Nhà sáng lập Twitter “ôm mộng” lặp lại kỳ tích của Steve Jobs

Lề Phương

09:44 19/06/2015

BizLIVE - Trước đây Jobs bị bật ra sau khi mâu thuẫn với một thành viên trong ban lãnh đạo Apple. Dorsey cũng ra đi trong mâu thuẫn với nhà đồng sáng lập Twitter.

Nhà sáng lập Twitter “ôm mộng” lặp lại kỳ tích của Steve Jobs

Jack Dorsey - nhà đồng sáng lập mạng xã hội Twitter. Ảnh: corriere

Một công ty đạt tới quy mô càng lớn, tính chất đào thải càng khốc liệt. Ngày 17/6, Dick Costolo - CEO đương nhiệm của Twitter đã chính thức từ chức khi mạng xã hội hứng chỉ trích của cổ đông vì tăng trưởng kém, Thời báo New York đưa tin.

Costolo chuyển đến Twitter từ năm 2009 để làm Giám đốc tài chính, sau đó ông được lựa chọn để thay thế Williams để trở thành CEO vào năm 2010.

Giờ đây khi ông từ chức, Jack Dorsey – nhà đồng sáng lập Twitter - sẽ quay về đảm nhiệm vị trí CEO tạm thời trước khi Twitter tìm được người thay thế.

Câu chuyện nghe có vẻ hơi quen? Thực ra Steve Jobs đã tạo tiền lệ. Ông từng bị hội đồng quản trị lật đổ, rời Apple sau một trận chiến đau thương với John Sculley - CEO của Apple trong những năm 80.

Steve Jobs và John Sculley trong một buổi công bố sản phẩm Macintosh.  

Tuy nhiên sau khi Sculley và người kế nhiệm là Gil Amelio thất bại thảm hại trên cương vị CEO, Jobs được mời về.

Ông quay lại vào đúng thời kỳ đen tối của Apple. Công ty buộc phải bắt tay với đối thủ là Microsoft, qua khoản đầu tư 150 triệu USD vào cổ phiếu công ty do Bill Gates điều hành.

Nhưng Jobs đã thành công trong việc vực dậy một tượng đài trong giới công nghệ. Giai thoại về Steve Jobs vẫn còn lan tỏa khắp Thung lũng Silicon.

Nhiều điểm tương đồng

Quay sang trường hợp của Twitter, sự ra đi của Dick Costolo không khiến nhiều người ngạc nhiên.

Ông Costolo nắm giữ hàng trăm triệu USD giá trị cổ phiếu Twitter. Trước đây ông từng tuyên bố sẽ từ chức vào cuối năm, kể cả không có chuyện gì xảy ra. Nhưng kế hoạch đã thay đổi, sự ra đi của ông được tua nhanh tới ngày 1/7.  

Thay thế ông là Dorsey – nhà đồng sáng lập 38 tuổi của Twitter. Sau khi dứt áo ra đi khỏi mạng xã hội, Dorsey lấy lại phần nào danh tiếng sau khi ông giúp phát triển công ty thanh toán Square với cương vị CEO.

Dorsey chỉ được bổ nhiệm cương vị CEO tạm thời cho đến khi ban điều hành Twitter chọn được gương mặt mới. Nhưng đừng quên trước đây, Jobs cũng chỉ được mời về giữ chức CEO tạm thời. 3 năm sau, ông lên giữ ghế CEO chính thức trong sự tâm phục khẩu phục của mọi người. 

 Dorsey chỉ được bổ nhiệm cương vị CEO tạm thời cho đến khi ban điều hành Twitter chọn được gương mặt mới.

Một số người e ngại ông Dorsey sẽ không đủ thời gian để điều hành cả hai công ty công nghệ cùng một lúc. Nhưng trước đây Jobs cũng từng cùng lúc lèo lái cả Pixar và Apple trong 9 năm.

Trước đây Jobs bị bật ra sau khi mâu thuẫn với một thành viên trong ban lãnh đạo Apple. Dorsey cũng ra đi trong mâu thuẫn với nhà đồng sáng lập Twitter - Evan Williams, người vẫn đang giữ ghế trong hội đồng quản trị mạng xã hội.

Linh hồn của công ty

Trên thực tế, tái bổ nhiệm nhà đồng sáng lập của một công ty cũng có cái hay riêng. Người đó sẽ không mất nhiều tháng để tìm hiểu cách vận hành và thế mạnh từng nhân viên của công ty. Nhà sáng lập có mối quan hệ lâu dài với công ty, nên họ hiểu nền tảng của việc kinh doanh.

Dorsey không phải là trường hợp duy nhất ôm mộng đi theo bước đường vinh quang của Steve Jobs. Trong làng công nghệ, nhiều nhà sáng lập vẫn quyết định quay về công ty cũ sau khi đã “dứt tình”.

Có thể kể đến một số cái tên nổi tiếng như Jerry Yang – nhà sáng lập Yahoo, Larry Page – nhà đồng sáng lập Google, và Marc Pincus – nhà sáng lập Zynga. Nhưng phải nói thêm là chưa ai trong số họ đạt được thành công vượt bậc trong lần thử thứ hai.

Jerry Yang không tìm được mô hình kinh doanh mới cho Yahoo. Chưa kể, ông từ chối lời mời mua lại từ Microsoft vào năm 2008, trị giá ít nhất 45 tỷ USD thời điểm đó.

Không lâu sau, ông lại rời công ty. Danh tiếng của ông được cứu vãn nhờ vụ đặt cược hiếm hoi mang lại của cải cho Yahoo – mua cổ phần Alibaba. Tính đến đầu năm nay, khoản đầu tư vào công ty thương mại điện tử non yếu ngày nào đã cán mốc gần 40 tỷ USD giá trị. 

 Sau khi trở về, Jerry Yang không tìm được mô hình kinh doanh mới cho Yahoo.

Không có nhiều điều để kể về những trường hợp khác. Page về Google với cương vị giám đốc, một phần vì bản thân ông muốn vậy. Từ đó tới nay, Google bạo tay vung tiền “mua sắm” ở Thung lũng Silicon, ví dụ như thương vụ mua công ty điều nhiệt Nest với giá 3,2 tỷ USD. Giá cổ phiếu Google cũng không tăng trưởng là mấy kể từ khi Page quay trở lại.

Pincus rời Zynga sau khi không tạo được các đầu game có tiếng vang mới. Nhưng sau 2 năm loay hoay với một dự án khởi nghiệp, Pincus lại quay đầu. Chưa rõ tham vọng cho ra một tựa game tạo hiện tượng như Farmville một thời sẽ đi đến đâu.

Thiếu tầm nhìn

Ở chiều ngược lại, nhìn chung các nhà sáng lập thiếu tầm nhìn cho một cuộc “đại tu” doanh nghiệp quy mô lớn. Khi thành lập công ty, họ chỉ là một doanh nhân với một ý tưởng tiềm năng, chỉ đạo vài nhân viên. Cai quản cả một tập đoàn với hàng nghìn nhân viên lại là một công việc hoàn toàn khác.

Liệu Dorsey có làm được điều mà Steve Jobs đã làm được? Hay sẽ bị kéo xuống mắc kẹt trong vũng bùn của sự ì ạch như những tấm gương đi trước? Chỉ thời gian mới có thể trả lời. 

LỀ PHƯƠNG