[Chart] Thế giới sẽ ra sao nếu Trung Quốc “hạ cánh cứng”?

Lề Phương

15:10 20/11/2015

BizLIVE -

Trung Quốc có một hệ thống tài chính khổng lồ. Nguồn cung tiền hiện đang vượt quy mô của Mỹ, chiếm 20% tổng cung tiền toàn cầu. Không quá lời khi nói Trung Quốc "hắt hơi" thì cả thế giới cũng "cảm lạnh".

[Chart] Thế giới sẽ ra sao nếu Trung Quốc “hạ cánh cứng”?

Khối lượng hàng hóa nhập khẩu vào Trung Quốc đã giảm 4% trong 3 quý đầu năm, giảm tốc từ mức tăng trung bình 11% mỗi năm trong giai đoạn 2004 – 2014. Ảnh: CNNMoney

Các dấu hiệu bệnh tật từ nền kinh tế Trung Quốc đã lây lan đến một số lĩnh vực toàn cầu, điển hình là giá hàng hóa, gây thiệt hại cho các nước xuất khẩu nguyên liệu thô.

Kinh tế Trung Quốc hiện vẫn tăng trưởng ở mức chấp nhận được tại 7%. Thử tưởng tượng chuyện gì sẽ xảy ra nếu quốc gia này "hạ cánh cứng" (tình trạng một nền kinh tế nhanh chóng chuyển từ tăng trưởng cao sang tăng trưởng thấp và sau đó là suy thoái).

Đi tìm câu trả lời cho giả thiết xấu này, chuyên gia tại Oxford Economics đã tính toán những thiệt hại tiềm năng mà các quốc gia có mối quan hệ thương gần gũi với Trung Quốc có thể phải gánh chịu.

Nền kinh tế tăng trưởng như vũ bão trong 30 năm khiến Trung Quốc chi phối 11% GDP toàn cầu và 10% tổng thương mại quốc tế. Trong lĩnh vực nguyên liệu, Trung Quốc chiếm tới 11% nhu cầu dầu của toàn thế giới, 40 – 70% nhu cầu của các hàng hóa chủ chốt khác.

Trung Quốc có một hệ thống tài chính khổng lồ. Nguồn cung tiền hiện đang vượt quy mô của Mỹ, chiếm 20% tổng cung tiền toàn cầu.

Do vậy, không quá lời khi nói Trung Quốc "hắt hơi" thì cả thế giới cũng "cảm lạnh".

Đầu tiên là lĩnh vực thương mại. Khối lượng hàng hóa nhập khẩu vào Trung Quốc đã giảm 4% trong 3 quý đầu năm, giảm tốc từ mức tăng trung bình 11% mỗi năm trong giai đoạn 2004 – 2014.

Các nước thiệt hại nhất là những quốc gia có mối quan hệ thương mại gần gũi với Trung Quốc nhất, nền kinh tế mở cửa nhất. 

Nền kinh tế càng phát triển thì mức độ phụ thuộc vào Trung Quốc càng thấp. Đức và Nhật Bản được xem là những nước phát triển lệ thuộc vào Trung Quốc hơn cả.

Ngoài ra phải tính đến các tác động gián tiếp, khi tăng trưởng GDP giảm tốc của những nước này lại ảnh hưởng lên phần còn lại của thế giới.

Ví dụ, Nhật Bản không chỉ phải chống chọi với kim ngạch xuất khẩu giảm sút vào Trung Quốc, mà còn với các thị trường khác như Hàn Quốc và châu Á – khu vực cũng "vạ lây" vì Trung Quốc.

Lĩnh vực thứ hai là giá hàng hóa. Giá hàng hóa chuyển động tỷ lệ thuận với tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, nhất là khi nguồn cung các loại hàng giãn rộng trong những năm gần đây. Nạn nhân trầm trọng nhất là các nước như Úc và Brazil.

Giá dầu thô lao dốc đồng nghĩa tiền rót vào các quỹ đầu tư quốc gia của nước xuất khẩu dầu mỏ co hẹp, dẫn đến vốn rót vào tài sản tài chính tại các nước phát triển cũng co bóp.

Nhưng vẫn le lói một điểm sáng hiếm hoi, đó là giá cả đi xuống khiến giá thực phẩm và năng lượng rẻ hơn. Sức mua tại các nước thâm hụt hàng hóa sẽ được cải thiện. Nhiều trong số đó là các nền kinh tế mới nổi và phát triển tại châu Âu và châu Á.

Trong lĩnh vực tài chính, rất "may" là Trung Quốc có một thị trường tài chính khá "đóng cửa". Thực tế này hạn chế tác động tràn tiêu cực từ các vụ sụp đổ tại đại lục lên thị trường tài chính toàn cầu.

Sở hữu khối ngoại trong các ngân hàng của Trung Quốc không cao. Khả năng bong bóng nợ xấu từ Trung Quốc loang ra thế giới cũng được hạn chế. Nhưng vẫn có một số nền kinh tế cần cảnh giác:

Kết luận, Oxford Economics cho rằng tăng trưởng toàn cầu sẽ "giảm tốc mạnh mẽ" trong kịch bản Trung Quốc "hạ cánh cứng". Nạn nhân đầu tiên là các nước xuất khẩu hàng hóa và bạn hàng thân cận của Trung Quốc, tiếp đến là các nền kinh tế phát triển với sức ép giảm phát gia tăng. 

LỀ PHƯƠNG

BizLIVE - Gặp gỡ