Hồ sơ Panama “tố” ông Poroshenko cất giữ tài sản khi Ukraine “đổ máu”

Thảo Mai

12:29 06/04/2016

BizLIVE - Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã bí mật thành lập một công ty offshore tại Quần đảo British Virgin khi quân đội của ông thất thế trong trận huyết chiến với phe li khai thân Nga.

Hồ sơ Panama “tố” ông Poroshenko cất giữ tài sản khi Ukraine “đổ máu”

Việc ông Poroshenko thành lập công ty offshore khi còn đương chức, trong một giai đoạn nhạy cảm, đã làm dấy lên nhiều nghi vấn. Ảnh: BI

Tài liệu bị rò rỉ từ hãng luật Mossack Fonseca cho thấy ông Poroshenko đã đăng ký công ty Prime Asset Partners Ltd vào ngày 21/8/2014. Ông đứng tên là cổ đông duy nhất. Các ghi chép còn dẫn địa chỉ về tư gia của ông tại thủ đô Kiev - số 39 đường Hrushevskoho.

Ông đã thuê một đơn vị tại Cyprus để đăng ký công ty offshore tại Quần đảo British Virgin (BVI) này.

Khi thông tin bị phanh phui, ông viết trên Facebook cá nhân, khẳng định: “Tôi tin rằng tôi là tổng thống đầu tiên của Ukraine chấp hành công bố tài sản, nộp thuế một cách nghiêm túc, chấp hành đầy đủ tư luật của Ukraine và quốc tế".

"Từ khi trở thành tổng thống, tôi không còn tham gia quản lý tài sản của mình nữa. Tôi đã giao trách nhiệm cho các công ty tư vấn và công ty luật”, ông nói thêm.

"Dính líu chính trị"

Việc sở hữu tài khoản ngân hàng ở nước ngoài được luật pháp Ukraine cho phép. Vị Tổng thống cũng đã giải trình bằng thư giới thiệu của ngân hàng International Investment tại Kiev.

Bức thư được gửi đi vào tháng 10/2014, cộp dấu tuyệt mật, trong đó cho biết ông Poroshenko đã là khách hàng của  International Investment Bank (IIB) từ năm 2009 và sở hữu các tài khoản "dưới sự đồng ý của IIB".

Tuy nhiên có một điều lá thư không đề cập đến: Ông Poroshenko cũng chính là chủ sở hữu của IIB.

Trong thư từ qua lại với hãng luật Mossack Fonseca, đơn vị tư vấn tại Cyprus gọi ông Poroshenko là "một người dính líu đến chính trị", rằng công ty mới không liên quan đến các "hoạt động chính trị" của ông Poroshenko.

Tuy nhiên, đơn vị này gọi đó là "một công ty quản lý tài sản thuộc các công ty con tại Cyprus và Ukraine của Tập đoàn Roshen, một trong những nhà sản xuất bánh kẹo lớn nhất châu Âu".

Công ty Prime Asset Partners Ltd trụ sở tại BVI cũng trùng tên với một công ty tại Ukraine của ông là Prime Assets Capital Investment.

Theo truyền thông Ukraine, Prime Assets Capital investment đồng sở hữu ngân hàng IIB. Một cổ đông khác là Phó Chủ tịch thứ nhất đảng Khối Petro Poroshenko, ông Igor Kononenko, nhân vật thân tín của đương kim Tổng thống.

Thời điểm nhạy cảm

Thời gian đăng ký Prime Asset Partners Ltd trùng với thời điểm nổ ra xung đột đẫm máu nhất giữa quân đội Ukraine và phe li khai thân Nga.

Ngày 20/8/2014, lực lượng của Ukraine bị bao vây tại thành phố Ilovaisk, miền Đông Ukraine. Khoảng 1.000 binh sĩ đã bỏ mạng dưới làn đạn của phe phiến loạn. Hàng trăm người khác bị thương và bắt làm tù binh.

Việc ông Poroshenko thành lập công ty offshore khi còn đương chức, trong một giai đoạn nhạy cảm, đã làm dấy lên nhiều nghi vấn.

Ông Poroshenko lên nắm quyền vào tháng 5/2014, tuyên thệ sẽ "dọn sạch" chính quyền đang bị hoen ố bởi nạn tham nhũng.

Để làm gương, ông đã bán đi công ty chocolate Roshen do ông gây dựng thời còn là một doanh nhân.

Tuy nhiên tính đến nay, ngoài Roshen, ông vẫn sở hữu một kênh truyền hình lớn. Tài sản cá nhân của ông được xem là vượt mặt bất cứ lãnh đạo châu Âu nào khác. Bloomberg ước tính ông Poroshenko đang ngồi trên đống của cải trị giá 720 triệu USD.

Chuyên gia tư vấn của ông Poroshenko chống chế rằng họ đã rao bán Roshen, nhưng chưa tìm được người mua thích hợp. Còn công ty Prime Assets Partners được thành lập để "tái cấu trúc" Roshen trước đi bán.

Tờ Kyiv Post ước tính pháp nhân tại BVI có thể đã "tiết kiệm" cho vị Tổng thống hàng triệu USD tiền thuế tại Ukraine. Đáng chú ý, bản thân chính quyền Kiev lại đang tích cực truy quét hoạt động sử dụng các công ty vỏ bọc tại nước ngoài để trốn thuế. Tình trạng này làm thất thoát 11,6 tỷ USD nguồn thu ngân sách của Ukraine mỗi năm, theo ước tính.

Bạn và đối tác dính cáo buộc

Ông Igor Kononenko, bạn thân và là đối tác làm ăn của ông Poroshenko, cũng dính cáo buộc tham nhũng. Ông Kononenko bị cho là có liên quan tới một công ty offshore có tên Intraco Management Ltd.

Intraco đã chuyển tiền mặt cho con gái của ông Kononenko. Ngoài ra, công ty này cũng điều hành chiếc trực thăng riêng của Tổng thống.

Bộ tài liệu cho thấy công ty Intraco được thành lập năm 2002 tại BVI. Chuyên gia tư vấn tại Cypus là Geoffery Magistrate cũng có liên quan tới ông Poroshenko.

Hồ sơ Panama tiết lộ rằng các chính trị gia dưới thời Chính phủ Yanukovych - hầu hết đang sống lưu vong - là chủ sở hữu của các công ty offshore.

Oleksii Azarov - con trai của Thủ tướng Mykola Azarov - thành lập 26 công ty ở BVI vào năm 2012, khi cha ông điều hành chính phủ.

Một số nhà quan sát chỉ trích ông Poroshenko khi chần chừ trước việc điều tra các thành viên thân cận dưới thời chính quyền Yanukovych. Họ cho rằng ông Poroshenko lo ngại về nguy cơ thất bại trong đợt bầu cử nhiệm kỳ thứ 2, nên một số đồng minh của Yanukovych có thể giành lại quyền lực và trả thù. 

THẢO MAI