bộ Tài chính đệ trình Quốc hội xin thông qua việc phát hành trái phiếu với các kỳ hạn linh động hơn.
Lãi suất cho vay
Số liệu của NHNN cho thấy lãi suất trung và dài hạn tại Việt Nam dao động trong khoảng 9,3 - 11%. Tăng trưởng tín dụng năm 2015 được dự đoán ở mức 16,5%, cao hơn so với mục tiêu 15% trước đó. Chuyên gia tại VinaCapital cho rằng lãi suất tại Việt Nam đã chạm đáy và sẽ bắt đầu hồi phục do tín dụng tăng trưởng và nhu cầu hỗ trợ tiền đồng.
Theo một cuộc hội thảo do Viện Kinh tế Việt Nam và ngân hàng BIDV tổ chức, Việt Nam sẽ cần khoảng 48 tỷ USD để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng giao thông trong 5 năm tới.
Ngân hàng Thế giới cũng đã cảnh báo tình hình ngân sách chính phủ Việt Nam đang trở thành điểm nóng, và chi phí trả nợ trái phiếu sẽ gia tăng gánh nặng cho hệ thống ngân sách.
Một chuyên gia của ngân hàng BIDV cho rằng các ngân hàng thương mại đang lựa chọn tăng cường cho vay thay vì đầu tư vào trái phiếu. Do đó, nguy cơ không đạt mục tiêu phát hành trái phiếu trong năm nay là rất cao.
"Các nhà đầu tư vẫn hy vọng lợi suất trái phiếu sẽ được nâng lên để bù đắp cho những rủi ro mà họ có thể phải đối mặt", ông cho biết.

THẢO MAI