10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật Việt Nam năm 2016

N.Mạnh

08:41 30/12/2016

BizLIVE - Cùng BizLIVE điểm lại các sự kiện kinh tế xã hội nổi bật năm 2016.

10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật Việt Nam năm 2016

Ảnh minh họa.

Bầu nhân sự cấp cao
Tháng 1/2016, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII đã họp để bầu nhân sự. Ông Nguyễn Phú Trọng tái đắc cử Tổng bí thư nhiệm kỳ thứ hai.
2016 cũng là một năm đặc biệt với việc hai lần bầu nhân sự cấp cao nhất của Nhà nước của Quốc hội. Cuối cùng, tại kỳ họp thứ nhất diễn ra hồi tháng 7, Quốc hội khóa XIV đã bầu và phê chuẩn 27 thành viên Chính phủ do ông Nguyễn Xuân Phúc làm Thủ tướng. Thành viên trẻ nhất là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng (46 tuổi). Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến là thành viên nữ duy nhất và không phải Ủy viên Trung ương.
 Chính phủ khóa XIV ra mắt Quốc hội và quốc dân đồng bào.
Chính phủ mới ra đời trong bối cảnh đất nước khó khăn dồn dập từ thiên tai tới nhân tai như lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, sự cố môi trường lớn chưa từng có… Chưa kể tới hàng loạt biến động lớn mạnh từ thế giới như chính sách tỷ giá của Trung Quốc, Brexit, bầu cử Tổng thống Mỹ…
Cũng trong bối cảnh đó, Chính phủ mới đã đưa ra nhiều quyết sách lớn và kịp thời thúc đẩy tăng trưởng, hỗ trợ doanh nghiệp, quyết liệt trong công tác tái cơ cấu nền kinh tế… Những động thái và kết quả bước đầu giúp người dân có thêm niềm tin vào một Chính phủ mới – liêm chính, kiến tạo, hành động.
Quốc hội chốt chỉ tiêu 5 năm tới
Tại kỳ họp hồi tháng 4, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2016 – 2020. Trong mục tiêu tổng quát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng trưởng kinh tế cao hơn 5 năm trước vẫn được đặt lên hàng đầu.
9 chỉ tiêu cụ thể về kinh tế được Quốc hội thông qua gồm: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân 5 năm 6,5 - 7%/năm, GDP bình quân đầu người năm 2020 khoảng 3.200 - 3.500 USD, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP năm 2020 khoảng 85%.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm khoảng 32-34% GDP. Bội chi ngân sách nhà nước năm 2020 dưới 4% GDP. Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp vào tăng trưởng khoảng 30 - 35%.
Năng suất lao động xã hội bình quân tăng khoảng 5%/năm. Tiêu hao năng lượng tính trên GDP bình quân giảm 1 - 1,5%/năm. Tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2020 đạt 38 - 40%.
Tăng trưởng GDP không đạt mục tiêu Quốc hội đề ra
Theo số liệu được Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và đầu tư) vừa công bố, tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2016 ước tính tăng 6,21% so với năm 2015, trong đó quý I tăng 5,48%; quý II tăng 5,78%; quý III tăng 6,56%; quý IV tăng 6,68%.
Nguyên nhân khiến tăng trưởng không đạt mục tiêu được đưa ra là do năm 2016 gặp nhiều khó khăn do tác động của biến đổi khí hậu và thời tiết khắc nghiệt: Rét đậm, rét hại đầu năm tại các tỉnh phía Bắc; mưa, lũ ở miền Trung; tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và sự cố môi trường biển xảy ra tại 4 tỉnh miền Trung.
Được biết, mục tiêu tăng trưởng GDP năm nay được Quốc hội đặt ra là 6,7%. Trước những khó khăn của nền kinh tế, tại Kỳ họp Quốc hội thứ hai, khóa XIV, Chính phủ đã hạ mục tiêu tăng trưởng xuống mức từ 6,3 - 6,5% nhưng vẫn không đạt.  
Sự cố biển môi trường miền Trung do Formosa gây ra
Hiện tượng cá chết xuất hiện vào ngày 6/4 gần khu công nghiệp Vũng Áng (Kỳ Anh, Hà Tĩnh), sau đó lan ra các khu vực khác. Có ít nhất 70 tấn cá của 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên – Huế chết trôi dạt bờ.
Đến cuối tháng 6, thủ phạm đã được chỉ ra là do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh xả thải gây ô nhiệm. Lãnh đạo doanh nghiệp này đã cúi đầu nhận lỗi, bồi thường cho người dân chịu ảnh hưởng 500 triệu USD.
Việc khắc phục môi trường biển sau thảm hoạ vẫn đang được tiếp tục. Bên cạnh những hậu hoạ về môi trường, vụ Formosa gây thiệt hại 0,3% GDP của Việt Nam, hàng chục nghìn người rơi vào cảnh thất nghiệp.
Dừng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận
Tại kỳ họp hồi tháng 11, với trên 92% đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội khoá 14 đã thông qua Nghị quyết về việc dừng thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định việc dừng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xem xét kỹ lưỡng, căn cứ trên cơ sở pháp luật. Việc dừng thực hiện dự án được cho biết không phải với lý do công nghệ mà là do điều kiện kinh tế nước ta hiện nay. 
Kinh tế Việt Nam hiện nay có nhiều thay đổi so với thời điểm quyết định chủ trương đầu tư dự án, dư địa về tiết kiệm điện còn nhiều, khả năng liên kết lưới điện khu vực để trao đổi mua bán điện với các nước láng giềng (như Lào, Trung Quốc) dự kiến sẽ tăng trong thời gian tới.
Trong thời điểm hiện tại, Chính phủ khẳng định Việt Nam đang cần nguồn vốn lớn để đầu tư phát triển các dự án cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại để tạo động lực cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước đồng thời dồn sức để ngăn chặn những hiện tượng do biến đổi khí hậu như hạn hán ở ĐBSCL, Tây Nguyên, lũ lụt ở khu vực miền Trung…
Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế điều hành tỷ giá mới
Năm 2016, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa vào áp dụng cơ chế điều hành tỷ giá mới. 
Theo đó, thay vì công bố một mức tỷ giá cố định như trước đây, từ đầu năm 2016, hàng ngày, NHNN công bố tỷ giá trung tâm làm cơ sở để các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối xác định tỷ giá mua, tỷ giá bán của Đồng Việt Nam với Đô la Mỹ trong biên độ quy định.
Tỷ giá trung tâm có thể biến động hàng ngày theo cả hai chiều lên xuống, được xác định trên cơ sở tham chiếu diễn biến tỷ giá bình quân gia quyền trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng; diễn biến tỷ giá trên thị trường quốc tế của một số đồng tiền của các nước có quan hệ thương mại, vay, trả nợ, đầu tư lớn với Việt Nam, các cân đối kinh tế vĩ mô, tiền tệ và mục tiêu chính sách tiền tệ.
Tổng thống Mỹ Obama đến thăm Việt Nam 
Hồi tháng 5 năm nay, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã có chuyến công du đầu tiên đến Việt Nam với nhiều hoạt động nhằm thắt chặt mỗi quan hệ Việt - Mỹ.
Trong chuyến thăm nay, ông Obama đã có nhiều hoạt động như gặp gỡ, hội đàm các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, thăm nhà sàn Bác Hồ, thăm chùa Ngọc Hoàng, có bài phát biểu quan trọng về quan hệ Việt - Mỹ, tiếp xúc với thành viên Sáng kiến Lãnh đạo Trẻ Đông Nam Á (YSEALI) và cộng đồng doanh nhân, thưởng thức ẩm thực Việt Nam như ăn bún chả Hà Nội…
Sau khi được thông tin Tổng thống Mỹ đến Việt Nam, nhiều người dân đã xếp hàng dài trên các tuyến phố nơi ông ở và đi qua để chào đón. Đây có lẽ chính là điểm ấn tượng nhất trong chuyến thăm của ông Obama tại Việt Nam.
 “Tôi cảm kích khi thấy dòng người dân đứng ở các dãy phố chào đón đoàn xe chúng tôi đi vào trung tâm thành phố Hà Nội hôm nay”, Ông Obama cho biết đã muốn đến Việt Nam từ lâu, nhưng có câu nói rằng: “Dành những cái tốt đẹp nhất cho điều cuối cùng”. 
Hàng loạt bê bối về nhân sự
Một trong 9 tồn tại lớn nhất năm 2016 mà Thủ tướng Chính phủ nêu tại cuộc họp cuối năm vừa diễn ra, đó là sai phạm trong công tác cán bộ, điển hình là vụ Trịnh Xuân Thanh và một số vụ khác.
Theo kết luận của Ban Bí thư, sai phạm của nguyên Phó chủ tịch Hậu Giang Trịnh Xuân Thanh bắt đầu khi làm lãnh đạo chủ chốt của Tổng công ty xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC). Sau đó, dù công ty thua lỗ nặng, ông Thanh vẫn được cất nhắc lên vị trí cao. 
Ban bí thư kết luận “những khuyết điểm, vi phạm của đồng chí Trịnh Xuân Thanh rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, Nhà nước và cá nhân đồng chí”.
Liên quan đến vụ việc của ông Trịnh Xuân Thanh đã có hàng loạt các cán bộ cấp cao bị kỷ luật như Bí thư tỉnh uỷ Hậu Giang Trần Công Chánh, nguyên Bí thư tỉnh uỷ Hậu Giang Huỳnh Minh Chắc; ông Bùi Cao Tỉnh - nguyên Vụ trưởng, nguyên Trợ lý Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; bà Trần Thị Hà - Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương… Hiện vụ án tại PVC đã được khởi tố và Trịnh Xuân Thanh bị truy nã quốc tế.
Ngoài vụ việc Trịnh Xuân Thanh, phải kể tới các bê bối nhân sự tại Bộ Công thương như vụ ông Vũ Huy Hoàng – nguyên bộ trưởng bộ này, Vũ Quảng Hải (con trai ông Vũ Huy Hoàng); Vũ Đình Duy - Cựu Tổng giám đốc Pv-Tex, Lê Chung Dũng - Phó Tổng giám đốc PV Power
Doanh nghiệp đăng ký thành lập đạt kỷ lục chưa từng có
Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết doanh nghiệp đăng ký thành lập cả năm 2016 đạt kỷ lục cao chưa từng có là 110.100, tăng 16,2% so với năm 2015.
Số vốn các doanh nghiệp cam kết đưa vào thị trường trên 891.000 tỷ đồng, đạt tỷ trọng 8,09 tỷ đồng cho mỗi doanh nghiệp thành lập mới; tăng 48,1% so với năm 2015.
Theo nhận định của Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông: “Đây là những con số hết sức 'sống động' về sự tăng trưởng của doanh nghiệp Việt Nam những năm gần đây. Điều đó cho thấy 'sức sống' của môi trường kinh doanh và những cơ hội đầu tư kinh doanh tiếp tục mở ra, thị trường chắc chắn sẽ cạnh tranh hơn và đây chính là động lực phát triển kinh tế trong thời kỳ hội nhập”.
Cơn sốt xổ số “kiểu Mỹ”
Trong thời gian ngắn sau khi ra đời (tháng 7/2016), xổ số điện toán Vietlott đang gây “cơn sốt” với sự tham gia hào hứng của người dân, đặc biệt là khi có một số người đã trúng số hàng chục tỷ đồng.
Mặc dù xác suất trúng giải Jackpot Mega 6/45 là 1/8.145.060 tuy nhiên cho đến ngày 25/12, đã có tới 8 người trúng giải đặc biệt (Jackpot) của Mega 6/45 với người đoạt giải cao nhất là một người dân ở Trà Vinh với giải thưởng 92 tỷ đồng và người trúng giải thấp nhất cũng đạt trên 54 tỷ đồng.
Trước sự xuất hiện loại hình xổ số mới này, xổ số truyền thống được nhận định sẽ gặp khó khăn, vì dòng xổ số này không thể trả thưởng quá cao, không có khả năng cộng dồn hấp dẫn như xổ số điện toán…
Mới đây, Hội đồng xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đã có ý kiến lên Bộ Tài chính rằng một số nội dung quảng cáo sản phẩm của Vietlott không rõ ràng, gây phản cảm như “xổ số kiểu Mỹ”, “xổ số điện toán là loại hình xổ số hiện đại nên sẽ dần thay thế xổ số truyền thống đã lạc hậu”… gây ảnh hưởng đến việc kinh doanh xổ số kiến thiết. Về vấn đề này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Tài chính báo cáo về hoạt động của Công ty Vielott.

N.MẠNH

Thăm dò ý kiến
Nếu thay đổi khung giờ làm việc, bạn sẽ chọn phương án nào?

Emagazine