Nhà máy đạm 12.000 tỷ lỗ 2.000 tỷ sau 4 năm dùng công nghệ “trung bình” của Trung Quốc

Nguyễn Thảo

14:31 13/06/2016

BizLIVE - Ngoài việc thua lỗ do giá urê trên thị trường liên tục giảm, các bộ phận của nhà máy Đạm Ninh Bình cũng thường xuyên hỏng hóc, những bộ phận này chủ yếu được nhập từ Trung Quốc.

Nhà máy đạm 12.000 tỷ lỗ 2.000 tỷ sau 4 năm dùng công nghệ “trung bình” của Trung Quốc

Các bộ phận của nhà máy Đạm Ninh Bình thường xuyên hỏng hóc. Ảnh TL

Từ tham vọng đến thua lỗ bết bát

Liên quan đến hoạt động của nhà máy Đạm Ninh Bình thuộc Tập đoàn Hoá chất Việt Nam có địa chỉ tại khu công nghiệp Khánh Phú (Ninh Bình), mới đây lãnh đạo Bộ Công Thương đã chỉ đạo thực hiện việc thanh tra nhà máy Đạm Ninh Bình trong tháng 6 này.

Năm 2005, Tổng công ty Hoá chất, nay là Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (Vinachem) đã kiến nghị và được Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư nhà máy sản xuất phân đạm urê từ than cám, công suất 560.000 tấn/năm.

Ngày 10/5/2008, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải (khi ấy) đã phát lệnh khởi công nhà máy Đạm Ninh Bình tại khu công nghiệp Khánh Phú (Ninh Bình) với tổng mức đầu tư 667 triệu USD, tương đương khoảng 12.000 tỷ đồng.

Đến ngày 18/11/2011, Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình được thành lập với vốn điều lệ 2.500 tỷ đồng với số cán bộ, công nhân viên lên đến trên 1.000 người.

Sau khi đàm phán, Vinachem đã quyết định chọn vay vốn từ Trung Quốc 250 triệu USD với Tập đoàn China Huanqiu Contracting & Enginneer làm tổng thầu thực hiện.

Mặc dù nhà máy sử dụng các công nghệ tiên tiến trên thế giới được giới thiệu như công nghệ khí hoá của Shell (Hà Lan), công nghệ tinh chế khí của Linder (Đức), công nghệ tổng hợp amoniac của Topsoe (Đan Mạch), công nghệ phân ly không khí của Air Liquide (Pháp)… nhưng các thiết bị lại được phía nhà thầu Trung Quốc cung ứng.

Với việc xây dựng dự án này, chủ đầu tư tham vọng đáp ứng nhu cầu phân bón trong nước, giảm nhập khẩu. Theo tính toán, sau khi hoàn thành vào giữa năm 2011, nhà máy sẽ đạt sản lượng 1.760 tấn urê/ngày nhưng đến 30/3/3012 Đạm Ninh Bình mới cho ra tấn urê đầu tiên và vận hành thương mại từ 15/12/2012.

Theo báo cáo của Vinachem, năm 2012, Đạm Ninh Bình lỗ 75 tỷ đồng, năm 2013 lỗ 759 tỷ đồng, năm 2014 nhà máy lỗ khoảng 500 tỷ đồng và năm 2015 vừa qua lỗ trên 370 tỷ đồng.

Thời điểm tháng 9/2014, nhà máy Đạm Ninh Bình duy trì sản xuất trên 253.000 tấn urê và tiêu thụ được hơn 294.000 tấn, doanh thu khoảng 2.000 tỷ đồng; sản phẩm của nhà máy đạm Ninh Bình cũng đã có mặt tại 3 miền Bắc – Trung – Nam, xuất khẩu qua các nhà phân phối cấp 1 và xuất khẩu trực tiếp đến 1 số thị trường như Myanmar, Malaysia, Lào, Campuchia…

“Chết yểu” vì dùng công nghệ Trung Quốc?

Với tổng mức lỗ đã lên tới trên 2.000 tỷ đồng, trong văn bản gửi các bộ ngành nêu thực trạng nhà máy, lãnh đạo Vinachem, ông Nguyễn Gia Tường, Tổng giám đốc Vinachem cho biết, nguyên nhân do chi phí sản xuất quá cao, giá urê trên thị trường liên tục giảm nên hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy Đạm Ninh Bình rất khó khăn.

Theo thống kê, từ trước năm 2012 giá urê là 430 USD/tấn nay chỉ còn 230 USD/tấn, nguồn cung urê trên thị trường có xu hướng tăng và giá liên tục giảm, sản lượng urê từ các nhà máy sản xuất trong nước và từ nhập khẩu lớn.

Riêng năm 2013, trong nước có 4 nhà máy Đạm Phú Mỹ, Đạm Cà Mau, Đạm Hà Bắc và Đạm Ninh Bình sản xuất trên 2 triệu tấn phân urê, lượng nhập khẩu trên 1,2 triệu tấn trong đó Trung Quốc là gần 1 triệu tấn bao gồm chính ngạch và tiểu ngạch. Như vậy, tổng nguồn cung trên thị trường đạt trên 3,2 triệu tấn trong khi nhu cầu chỉ khoảng 2,2 triệu tấn.    

Ông Tường cũng gián tiếp chỉ ra, lý do khiến chi phí sản xuất cao là do dây chuyền, máy móc thiết bị của nhà máy chủ yếu được nhập từ Trung Quốc với “chất lượng ở mức trung bình, thường xảy ra sự cố”.

Đồng thời, việc mua vật tư, thiết bị dự phòng cũng phải phụ thuộc vào nhà thầu Trung Quốc nên dây chuyền sản xuất tiêu hao nguyên vật liệu cũng cao.

Cũng do công nghệ từ phía Trung Quốc lắp đặt nên nhà máy Đạm Ninh Bình phải chi thêm mỗi năm khoảng 42 tỷ đồng sử dụng than cám 3c thay cho loại tham cám 4a đang sử dụng.

Được biết than cám 4a có chất lượng thấp hơn than được mô tả trong dự án nên không đáp ứng được yêu cầu công nghệ dẫn tới chi phí tiêu hao cao, máy móc, thiết bị nhanh bị ăn mòn, công nghệ không ổn định.

Trong khi nhà máy Đạm Ninh Bình sản xuất từ than các nhà máy đạm khác như Đạm Cà Mau, Đạm Phú Mỹ sản xuất từ khí đồng hành khi khai thác dầu do đó, khi giá dầu xuống thấp, giá khí cũng xuống kéo theo giá thành giảm trong khi sản xuất từ than nên chi phí đầu tư lớn, nhà máy mới đi vào sản xuất chi phí tay chính cao dẫn tới thua lỗ.

NGUYỄN THẢO

Bảng giáThị trường

VN-Index 764.21 ▼ -4.2 (-0.55%)

 
VN-Index 764.21 -4.2 -0.55%
HNX-Index 97.96 -0.69 -0.71%
UPCOM 56.33 0.05 0.09%
DJIA 21,640.75 66.02 0.31%
Nasdaq 6,385.04 40.74 0.64%
Nikkei 225 20,144.59 123.73 0.61%
FTSE 100 7,481.31 50.4 0.67%