Giá điện: 7 lần điều chỉnh, chưa một lần đồng thuận

Nguyễn Thảo

07:20 23/09/2015

BizLIVE - Từ năm 2009 đến nay có 7 lần điều chỉnh giá điện, mỗi lần điều chỉnh giá điện thường không tạo sự đồng thuận từ dư luận nguyên nhân do người dùng không muốn giá tăng và do bản thân EVN chưa thật sự minh bạch, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết.

Giá điện: 7 lần điều chỉnh, chưa một lần đồng thuận

Ông Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý giá (Bộ Tài chính). Ảnh:TL

Tại hội thảo lấy ý kiến về Đề án cải tiến cơ cấu biểu giá bán bán lẻ điện diễn ra vào ngày 22/9, PGS. TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý giá (Bộ Tài chính) nhận xét, từ năm 2009 đến nay Việt Nam đã 7 lần điều chỉnh giá bán lẻ điện nhưng mỗi lần điều chỉnh thường không tạo được sự đồng thuận từ dư luận do 4 nguyên nhân: Thứ nhất, do người dùng không muốn tăng giá.

Thứ hai, do bản thân EVN chưa thật sự minh bạch, công khai, chưa đưa ra được những lý giải thuyết phục.

Thứ ba, điện là mặt hàng độc quyền do đó tác động mạnh đến sản xuất, sinh hoạt nên cần có sự kiểm soát giá. "Hiện so sánh giá thế giới tuỳ từng nước phụ thuộc các yếu tố cơ cấu cấu thành hoặc điều kiện thu nhập quốc dân, người lao động. Nên nếu so sánh với giá thế giới hay nước khác là khập khiễng", ông Long nói.

Thứ tư, từ 16/3 bắt đầu thực hiện biểu giá mới tăng 7,5% kéo theo giá bình quân là 1,622 đồng/kWh nhưng dư luận vô cùng bức xúc vì lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng chưa hài hoà. Cần hài hoà lợi ích nhà nước từ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT khi người dân đóng tiền điện, doanh nghiệp có lãi hợp lý khi tính đúng tính đủ.

Ông Long cũng thừa nhận rằng, tư vấn cho biểu giá điện cần có đơn vị tư vấn cụ thể vì đây là ngành đặc thù bao gồm kỹ thuật và kinh tế.

Liệt kê các phương án mà EVN đưa ra trong đề án lần này: giữ nguyên biểu giá hiện tại với 6 bậc thang, tính đồng giá 1.747 đồng/kWh và rút gọn bậc thang xuống còn 3-4 bậc ông Long phân tích cần dựa trên các nguyên tắc điện không tái tạo được, cung không đáp ứng cầu nên buộc giá phải khuyến khích sử dụng tiết kiệm điện.

Bên cạnh đó, thị trường điện là thị trường độc quyền giá bán là tính đúng, đủ và hợp lý nên việc tính giá đảm bảo hài hoà doanh nghiệp, nhà nước, người tiêu dùng.

Ngoài ra, Việt Nam là nước phân hoá mạnh người giàu, nghèo nên theo ông Long cần phân khúc đoạn rất nghèo, nghèo, trung bình khá, rất khá.

Giá bán lẻ điện bình quân từ năm 2009 đến nay 

Từ đó, ông Long đồng ý với phương án tính luỹ kế, bậc thang thay vì đồng giá thậm chí ông cho rằng 15 bậc thang cũng được vì tính toán tưởng như phức tạp nhưng phần mềm máy tính giải quyết.

"Nên đưa tính bậc thang luỹ tiến nhưng ở 6 bậc bất cập vì 2 bậc đầu so với bình quân chỉ giảm 5,1%, bậc 2 giảm 2,3% và ngành điện không lỗ, còn từ bậc 2 tăng 2,5 đến gần 50% nếu tính toán chắc chắn cơ chế này sẽ lớn hơn 1 giá và nếu như vậy là vi phạm pháp lý. Từ bậc 3-6 phân khúc cũng cần chia nhỏ hơn vì điều kiện mức sống của người dân nâng lên dùng nhiều thiết bị tiêu tốn điện hơn", ông Long phân tích.

Vị chuyên gia này cũng cho biết, EVN dẫn số liệu số hộ sử dụng dưới 100kWh/tháng chiếm khoảng 80% nhưng số liệu quan trọng hơn là sản lượng tiêu thụ.

Cuối cùng, ông Long nhấn mạnh, bất cập hiện nay của biểu giá điện là hệ số quá cao, phân khúc quá ngắn nên vấn đề cần giải quyết là hệ số trong phân khúc nên bớt đi, phân khúc cần rộng hơn, từ 0-100kWh/tháng, 101-250kWh/tháng và cao nhất là trên 600kWh/tháng.

Trước yêu cầu sự minh bạch của EVN, ông Đinh Quang Tri, Phó tổng giám đốc EVN cho biết, EVN vẫn công bố thông tin và báo cáo với cơ quan nhà nước, các tổ chức quốc tế như WB, ADB.

NGUYỄN THẢO

Từ khóa: giá điện, EVN

Bảng giáThị trường

VN-Index 720.47 ▲ 1.21 (0.17%)

 
VN-Index 720.47 1.21 0.17%
HNX-Index 90.67 0.13 0.14%
UPCOM 57.29 -0.04 -0.06%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ