Xuất khẩu trái cây: Cửa đã mở, vẫn không dễ bước qua

Duy Phương

11:26 25/05/2015

Với sự nỗ lực trong việc tìm kiếm, mở rộng thị trường của nhà quản lý cũng như doanh nghiệp, nhiều loại nông sản, trái cây Việt Nam đã và đang có những cơ hội để vươn ra thế giới. Trái cây Việt Nam đã có mặt ở nhiều thị trường khó tính, tuy nhiên để khẳng định vị trí lâu dài lại là chuyện khác.

Xuất khẩu trái cây: Cửa đã mở, vẫn không dễ bước qua

Ảnh: dongnaionline

Con số thống kê của Bộ Công thương về tình hình sản xuất, tiêu thụ rau quả cho biết, cả nước hiện có khoảng 845 nghìn ha rau các loại, cho sản lượng hàng năm khoảng 14,5 triệu tấn. Trong đó, đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long là hai vùng sản xuất rau lớn nhất nước. Đối với cây ăn quả, hiện cả nước có khoảng 700 nghìn ha cây ăn quả, cho sản lượng hàng năm khoảng 7 triệu tấn quả các loại.
Kim ngạch xuất khẩu rau quả trong 5 năm qua tăng trưởng ở mức cao, bình quân 26,5% mỗi năm, từ 439 triệu USD trong năm 2009 lên gần 1,1 tỷ USD vào năm 2013. Số liệu của Bộ Công thương cũng cho biết, 3 tháng đầu năm 2015, xuất khẩu rau quả đạt kim ngạch 368 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm 2014. Rau quả Việt Nam đã được xuất đi trên 40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Những thị trường xuất khẩu chính là Trung Quốc (trong đó có Đài Loan), Nhật Bản, Hoa Kỳ, Nga, Hàn Quốc, Indonesia, Hà Lan, Thái Lan và Singapore.
Có thể khẳng định, mặc dù nhóm ngành hàng nông lâm thủy sản đã và đang gặp những khó khăn khi 4 tháng đầu năm liên tục giảm kim ngạch xuất khẩu, thì nổi lên trong nhóm ngành hàng này, rau quả, trái cây vẫn đạt được con số kim ngạch xuất khẩu khá ấn tượng.
Riêng đối với trái vải của Việt Nam, để tránh được những bất cập về tình hình tiêu thụ đã từng xảy ra như những năm trước, ngay từ đầu vụ vải, các cơ quan chức năng, nhà quản lý đã nỗ lực trong việc lên kế hoạch tìm kiếm thị trường mới, đẩy mạnh tiêu thụ cho trái vải.
Và với những nỗ lực đó, một tin vui đã đến với trái vải thiều của Việt Nam: trong năm 2015 này, ngoài các thị trường truyền thống như Trung Quốc, một số nước ASEAN, thị trường EU, trái vải Việt Nam còn có cơ hội đặt chân vào hai thị trường nổi tiếng khó tính là Hoa Kỳ và Australia. Tuy nhiên, bên cạnh tin vui là chúng ta có thêm thị trường tiêu thụ, các DN xuất khẩu Việt cũng đang phải đối diện với những điều kiện thủ tục khắt khe tại 2 thị trường mới này.

Mùa vải
Mặc dù nhóm ngành hàng nông lâm thủy sản đã và đang còn gặp khó khăn nhưng nổi lên trong nhóm ngành hàng này, rau quả, trái cây vẫn đạt được con số kim ngạch xuất khẩu khá ấn tượng. Riêng đối với trái vải, trong năm 2015 này, ngoài các thị trường truyền thống như Trung Quốc, một số nước ASEAN, thị trường EU, thì còn có cơ hội đặt chân vào 2 thị trường khó tính là Hoa Kỳ và Australia, tuy vẫn phải đối diện với những điều kiện thủ tục khắt khe tại 2 thị trường này.
Để có thể bước chân vào thị trường Hoa Kỳ, các sản phẩm trái cây của Việt Nam cần phải đạt được những điều kiện về an toàn vệ sinh thực phẩm, những tiêu chuẩn về điều kiện sản xuất, bao bì, đóng gói, xử lý dịch bệnh… Tương tự, tại thị trường Australia, điều kiện để vào được thị trường này cũng rất khắt khe. Theo đó, Australia đã đưa ra 5 quy định khá rõ ràng đối với trái vải xuất khẩu của VN.
Thứ nhất, về vùng trồng vải phải áp dụng biện pháp canh tác, quản lý sinh vật gây hại và thu hoạch đảm bảo giảm thiểu sinh vật gây hại trên quả vải, áp dụng Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) và được Cục Bảo vệ thực vật kiểm tra, cấp mã số. Thứ hai, cơ sở đóng gói phải đăng ký và được Cục Bảo vệ thực vật kiểm tra, cấp mã số. Thứ ba, bao bì và ghi nhãn phải đảm bảo hạn chế việc lây nhiễm sinh vật gây hại, kẽ hở hoặc lỗ thoáng phải nhỏ hơn 1,6mm... Thứ tư, xử lý chiếu xạ tại các cơ sở chiếu xạ đã được Cục Bảo vệ thực vật công nhận. Thứ năm, về kiểm dịch lô vải xuất khẩu phải được kiểm dịch thực vật đáp ứng yêu cầu nhập khẩu của Austraylia và có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan kiểm dịch thực vật của VN cấp…
Tại Hội nghị Bàn giải pháp phát triển sản xuất và tiêu thụ rau quả, nông sản do Bộ Công thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức mới đây, ông Lê Văn Ánh- Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu rau quả 1 Hà Nội cũng đã bày tỏ những quan ngại liên quan đến việc xuất khẩu trái vải vào hai thị trường khó tính này. Theo ông Ánh, dù cánh cửa thị trường Mỹ và Australia đã rộng mở cho trái vải Việt Nam, nhưng việc xuất khẩu vải nói riêng, trái cây Việt Nam nói chung vào hai thị trường này hoàn toàn không phải là điều dễ dàng.
"Không chỉ trái vải, Mỹ và Australia còn mở cửa cho Việt Nam xuất khẩu 3 trái cây khác gồm thanh long, chôm chôm, nhãn, với điều kiện bắt buộc là hàng phải qua xử lý chiếu xạ để giải quyết triệt để nhiễm khuẩn, dịch bệnh trên quả. Đó là chưa kể một loạt yêu cầu khắt khe về tổ chức sản xuất, đóng gói, xử lý kiểm dịch thực vật...”- ông Ánh cho biết.

Các chuyên gia ngành nông nghiệp cũng cho rằng, với những điều kiện bắt buộc tại hai thị trường nói trên, trái cây Việt cần sử dụng giải pháp tốt nhất để đáp ứng các điều kiện đó là phương pháp chiếu xạ. Tuy nhiên, trên thực tế, ở Việt Nam các cơ sở để thực hiện giải pháp này vẫn thiếu. Miền Bắc thì chưa có còn miền Nam thì các DN xuất khẩu lại chịu những chi phí lớn cho việc này.
Như vậy, rõ ràng, không chỉ với trái vải, các loại trái cây khác khi muốn đưa ra thị trường nước ngoài cần tuân thủ nhiều quy định. Nếu không sẽ gặp khó khăn.

Theo Báo Đại Đoàn Kết