Lotte: Nạn nhân của căng thẳng Hàn – Nhật?

Lề Phương

13:44 07/08/2015

BizLIVE -

Làn sóng bài Nhật dâng cao càng làm đặc quánh không khí u ám bao trùm Tập đoàn Lotte, vốn đang chao đảo bởi những cuộc đấu đá quyền lực trong chính thành viên gia đình.

Lotte: Nạn nhân của căng thẳng Hàn – Nhật?

Sau khi bị chính con đẻ lật đổ khỏi ghế Chủ tịch, ông Shin Kyuk Ho chỉ còn nắm vị trí Chủ tịch danh dự trong tập đoàn Lotte. Ảnh: Koreanherald

Kể từ khi cuộc chiến giành quyền kế vị bùng lên giữa hai con trai của nhà sáng lập, Lotte đã bị người tiêu dùng tẩy chay vì cấu trúc doanh nghiệp mập mờ.

Người dân Hàn Quốc cũng nghi ngờ “quốc tịch” của chính gã khổng lồ bán lẻ. Một mặt công ty bị điều khiển bởi các thực thể đóng trụ sở tại Nhật Bản. Mặt khác, con trai của nhà sáng lập thậm chí nói tiếng Hàn không sõi.

Quan hệ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản có xu hướng xấu đi trong những năm gần đây vì tranh chấp liên quan đến chủ quyền và các vấn đề lịch sử như nô lệ tình dục thời chiến.

Để cứu vãn tình hình, trước thềm Lễ kỷ niệm 70 năm ngày Hàn Quốc được giải phóng khỏi Đế quốc Nhật Bản vào 15/8 tới, Lotte đã treo một lá cờ Hàn Quốc lớn trên đỉnh tòa tháp 123 tầng, được tập đoàn ca ngợi là cao nhất nước.

Cuộc chiến vương quyền

Lotte khởi nguyên là một doanh nghiệp sản xuất bánh kẹo được ông Shin Kyuk Ho sáng lập năm 1948 tại Nhật Bản. 

Sau khi người vợ đầu qua đời, ông Shin đi bước nữa với một người phụ nữ Nhật, hạ sinh hai con trai là Dong Joo (hiện 61 tuổi) và Dong Bin (60 tuổi).

Sau khi được "báo mộng" sẽ sống đến 123 tuổi, Chủ tịch Shin Kyuk Ho cho xây tòa tháp 123 tầng, được cho là sẽ cao nhất Hàn Quốc.

Hiện nay, cả hai người đều nắm lượng cổ phiếu bằng nhau trong các công ty khác nhau thuộc tập đoàn.

Dong Joo, người phụ trách mảng kinh doanh bánh kẹo của Lotte ở Nhật Bản, ban đầu được xem là gương mặt kế nhiệm sáng giá do lớn tuổi hơn.

Nhưng sau đó, Dong Bin lại chứng minh khả năng khi mở rộng thành công hoạt động kinh doanh của Lotte Hàn Quốc ra nước ngoài.

Đầu năm, Dong Joo bị buộc phải từ chức Phó chủ tịch Lotte Holdings có trụ sở ở Nhật Bản và bị Dong Bin thay thế. Nhiều người phỏng đoán người em Dong Bin sẽ là gương mặt được cha lựa chọn để giao lại tập đoàn.

Tuy nhiên sau khi nhậm chức, Dong Bin liên tục mở rộng đầu tư và gom cổ phiếu để thâu tóm quyền lực trong tập đoàn mà không báo cáo lại cha. Phật ý, ông Shin quyết định tha lỗi cho Dong Joo sau khi nghe con trai cả tạ lỗi, và yêu cầu Dong Bin phải từ chức vào ngày 27/7.

Trong một cuộc hoán đổi ngoạn mục ngay ngày hôm sau, Dong Bin đã triệu tập họp Hội đồng quản trị khẩn cấp, biểu quyết sa thải chính cha đẻ khỏi ghế Chủ tịch và đã thành công.

Làn sóng bài Nhật và chủ nghĩa dân tộc

Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào cuối tuần trước, Dong Joo cáo buộc người em trai đã cướp quyền lãnh đạo tập đoàn mà không được sự chấp thuận của cha.

Tuy nhiên, điều khiến người dân Hàn Quốc nổi giận là Dong Joo phát biểu và trả lời phỏng vấn bằng tiếng Nhật. Mặc dù sau đó, ông trần tình rằng mình lớn lên từ bé tại Nhật Bản và kỹ năng tiếng Hàn kém.

 Shin Dong Bin (giữa), là con trai của nhà sáng lập.

Thực tế này phản ánh một phần sự phân chia trong nội bộ tập đoàn. Hầu hết hoạt động của Lotte diễn ra tại Hàn Quốc, Lotte cũng tự nhận mình là một tập đoàn của Hàn Quốc, nhưng các công ty nắm quyền điều khiển lại đặt ở Nhật Bản.

Nhà sáng lập Shin giữ 28% cổ phần công ty Lotte Holdings trụ sở tại Tokyo, hai con trai nắm khoảng 40%.

Cấu trúc sở hữu tập đoàn bên ngoài Hàn Quốc vẫn là một ẩn số đối với chính quyền trong nhiều năm. Ủy ban thương mại tự do Hàn Quốc từng yêu cầu Lotte cung cấp thông tin về cấu trúc cổ đông trong tháng 7, khi định chế mở cuộc điều tra.

Đích thân Bộ trưởng tài chính Hàn Quốc Choi Kyung Hwan đã tuyên bố sẽ “rà soát cấu trúc sở hữu và dòng tiền mập mờ của Lotte nếu cần thiết”.

“Ác cảm sẵn có đối với Lotte kết hợp với làn sóng bài Nhật đã dẫn đến một vụ bùng nổ”, ông Cho Nam Hee, người đứng đầu cơ quan tài chính người tiêu dùng Hàn Quốc, cho biết. Đây là tổ chức đang dẫn dắt đợt bài trừ hàng hóa Lotte.

Tuy nhiên không phải ai cũng đồng tình với số đông. “Trong trường hợp này, chủ nghĩa dân tộc đã đi quá xa”, ông Seol Dong Hoon – một giáo sư nghiên cứu xã hội học tại Đại học quốc gia Chonbuk – nhận xét.

Theo ông, chủ nghĩa tư bản thì không màng đến quốc tịch. Quan trọng là Lotte thuê người Hàn Quốc làm việc, sản xuất sản phẩm tại Hàn Quốc và đóng thuế đầy đủ cho chính quyền Seoul.

LỀ PHƯƠNG