Công cụ pháp lý bảo vệ cổ đông nhỏ: Quyền phủ quyết

Ths. Ls. Vũ Văn Tính

13:52 27/05/2014

Theo điều 115.2 Luật Doanh Nghiệp (LDN) 2005, đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) có quyền miễn nhiệm thành viên hội đồng quản trị (HĐQT) bất kỳ lúc nào (với điều kiện là quyết định miễn nhiệm thành viên HĐQT đó được 65% tổng số phiếu biểu quyết chấp thuận - điều 104.3.a LDN 2005).

Công cụ pháp lý bảo vệ cổ đông nhỏ: Quyền phủ quyết

Ảnh minh họa

 

Như chúng ta đã biết, để đề cử được một đại diện tham gia HĐQT thì cổ đông (nhóm cổ đông) phải sở hữu từ 10% đến dưới 20% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết (điều 29.3.a Nghị định 102/2010/NĐ-CP). Như vậy, phải khó khăn lắm một (hoặc một nhóm) cổ đông nhỏ mới có thể bầu được một người đại diện cho mình vào HĐQT.

Tuy nhiên, chỉ cần nhóm cổ đông lớn tập hợp lại với nhau đủ 65% phiếu biểu quyết là đã có thể bãi nhiệm một thành viên do các cổ đông nhỏ bầu lên. Sau khi bãi nhiệm thì lại phải bầu bổ sung và với cơ chế bầu dồn phiếu như hiện nay thì chắc chắn nhóm cổ đông chiếm từ 65% cổ phần biểu quyết trở lên luôn thắng “tuyệt đối” trong việc bầu bổ sung một thành viên HĐQT. Như vậy, dù có cố gắng ở “vòng đầu” để đưa một người vào đại diện trong HĐQT thì ở “vòng hai” các cổ đông thiểu số vẫn không thể vượt qua được các cổ đông lớn và cuộc chơi phụ thuộc toàn bộ vào các cổ đông lớn còn nhóm cổ đông còn lại (dù chiếm tới 35%) vẫn bị thua thiệt.

Một điều đáng tiếc là dự thảo LDN sửa đổi lần này đã không đưa ra được một cơ chế nào phù hợp để bảo vệ các cổ đông nhỏ trong công ty cổ phần. Dự thảo LDN chưa bảo đảm sự bình đẳng giữa các cổ đông cũng như chưa đảm bảo một hành lang pháp lý an toàn cho các thành viên HĐQT trong việc thực thi nhiệm vụ của mình. Chưa hết, dự thảo LDN còn định hạ tỷ lệ thông qua một quyết định của ĐHĐCĐ xuống còn 51% nếu điều lệ không quy định khác. Điều đó sẽ làm cho quyền lợi của các cổ đông nhỏ có thể bị vi phạm nghiêm trọng hơn vì giả sử tỷ lệ này được Quốc hội thông qua thì dù các cổ đông hoặc nhóm cổ đông chiếm tới 49% tổng số phiếu biểu quyết nhiều lúc vẫn phải “ngậm bồ hòn làm ngọt” khi thấy các quyết định bất lợi cho mình (trong đó có việc miễn nhiệm thành viên HĐQT mà mình bầu nên) vẫn được thông qua bởi nhóm cổ đông chỉ nhiều hơn mình có 2% số cổ phần biểu quyết.

Trên thực tế, các nhà lập pháp Việt Nam hiện nay mới chỉ quan tâm đến việc một quyết định của ĐHĐCĐ làm sao đạt đủ số lượng “số phiếu biểu quyết chấp thuận” để được thông qua. Vì vậy, chân lý luôn thuộc về kẻ mạnh (dù kẻ mạnh đó chỉ chiếm 65% hoặc 75% số cổ phần biểu quyết) và các quyết định của công ty thường chỉ là các quyết định vì lợi ích của các cổ đông lớn, các quyết định đó nhiều lúc gây thiệt hại cho lợi ích của các cổ đông nhỏ, việc bãi nhiệm thành viên HĐQT hoặc vụ sáp nhập các ngân hàng vừa qua không được các cổ đông nhỏ đồng ý là những ví dụ điển hình.

Để khắc phục sự bất bình đẳng hay tình trạng “cá lớn nuốt cá bé” này, chúng tôi cho rằng LDN sửa đổi phải đưa ra được một cơ chế hữu hiệu để có thể bảo vệ quyền lợi của các cổ đông nhỏ trong một số trường hợp cần thiết. Một trong những công cụ pháp lý mà tôi đề xuất trong bài viết này là việc sử dụng số phiếu “không tán thành” (hay còn gọi là quyền phủ quyết) trong các ĐHĐCĐ. Trên thực tế, LDN có quy định về loại phiếu “không tán thành” trong ĐHĐCĐ nhưng giá trị của lá phiếu “không tán thành” như thế nào lại chưa được các nhà lập pháp xem xét tới (trong khi đó liên quan đến việc họp HĐQT thì điều 108.4 LDN 2005 quy định nếu thành viên nào có ý kiến phản đối các quyết định sai trái của HĐQT thì sẽ được miễn trừ trách nhiệm nếu quyết định đó gây ra thiệt hại cho công ty).

Thực tế cho thấy, trong một số trường hợp số phiếu “không tán thành” có thể được sử dụng để bảo vệ quyền lợi của các cổ đông nhỏ. Lấy ví dụ về trường hợp các cổ đông nhỏ phản đối việc các cổ đông lớn (chiếm trên 65% số cổ phần biểu quyết) muốn miễn nhiệm thành viên HĐQT mà mình bầu nên thì LDN sửa đổi có thể quy định rằng “quyết định miễn nhiệm thành viên HĐQT (trong trường hợp miễn nhiệm không có lý do theo điều 115.2 LDN 2005)sẽ không được thông qua nếu nhận được số phiếu không tán thành của số cổ đông đại diện ít nhất 10% tổng số phiếu biểu quyết của tất cả cổ đông dự họp”. Quy định này là hợp lý vì nếu cổ đông (hoặc nhóm cổ đông) chiếm 10-20% cổ phần biểu quyết có quyền đề cử một ứng viên thì họ cũng có quyền được phản đối hành động nào muốn miễn nhiệm người được họ đề cử.

Theo thesaigontimes.vn

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Bảng giáThị trường

VN-Index 927.24 ▲ 2.84 (0.31%)

 
VN-Index 927.24 2.84 0.31%
HNX-Index 110.55 0.1 0.09%
UPCOM 54.55 0.4 0.74%
DJIA 24,504.8 118.77 0.48%
Nasdaq 6,862.32 -12.76 -0.19%
Nikkei 225 22,758.07 -108.1 -0.47%
FTSE 100 7,503.13 2.72 0.04%
Thăm dò ý kiến
Năm 2018, kênh đầu tư nào sẽ sinh lợi nhất?

Emagazine