Nhật-Trung và miếng ngon đường sắt Đông Nam Á

P.V

16:37 25/06/2015

2014 là năm đường sắt cao tốc của Trung Quốc trên thế giới khi thống kê đến cuối năm, tổng chiều dài đường sắt cao tốc của Trung Quốc đã đạt hơn 17.000km, chiếm hơn 50% tổng chiều dài đường sắt cao tốc của thế giới.

Nhật-Trung và miếng ngon đường sắt Đông Nam Á

Đường sắt cao tốc Shinkansen của Nhật Bản, một thương hiệu uy tín trên thế giới.

Tuy nhiên, với thế mạnh truyền thống của mình, Nhật Bản không mong muốn Trung Quốc chiếm thế “thượng phong” trong lĩnh vực này. 

Thị trường đầu tiên phải nhắc tới trong cuộc chiến cạnh tranh đường sắt cao tốc giữa Trung Quốc và Nhật Bản là ở Đông Nam Á. Tháng 12/2014, Trung Quốc và Thái Lan đã đạt được thỏa thuận chung về dự án xây dựng đường sắt cao tốc ở Thái Lan nối từ Nong Khai tới Bangkok có chiều dài lên tới 734km, tổng mức đầu tư dự kiến 10,6 tỷ USD, kế hoạch bắt đầu triển khai vào tháng 9/2015 và dự kiến đến năm 2018 đưa vào sử dụng.

Trong khi đó, sau cuộc tiếp xúc bí mật giữa chính phủ Nhật Bản và Thái Lan hồi tháng 2//2015, Bộ Giao thông Thái Lan đã tiết lộ thông tin cho biết do lãi suất của các khoản cho vay được phía chính phủ Trung Quốc đưa ra quá cao nên Thái Lan đang có kế hoạch hủy bỏ các khoản vay này và chuyển sang các khoản vay lãi suất thấp hơn theo hình thức ODA phía chính phủ Nhật Bản đưa ra.

Mức lãi suất cho vay 1% của Nhật Bản thực sự hấp dẫn đối với Thái Lan, nếu như đem so với mức 2% đối với các hạng mục xây dựng cơ bản và 4% đối với hạng mục quản lý vận hành chính phủ Trung Quốc đưa ra.

Mục tiêu cạnh tranh thứ hai giữa Trung Quốc và Nhật Bản trong các dự án đường sắt cao tốc ở Đông Nam Á là Malaysia. Dự án đường sắt cao tốc kết nối giữa thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia với Singapore đã được chính phủ 2 nước phê chuẩn và quyết định khởi công xây dựng vào năm 2015.

Dự án có tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 12 tỷ USD dự kiến hoàn thành vào năm 2020. Gần 2 năm qua, trên các phương tiện truyền thông ở Malaysia và Singapore, hệ thống đường sắt cao tốc Shinkansen của Nhật Bản đang chiếm ưu thế.

Về tầng nấc thứ hai trong cuộc cạnh tranh đường sắt cao tốc giữa Nhật Bản và Trung Quốc, các phương tiện truyền thông Nhật Bản tuyên truyền rằng Nhật Bản đang chiếm ưu thế, tuy nhiên ai là người chiến thắng vẫn cần phải xem kết quả cuối cùng như thế nào.

Ưu thế đường sắt cao tốc của Trung Quốc tập trung ở 3 điểm: tốc độ xây dựng của Trung Quốc nhanh hơn Nhật Bản nhiều; xây dựng đường sắt cao tốc của Trung Quốc có đội ngũ đông đảo, đồng bộ, trong khi đó phía Nhật Bản thiếu hụt nhân công do dân số già; chi phí của phía Trung Quốc luôn rẻ hơn tương đối nhiều so với Nhật Bản.

Trong khi đó, lợi thế cạnh tranh lớn nhất của công nghệ đường sắt cao tốc của Nhật Bản là đã hoạt động an toàn trong suốt 50 năm không có sự cố lớn nào. Bên cạnh đó, các nước Đông Nam Á ngoài việc lo ngại tính an toàn về kỹ thuật và vận hành các thiết bị của Trung Quốc, còn lo ngại các hạng mục đầu tư sẽ đưa vào một lượng lớn lao động Trung Quốc, làm gia tăng những khó khăn trong việc tạo công ăn việc làm cho người lao động trong nước mình.

Có thể nói, cuộc cạnh tranh đường sắt cao tốc Trung-Nhật trên thực tế có lợi cho các nước Đông Nam Á. Thứ nhất, cạnh tranh có thể khiến phía Nhật Bản và Trung Quốc phải giảm giá. Thứ hai, có thể giống như Ấn Độ, lợi dụng cuộc cạnh tranh giữa Nhật Bản và Trung Quốc để nhận được các dịch vụ một cách vô điều kiện.

Thứ ba, trong cuộc cạnh tranh Trung-Nhật không ai muốn là người đắc tội, các nước Đông Nam Á có thể sử dụng chính sách cân bằng, để tuyến đường sắt này cho Trung Quốc làm, đồng thời cũng dành tuyến đường sắt khác cho Nhật Bản. Điều này làm Trung Quốc và Nhật Bản đều cảm thấy áp lực từ đối phương, qua đó khiến họ phải làm tốt và giảm thiểu rủi ro từ các công trình này.

Theo Báo Sài Gòn Đầu Tư

BizLIVE - Gặp gỡ