Giông bão liệu có nhấn chìm Qatar?

Ngọc Hà

16:28 30/06/2017

Không những phải chống chọi với "cơn bão" chính trị, Qatar còn phải nỗ lực vượt qua sự phong tỏa kinh tế nghiêm ngặt mà các cường quốc vùng Vịnh - đứng đầu là Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain - áp đặt.

Giông bão liệu có nhấn chìm Qatar?

Ảnh minh họa.

Sau khi bị sụt giảm 10% giá trị tại thời điểm mới xảy ra khủng hoảng, thị trường chứng khoán của Qatar đã nhanh chóng vực dậy và từ đó ổn định trở lại. Quỹ tài sản quốc gia trị giá 335 tỷ USD của Qatar vẫn được bảo toàn. Qatar vẫn có thể xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng, thu về gần 2,7 tỷ USD mỗi tháng cho nền kinh tế của đất nước. Những thiệt hại ở cấp vĩ mô rất nhỏ, song câu hỏi được đặt ra là: Nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục kéo dài, điều gì sẽ xảy ra?
Các biện pháp trừng phạt - được các nhà kinh tế Qatar cho là không mấy hiệu quả - sẽ sớm “ăn sâu” vào tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế Qatar, bao gồm du lịch, dịch vụ, ngân hàng và hoạt động đầu tư trong tương lai. Chúng đã làm tổn hại một cách khủng khiếp đến danh tiếng của Qatar trên thị trường toàn cầu. Các công ty quốc tế có thể sẽ phải suy nghĩ thật kỹ trước khi hợp tác kinh doanh với Qatar - quốc gia dường như đã bị biến đổi từ một trung tâm kinh tế ổn định và rực rỡ cho việc đầu tư nước ngoài thành một “đứa con bị bỏ rơi” trong gia đình các quốc gia vùng Vịnh.
Các cư dân vùng Vịnh sống ở Doha đã quyết định trở về nước. Động thái này gây ảnh hưởng nặng nề đến tỷ giá bất động sản và dòng tiền trên khắp Qatar. Theo Ngân hàng Trung ương Qatar, lượng ngoại tệ ở nước này chiếm đến 24% tổng số tiền gửi trong các ngân hàng Qatar. Đây là một con số rất cao khi so sánh với mức 1,2% tại Saudi Arabia và 12% tại UAE. Bên cạnh đó, trong số 2,7 triệu dân trên khắp cả nước, chỉ có 10% là người Qatar gốc, trong khi có hơn 20.000 người đến từ Saudi Arabia, và 15.000 người đến từ Bahrain và UAE. Những cư dân này từng được phép mua bất động sản và kinh doanh tại Qatar - một đặc quyền đã bị Chính phủ Qatar hủy bỏ.
Thương mại của Doha với Riyadh từng đạt mức 2 tỷ USD, song con số này hiện đã giảm xuống còn 0. Qatar đã giao thương khoảng 7 tỷ USD với UAE và 500 triệu USD với Bahrain. Tổng kim ngạch thương mại của Qatar trong vùng Vịnh có đến 86% là hoạt động kinh doanh với các nước Arab và 12% là thương mại quốc tế. Nếu không được giải quyết kịp thời, cuộc khủng hoảng hiện nay sẽ ảnh hưởng đến nền toàn bộ nền kinh tế của Qatar cũng như cuộc sống của người dân. Điều đó sẽ dẫn đến sự thiếu hụt hàng hóa mà ngay cả Iran cũng không thể cung cấp đủ, đồng thời dẫn tới sự sụt giảm trong sản lượng xuất khẩu, khiến các công ty và nhà máy lâm vào tình trạng phá sản.
Tuy nhiên, vẫn có một số công ty sẵn sàng tiếp tục hoạt động kinh doanh với Qatar, chẳng hạn như nhà thầu Dubai Drake & Scull International, vốn đang có các dự án trị giá 136 triệu USD tại quốc gia bị trừng phạt này. Trong đó, có một hợp đồng xây dựng dự án hệ thống đường sắt Doha Metro trị giá 93,4 triệu USD, dự kiến hoàn thành vào năm 2020 trước khi diễn ra World Cup FIFA 2022 tại Qatar. Một công ty khác của Dubai là tập đoàn bất động sản Damac Properties, hiện tham gia xây dựng một tòa tháp sang trọng 31 tầng ở Doha, cũng đã không bỏ đi. Tập đoàn Năng lượng Dolphin Energy đến từ Abu Dhabi, chuyên chở hai tỷ feet khối khí đốt từ Qatari đến UAE và Oman mỗi ngày, vẫn đang hoạt động.
Mãi cho đến gần đây, mới có 70 chuyến bay giữa Qatar và ba nước vùng Vịnh mỗi ngày. Tuy nhiên, con số này cũng đã giảm xuống còn 0 vì hãng hàng không Qatar Airways đã bị cấm hạ cánh ở Dubai, Abu Dhabi, Manama và Riyadh. Qatar Airways đã có những đóng góp to lớn vào kim ngạch Tổng sản lượng quốc nội (GDP) của Qatar và việc đóng cửa không phận vùng Vịnh sẽ buộc hãng hàng không này phải tìm các tuyến đường bay thay thế với chi phí chắc chắn gia tăng.
 Nhiều người ở Qatar đang đặt câu hỏi là họ sẽ để mình bị cuốn vào một cuộc đối đầu với Saudi Arabia - một quốc gia hùng mạnh chưa bao giờ thua cuộc trong bất kỳ cuộc chiến kinh tế nào trong quá khứ - như thế nào. Tuy nhiên, những người khác vẫn tỏ ra không nản lòng, bởi cho đến nay, họ vẫn tin tưởng rằng Qatar có thể chống chọi với giông bão và rằng, dù phải mất bao lâu, các công ty quốc tế và các giám đốc điều hành “nặng ký” về dầu lửa, khí đốt, ngân hàng và xây dựng sẽ thay mặt họ để buộc Saudi Arabia phải chấm dứt cuộc khủng hoảng này.

Theo Hải Quan

Từ khóa: Qatar, khủng hoảng