Anh rời EU: Việt Nam ảnh hưởng như thế nào?

Nguyễn Thảo

14:25 25/06/2016

BizLIVE - Đầu tư, xuất nhập khẩu, vốn vay ODA từ Anh sẽ có tác động như thế nào đối với Việt Nam nếu Brexit xảy ra?

Anh rời EU: Việt Nam ảnh hưởng như thế nào?

Ảnh minh họa.

BizLIVE có cuộc trao đổi với TS. Lê Quốc Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương) ảnh hưởng của việc Anh rời Liên minh châu Âu EU (Brexit) đến kinh tế Việt Nam trên các khía cạnh như xuất nhập khẩu, vốn đầu tư, vốn ODA...

Người dân Anh đã chính thức lựa chọn rời EU, ông nghĩ sao về kết quả này?

Anh là nước công nghiệp phát triển trình độ tương đối cao, có tầm quan trọng lớn trong kinh tế thế giới và Liên minh châu Âu (EU). Anh xếp thứ 9 thế giới tính về quy mô nền kinh tế, theo xuất khẩu cũng đứng thứ 9 thế giới, nhập khẩu đứng khoảng thứ 5-6, xét về đầu tư Anh đầu tư thứ 3 thế giới sau Mỹ và Đức.

Trong EU, Anh là nền kinh tế thứ 2 sau Đức, tương tự xuất khẩu, đầu tư nước ngoài cũng đứng thứ 2 sau Đức. Như vậy, Anh có vị trí lớn trong nền kinh tế thế giới và EU.

Việc Anh chọn rời EU là chấn động với EU, tuy nhiên cần phải nhìn nhận sự tham gia của Anh với EU từ trước đến nay cũng có những hạn chế nhất định, Anh tham gia hầu hết cam kết với EU nhưng không tham gia đồng tiền chung EU, Anh cũng không tham gia Hiệp ước tự do đi lại Schengen tức là Anh tham gia EU nhưng không đầy đủ trong đó có 2 yếu tố vừa nêu trên.

Có thể những cam kết khác Anh vẫn thực hiện nên ảnh hưởng, nhưng ảnh hưởng không ngay lập tức, sẽ có những đàm phán có thể tuân thủ các cam kết tuy nhiên Anh sẽ không rút ra luôn, đây là quá trình lâu dài.

Một số cam kết của Anh trong EU, có các nhóm khả năng như cam kết với EU vẫn duy trì nên sẽ không ảnh hưởng và với điều kiện EU cũng đồng ý. Hoặc có thể có những cam kết Anh hoặc EU không cam kết tiếp tục ví dụ Anh đóng góp cho EU hàng chục tỷ USD nhưng những cam kết khác của Anh như trong Hiệp định thương mại tự do trong đó có FTA Việt Nam - EU, liệu Anh có rút ra hay không còn là dấu hỏi.

Nếu Anh rời EU thì trong ngắn hạn và dài hạn kinh tế Việt Nam ảnh hưởng như thế nào?

Hầu hết vừa qua các Hiệp định EU ký với Việt Nam với tư cách là 1 khối như Hiệp định đối tác và hợp tác EU-Việt Nam (PCA), FTA EU-Việt Nam kết thúc đàm phán năm 2015; Anh còn tham gia Hiệp định hợp tác ASEAN-EU, Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của EU dành cho các nước đang phát triển đối với 1 số mặt hàng…

Ông Lê Quốc Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại  (Bộ Công Thương) 

Đối với Việt Nam, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 sau Mỹ, đồng thời là nhà cung cấp ODA đứng thứ 2 theo tổ chức. 

Như vậy, Anh trong EU rất quan trọng, EU đối với Việt Nam rất quan trọng nên tác động của Anh rút khỏi EU, EU chịu tác động lớn nhất, thế giới cũng có tác động nhất định còn Việt Nam xét 3 góc độ đầu tư, xuất nhập khẩu, nguồn ODA đều có ảnh hưởng nhất định.

Thứ nhất, Anh rút ra khỏi EU ảnh hưởng xuất khẩu vì hiện nay Anh nằm trong EU với hệ thống thuế quan chung của EU trong đó có GSP nhưng ngay trước mắt chưa Anh sẽ phải có những Hiệp định riêng rẽ và sẽ kéo dài. Ngắn hạn chưa ảnh hưởng nhưng sau đó sẽ ảnh hưởng về lâu dài, phụ thuộc đàm phán lại.

Về đầu tư sẽ không ảnh hưởng nhiều vì Anh chủ yếu là nhà đầu tư không hẳn trong khuôn khổ EU mà nằm trong khuôn khổ giữa các doanh nghiệp của Anh và Việt Nam.
Ảnh hưởng ODA, hiện nay Việt Nam cũng giảm dần ODA bất luận Anh ở trong hay không ở trong EU thì Việt Nam đều giảm. ODA giảm theo 2 cách một là quy mô và hai là cơ cấu trước đây Việt Nam là nước nghèo được viện trợ không hoàn lại, giờ đây Việt Nam không còn là nước nghèo nên đây là khoản vay và lãi suất có thể tăng.

Nếu trường hợp giảm ODA sẽ không phải quá tồi tệ với Việt Nam vì bản thân Việt Nam cũng phải giảm vốn vay ODA.

Bloomberg sau khi xem xét triển vọng của 12 nền kinh tế hàng đầu châu Á và chấm điểm theo các tiêu chí như tăng trưởng, dòng tài chính song phương, tình trạng tháo vốn kinh doanh, kim ngạch xuất khẩu sang Anh, đánh giá Việt Nam là nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, ở mức đỏ, hơn Malaysia, Brunei…. quan điểm của ông như thế nào?

Đánh giá của Bloomberg dựa vào nhiều yếu tố trong đó đánh giá Việt nam có độ mở lớn và EU là thị trường lớn của Việt Nam, đầu tư và cung cấp ODA lớn và Anh là nền kinh tế lớn thứ 2 trong EU do đó Việt Nam với nền kinh tế mở nên tác động của Việt Nam sẽ lớn.

Về mức độ, ví dụ Anh rút ra khỏi EU sau đó tăng thuế nhập khẩu mạnh với Việt Nam sẽ tác động nhiều hoặc đàm phán lại Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!

NGUYỄN THẢO