7-Eleven – hình mẫu trong thế giới cửa hàng tiện lợi

Lục Kiếm

10:23 05/06/2015

Trong thế giới của sự bận rộn, tiện lợi đã trở thành một giá trị phổ quát, và 7-Eleven được nhắc đến như một biểu tượng. Tờ Huffington Post từng ví von: Cứ khoảng hai tiếng, ở một nơi nào đó trên thế giới, lại có một cửa hàng 7-Eleven mới mọc lên.

7-Eleven – hình mẫu trong thế giới cửa hàng tiện lợi

Ảnh minh họa.

Ra đời từ một công ty sản xuất nước đá
Có thể nói, cửa hàng tiện lợi được sinh ra từ trong lòng ngành công nghiệp làm nước đá. Chuỗi cửa hàng tiện lợi nổi tiếng được khởi dựng từ một nhân viên của công ty Nước Đá Southland ở Dallas, Texas có tên là John Jefferson Green – người chuyên đi bán trứng, sữa, bánh mì trong cửa hàng tạm - vốn là một phần của công ty - dưới sự cho phép của “ông sếp” Joe Thompson.
Khi ấy chưa có tủ lạnh, người ta chỉ có thể giữ thực phẩm bằng đá cây được sản xuất vô cùng tốn kém. Khả năng tích trữ cá nhân bị hạn chế là tiền đề để cửa hàng tiện ích ra đời: ở những vị trí thuận tiện, bán những mặt hàng không thể để quá lâu nếu không được giữ lạnh.
Dần dần, sếp Thompson nhận thấy tiện ích từ cửa hàng này có thể tạo ra lợi nhuận mới nên ông đã mua lại cả công ty làm đá cây và bắt đầu mở một vài cửa hàng tiện lợi ở Texas. Ít lâu sau, một giám đốc của công ty đã mang về một món quà lưu niệm là cột totem khắc biểu tượng của vùng đất Alaska trong một chuyến du lịch, và đặt trước cửa một trong những vị trí đông đúc nhất.
Từ đó, chuỗi cửa hàng được gọi là “Tote’m Store”, không chỉ bởi vật lưu niệm đó, mà còn bởi khách hàng đến mua và “mang đi” (toted away). Thompson cũng tập huấn cho nhân viên để đảm bảo dịch vụ, chất lượng và sự tận tình được thống nhất trên toàn bộ hệ thống.
Điều này đã trở thành yếu tố quan trọng trong sự thành công của công ty với tư cách chuỗi cửa hàng tiện lợi. Công ty đổi tên thành 7-Eleven vào năm 1946 khi cửa hàng mới được mở cửa 7h-23h, tận dụng sự bùng nổ kinh tế sau Thế chiến thứ hai. Năm 1949, công ty đã cho chạy quảng cáo cửa hàng tiện lợi đầu tiên, với hình tượng chú gà trống và con cú đêm gợi ý về thời gian mở cửa từ sáng sớm tới tối mịt của chuỗi cửa hàng tiện lợi này.
Ảnh: flickriver.com.
Nhưng người ta chưa có nhu cầu mua hàng 24/7 cho đến tận năm 1962 - cửa hàng 7-Eleven ở Austin bị “quấy nhiễu” bởi một đám sinh viên đại học Texas chơi bóng đá đến khuya và hôm sau vẫn phải dậy sớm đi học. Nhanh chóng nắm bắt xu hướng này, cửa hàng tiếp tục mở qua đêm những ngày cuối tuần, và dần dần văn hóa 24/7 lan rộng ra cả chuỗi.
Đúng như tính toán của Thompson, 7-Eleven đã phát triển mạnh mẽ, từng vượt qua McDonald’s vào năm 2007 về số lượng cửa hàng. Nhật Bản là thị trường lớn nhất với 15.218 cửa hàng được đặt dưới sự quản lý của “Seven & I Holdings” - công ty mẹ của 7-Eleven từ năm 2005 (Sau sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1987, 7-Eleven đã qua tay nhiều “ông chủ” cho đến khi về tay Ito-Yokado của Nhật Bản - sau này thành lập Seven & I Holdings - vào những năm 1990).
Mỹ đứng thứ hai với 8.116 điểm, theo sau là Thái Lan và Hàn Quốc với chừng 7.000 cửa hàng mỗi nơi. Sự mở rộng và thâm nhập nhiều thị trường mới còn tiếp tục cho đến hôm nay.
Món đồ uống Slurpee ra đời từ… sự hỏng hóc và chiếc xe hơi.
Ảnh: pleasantfamilyshopping.blogspot.com. 
Món đồ uống nổi tiếng của 7-Eleven do Omar Knedlik - sở hữu Dairy Queen kiệt quệ - tạo ra vào cuối những năm 1950, từ một… thiết bị hỏng. Khi ấy, máy làm soda của Knedlik bị hỏng, ông đành phải “chống chế” bằng cách đặt một số chai vào trong tủ lạnh.
Tuy nhiên, thay vì giữ lạnh, khi ông lấy ra thì thấy chai soda của mình biến thành một thứ xốp xốp. Người dân địa phương rất thích thú với thứ “kem tuyết” mới lạ này, và yêu cầu ngày một nhiều. Nhận ra mình đang sở hữu một “kho báu”, Knedlik bắt đầu chế ra chiếc máy đặc biệt chuyên làm ra thứ đồ uống đó bằng cách sử dụng bộ phận điều hòa nhiệt độ trong xe ôtô.
Ban đầu, ông gọi nó là ICEE, nhưng sau khi bán lại công thức cho 7-Eleven vào năm 1965, bộ phận marketing đề nghị đổi tên thành Slurpee - mô phỏng lại âm thanh hút lạo xạo khi dùng đồ uống đông lạnh đặc biệt này. Kể từ năm 2002, mỗi năm, 7-Eleven đều tặng miễn phí hàng triệu lít Slurpee vào ngày 7/11 để kỷ niệm sinh nhật của công ty. Điều này khiến các tín đồ của Slurpee cực kỳ thích thú. Nhiều người còn dùng cả bồn rửa, chậu, bể tắm... để đựng đồ uống.
Ảnh: 7-Eleven.
Không phải 7-Eleven nào cũng giống nhau
Ở Mỹ, 7-Eleven hơi giống các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini khác, ngoại trừ việc họ có thứ đồ uống Slurpee tuyệt ngon. Nhưng ở những nơi khác, đặc biệt châu Á, 7-Eleven đã trở thành một phần của cuộc sống.
Chẳng hạn, ở Indonesia, 7-Eleven giống như một quán cà phê quen thuộc với 65% khách hàng dưới độ tuổi 30. Các cửa hàng cung cấp wifi miễn phí, bàn ghế để ngồi cả bên trong và bên ngoài, và thường có cả “nhạc sống”. Giới trẻ tụ tập hàng đêm, sau những giờ học và làm việc căng thẳng. Họ trao đổi, họ chia sẻ, họ cùng ăn những chiếc bánh mì  ưa thích, hay đồ ăn nhanh kiểu Nhật Bản.
Ảnh: International Herald Tribune.
Với người Đài Loan, 7-Eleven thậm chí còn phổ biến hơn cả Starbucks với người Texas. Tại Đài Bắc, có 4.400 địa điểm cho một thành phố 23 triệu người, với nhiều phố thậm chí còn có trên hai cửa hàng.
Ngoài việc mua đồ ăn và Slurpees, khách hàng có thể thanh toán thẻ tín dụng, một vài hóa đơn phổ biến, đặt vé du lịch, mua các thiết bị điện tử nhỏ như máy nghe nhạc iPod và thậm chí là… bơm lốp.
Cũng không có gì bất thường nếu có người đề địa chỉ gửi đến là một cửa hàng 7-Eleven thay vì chính nhà của họ, bởi rất thuận tiện cho những người giao hàng ban đêm. Thậm chí, Chính phủ còn giúp tăng cường tiện ích cho 7-Eleven bằng cách cho phép người dân mua vé tàu, trả thuế, khám sức khỏe cơ bản tại đây.
Lý giải về sự thành công của 7-Eleven trên đất châu Á, Torsten Stocker - chuyên gia phân tích của Monitor Group - cho biết: 7-Eleven có những đối tác địa phương rất tuyệt vời, những người hiểu rất rõ thị trường địa phương và cách để thu hút người dân bản địa.
Đặc biệt, họ luôn biết xếp hàng mới lên kệ. Mặc dù chưa phát triển nhanh ở Mỹ, nhưng kể từ cuộc suy thoái, trong khi các đại gia liên tục phải đóng cửa thì 7-Eleven đã tranh thủ mua bất động sản với giá rẻ để mở rộng địa điểm. Ngay cả Wal-Mart và Target giờ cũng chú ý đến mô hình cửa hàng tiện ích nhỏ bé, bằng cách mở thêm nhiều cửa hàng kiểu 7-Eleven hơn là theo mô hình truyền thống của họ.

Theo Sống Mới