Nội địa hóa cơ khí nhà máy nhiệt điện: Cơ hội nào cho doanh nghiệp nội?

Vân Anh

14:57 04/06/2015

Trong khi các doanh nghiệp (DN) cơ khí trong nước vẫn loay hoay với bài toán xuất khẩu cơ khí thì ngay tại thị trường trong nước, nhiều DN vẫn không thể chen chân vào các dự án, công trình trọng điểm quốc gia do chưa tạo được sự yên tâm về chất lượng, tiến độ với chủ đầu tư và tổng thầu.

Nội địa hóa cơ khí nhà máy nhiệt điện: Cơ hội nào cho doanh nghiệp nội?

Ảnh minh họa.

Nhiều DN mong muốn tham gia

Dự án Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang là một ví dụ. Dự án có tổng mức đầu tư lên tới 43 nghìn tỷ đồng, do Tập đoàn Dầu khí Quốc gia (PVN) làm chủ đầu tư, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA) làm tổng thầu xây lắp.

Theo Quyết định số 1791/QĐ-TTg ngày 29/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định 1791) thì đây là một trong 3 dự án nhiệt điện sẽ được thực hiện cơ chế đặc biệt về thiết kế, chế tạo trong nước, góp phần thúc đẩy nội địa hóa, tiến tới để các DN cơ khí trong nước làm chủ công nghệ thiết kế và chế tạo thiết bị cho các nhà máy nhiệt điện.

Thế nhưng, khi hợp đồng triển khai dự án được ký kết giữa PVN và tổng thầu EPC LILAMA, LILAMA đã ký kết hợp đồng cung cấp thiết bị với nhà thầu DOOSAN (Hàn Quốc). Điều này có nghĩa, cơ hội để các DN cơ khí trong nước chen chân vào dự án này là vô cùng nhỏ.

Vào trung tuần tháng 5 vừa qua, Tổ công tác Ban chỉ đạo liên ngành 1791 đã có buổi họp về tình hình triển khai thực hiện cơ chế thiết kế, chế tạo trong nước các thiết bị nhiệt điện giai đoạn 2012 - 2025, trong đó có Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1.

Tổ công tác cho biết, với dự án nhiệt điện Sông Hậu 1, căn cứ vào yêu cầu cụ thể của Dự án, Viện Nghiên cứu Cơ khí (NARIME) đã nộp hồ sơ đề xuất tới tổng thầu EPC LILAMA cho 4 hạng mục gồm hệ thống lọc bụi tĩnh điện, hệ thống thải tro xỉ, hệ thống cung cấp than và hệ thống khử lưu huỳnh. Tuy nhiên, phía LILAMA chưa có cam kết cho NARIME làm hạng mục nào.

Một số đơn vị khác như Tổng công ty Máy và thiết bị Công nghiệp (MIE), Tổng công ty Xây dựng công nghiệp Việt Nam (VINAINCON), Công ty CP Chế tạo thiết bị điện Đông Anh (EEMC) là các đơn vị được chỉ định tham gia thiết kế chế tạo các thiết bị phụ của các nhà máy nhiệt điện theo Quyết định 1791. Tuy nhiên, đến nay, các đơn vị này chưa được LILAMA giao nhiệm vụ thiết kế, chế tạo các thiết bị phụ của dự án này.

Ông Hoàng Chí Cường - Tổng giám đốc VINAINCON cho biết, VINAINCON là một trong những đơn vị được đánh giá cao về nội địa hóa, nhất là nội địa hóa nhà máy xi măng. Cũng như các DN cơ khí được đưa vào trong danh mục của Quyết định 1791, VINAINCON rất mong chờ được tham gia vào các dự án nhiệt điện này.

Nhưng 3 năm nay, với dự án Sông Hậu 1, VINAINCON không được tham gia phần việc nào. Trong khi với Quyết định 1791 thì có tới 11 hạng mục được phân công nội địa hóa mà các DN trong nước hoàn toàn có thể làm được. Đại diện MIE, EEMC và cả NARIME cũng đồng ý kiến và kiến nghị xem xét lại để các DN được tham gia vào dự án theo đúng tinh thần của Quyết định 1791.

Ông Đào Phan Long - Phó chủ tịch Hiệp hội Cơ khí (VAMI) kiến nghị: Cần tạo điều kiện cho các DN cơ khí trong nước vào những dự án nhiệt điện này thì cơ khí Việt Nam mới phát triển được.

Theo ông Long, nếu hạng mục nào các đơn vị trong nước làm được thì nên ưu tiên để họ đảm nhiệm, tránh phải đi thuê nước ngoài. Còn Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng thì đề nghị nhà cung cấp thiết bị chính DOOSAN có trao đổi với các đơn vị có kiến nghị trên, trên tinh thần thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ theo Quyết định 1791.

Lo ngại tiến độ và chất lượng

Tuy nhiên, trước kiến nghị của VAMI và các DN cơ khí trong nước, đại diện tổng thầu EPC LILAMA khẳng định: Đây là một trong những dự án thuộc danh mục cấp bách cho dự án điện khu vực phía Nam. Về gói thầu cung cấp thiết bị chính, LILAMA đã chọn DOOSAN là nhà cung cấp. Còn lại các hệ thống phụ trợ thì LILAMA sẽ cùng với NARIME, DOOSAN, Tổng công ty CP Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PVC) và Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đảm nhiệm. Nhưng nguyên nhân chính là chủ đầu tư và cả tổng thầu EPC vẫn lo ngại về tiến độ chất lượng của các thiết bị chế tạo trong nước.

Đồng tình với quan điểm này, ông Đặng Huy Cường - Tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng (Bộ Công Thương) cho biết: Vì dự án nhiệt điện Sông Hậu 1 nằm trong diện cấp bách nên chủ đầu tư là PVN có lo ngại một số hạng mục như khử lưu huỳnh, lò hơi, lọc bụi tĩnh điện... nếu để cho nhà thầu trong nước sẽ bị chậm tiến độ. Chính vì thế, PVN xin tự chọn nhà thầu và tự chịu trách nhiệm. Vì dự án đang rất cấp bách nên để họ chủ động lựa chọn. Đây cũng là nguyên nhân chính mà dự án này đều chưa áp dụng được Quyết định 1791.

Như vậy có thể hiểu, việc các DN cơ khí không được tham gia vào các dự án lớn trong nước có phần nguyên nhân từ năng lực của chính mình.

Theo Báo Xây Dựng

Bảng giáThị trường

VN-Index 759.74 ▼ -2.12 (-0.28%)

 
VN-Index 759.74 -2.12 -0.28%
HNX-Index 96.93 -1.03 -1.06%
UPCOM 55.94 -0.41 -0.73%
DJIA 21,611.78 -28.97 -0.13%
Nasdaq 6,390.0 4.96 0.08%
Nikkei 225 20,099.75 -44.84 -0.22%
FTSE 100 7,483.36 -4.51 -0.06%