SouthernBank sáp nhập Sacombank: Cổ đông nào thiệt ?

Phương Hà

08:50 25/04/2015

Chưa bao giờ đại hội cổ đông của Sacombank lại nóng hừng hực khi các cổ đông kiên quyết không đồng ý để Ngân hàng Phương Nam (SouthernBank) sáp nhập vào làm đau đầu HĐQT. Lý do duy nhất mà cổ đông Sacombank không đồng thuận bởi cục nợ xấu gần 6% của SouthernBank mới công bố.

SouthernBank sáp nhập Sacombank: Cổ đông nào thiệt ?

Cổ đông bỏ phiếu thông qua các báo cáo và các tờ trình tại đại hội cổ đông thường niên năm 2014 của Sacombank

Theo báo cáo của Ban điều hành và HĐQT, đến hết năm 2014 SouthernBank đạt tổng tài sản hơn 82.000 tỷ đồng, tăng 4.500 tỷ đồng so với năm 2013 và hoàn thành chưa đến 60% so với kế hoạch đề ra.

Rình rập khả năng mất vốn

Nguồn vốn huy động tăng trưởng 5,7% đạt hơn 76,6 nghìn tỷ đồng. Dư nợ tín dụng gần như không tăng trưởng (0,08%) và hoàn thành chưa đầy 2% so với kế hoạch. Đặc biệt, tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh lên mức 5,89% trên tổng dư nợ, trong khi năm 2013 là 3,02%. Lợi nhuận trước thuế đạt hơn 17 tỷ đồng. Theo đó, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) đạt trên 14%.

Về phân phối lợi nhuận, sau khi trích lập các quỹ, lợi nhuận của SouthernBank vẻn vẹn chỉ có 1,2 tỷ đồng. Đại diện HĐQT cho biết, mức lợi nhuận quá thấp nên sẽ không chia cổ tức mà giữ lại để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

Giải trình việc lợi nhuận giảm mạnh trong năm qua và đặc biệt cục nợ xấu gần 6%, lãnh đạo SouthernBank cho biết, nguyên nhân là do tình hình kinh tế khó khăn và ngân hàng vẫn chưa có phương án giải quyết triệt để nợ xấu. Do vậy ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng rủi ro thêm 194 tỷ đồng so với 2013, lên 846 tỷ đồng...

Tại đại hội, HĐQT cũng trình cổ đông thông qua việc sáp nhập SouthernBank vào Sacombank và bổ sung ngành nghề kinh doanh về mua bán vàng miếng. Về kế hoạch năm 2015, SouthernBank đặt chỉ tiêu tăng tổng tài sản lên 93 nghìn tỷ đồng, huy động vốn tăng 13,83%, dư nợ cấp tín dụng tăng 5%, lợi nhuận trước thuế 105 tỷ đồng, gấp hơn 6 lần của 2014 và tỷ lệ nợ xấu dưới 5%.

Nhìn vào các danh mục đầu tư của SouthernBank rất nghèo nàn, đa phần chỉ tập trung cho vay bất động sản và có khoản phải thu lớn (ở các ngân hàng khác, khoản mục này thường là ủy thác mua trái phiếu chính phủ). Đối chiếu với báo cáo tài chính đã được kiểm toán, nợ xấu gần 6% đang có nguy cơ lớn hơn doanh thu và làm khả năng mất vốn ở ngân hàng này luôn rình rập.

Thiệt lớn khi hoán đổi

Ông Nguyễn Văn Nhân - Tổng Giám đốc SouthernBank cho biết: việc sáp nhập đang chờ quyết định cuối cùng từ NHNN và SouthernBank sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, tại ĐH cổ đông Sacombank ngày 21/4, cổ đông của Sacombank đã không đồng thuận cho SouthernBank sáp nhập.

Ông Nguyễn Anh Toàn, cổ đông của Sacombank cho biết, giá cổ phiếu Sacombank trên thị trường hiện nay hơn 17.800 đồng/cổ phiếu, còn giá cổ phần của Souther Bank chỉ hơn 5.000 đồng, trong khi tỷ lệ hoán đổi dự kiến 1:0,75, tức 0,75 cổ phiếu Sacombank đổi 1 cổ phiếu Southern Bank như vậy quá thiệt thòi cho cổ đông Sacombank.

Ngoài vấn đề thị giá cổ phiếu, các nhà đầu tư quan tâm hơn cả, đó là tỷ lệ nợ xấu tại Southern Bank xấp xỉ 6% và khi sáp nhập vào Sacombank thì Sacombank sẽ phải dùng lợi nhuận để xử lý nợ xấu của NH Phương Nam. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tời quyền lợi của nhà đầu tư và cổ đông…

Do vậy, việc sáp nhập là không khả thi, chúng tôi hoàn toàn đồng ý với HĐQT Sacombank khi sáp nhập với ngân hàng yếu hơn nhưng không có nợ xấu lớn như SouthernBank

Ông Trầm Bê, Phó Chủ tịch thường trực Sacombank cho rằng cuộc sáp nhập này có được có mất.Theo ông Bê, Sacombank sẽ có được 141 chi nhánh, phòng giao dịch với hơn 4.000 lao động không cần đào tạo từ SouthernBank.

Đây là cái được rất lớn vì hiện NHNN siết việc thành lập mới chi nhánh, phòng giao dịch. Sacombank có tăng vốn cũng không thể phát triển thêm được mạng lưới lớn như vậy. Trả lời thắc mắc của cổ đông, ông Kiều Hữu Dũng, Chủ tịch HĐQT Sacombank cho hay “muốn vươn lên thì phải sáp nhập, Sacombank không thể đứng mãi một vị trí như hiện nay”.

Được biết, năm 2015, Sacombank đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế khoảng 3.000 tỷ đồng, tỷ lệ chia cổ tức từ 8-10%, nợ xấu không quá 2,5%.

Giải quyết bài toán sở hữu chéo

Nhiều chuyên gia kinh tế đều cho rằng, cơ cấu sở hữu tương đồng có thể là lý do khiến cuộc sáp nhập Southernbank vào Sacombank thuận lợi hơn, dù hiệu quả hoạt động hai bên khác nhau.

So sánh thực lực hiện tại, hai ngân hàng khá chênh lệch nhau. Sacombank là ngân hàng có năng lực quản trị hàng đầu hệ thống, tổng tài sản lớn gấp đôi và lợi nhuận gấp 7 lần SouthernBank. Theo đại diện Sacombank, hai bên tìm đến nhau bởi Southern Bank tự thấy không thể tự tái cấu trúc. Tuy nhiên, đại diện phía Sacombank cho rằng, việc sáp nhập với SourthBank là thuận lợi vì nó tương đồng vốn liếng, chủ sở hữu.

Mặc dù còn rất nhiều đồn đoán, song theo nhiều chuyên gia và giới lãnh đạo ngân hàng, lý do sáp nhập thực sự có thể nằm ở cơ cấu sở hữu liên quan đến gia đình ông Trầm Bê tại 2 ngân hàng. Tại SourthernBank , ông Trầm Bê và các con đều đang sở hữu vượt 20% cổ phần. Tương tự, cha con ông cũng là những người có ảnh hưởng lớn tại Sacombank sau cuộc chuyển giao quyền lực từ cha con ông Đặng Văn Thành năm 2012.

Trong khi ông Trầm Bê là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị (HĐQT) thì con trai Trầm Khải Hòa cũng là thành viên HĐQT. Tổng cộng đến hết năm 2013, ông và 3 người con đang nắm khoảng 6,8% cổ phần của Sacombank. Không chỉ vậy, một nửa bộ lãnh đạo cấp cao của Sacombank hiện nay cũng là người cũ từ SouthernBank.

Một chuyên gia bình luận, đây là phần kết thúc có hậu và đúng kịch bản của một thương vụ thâu tóm ngân hàng, đã đến lúc các ông chủ quy về một mối để dễ quản lý. Đồng thời đây là cách tốt để giải quyết chuyện sở hữu chéo giữa Sacombank và SouthernBank. Khi chủ của hai ngân hàng có liên quan đến nhau, việc họ đưa chung về một mái nhà sẽ có cái lợi là chống sở hữu chéo.

Sacombank sẽ có được 141 chi nhánh, phòng giao dịch với hơn 4.000 lao động không cần đào tạo từ Southern Bank.

Sau sáp nhập, Sacombank mới (thương hiệu SouthernBank sẽ biến mất) trở thành ngân hàng cổ phần có quy mô lớn nhất hệ thống với vốn điều lệ 16.500 tỷ đồng, tổng tài sản khoảng 240.000 tỷ đồng. Như vậy, về quy mô, Sacombank chỉ còn đứng sau 4 "ông lớn" quốc doanh Agribank, Vietinbank, Vietcombank, BID.

Thời gian qua nhằm tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) hàng loạt các ngân hàng nhỏ sáp nhập ngân hàng lớn không còn là chuyện lạ. Theo ông Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính ngân hàng, xét theo khía cạnh lý thuyết, giải quyết nợ xấu bằng sáp nhập không hẳn là phương án tốt nhất.

Thế nhưng, xét khía cạnh thực tế của nền kinh tế nước ta hiện có rất ít nguồn lực để hỗ trợ cho quá trình tái cơ cấu của hệ thống các TCTD. Do đó, việc sáp nhập giữa ngân hàng khỏe và yếu để hình thành ngân hàng khỏe mạnh hơn là phương án tối ưu trong thời điểm hiện nay.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

BizLIVE - Gặp gỡ