Quản lý rau an toàn: Vẫn khó!

D. Ngân

15:22 16/11/2015

Rau an toàn (RAT) nhưng chưa thực sự an toàn đang là một thực tế đòi hỏi các nhà quản lý phải vào cuộc gắt gao hơn, tránh tình trạng "hổng" trong kiểm soát và hậu quả là người tiêu dùng phải gánh chịu.

Quản lý rau an toàn: Vẫn khó!

Ảnh minh họa.

Thiếu lòng tin

Số liệu khảo sát của Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (IPSARD) cho thấy, hiện có tới 73% người bán rau tại Hà Nội không thể phân biệt được rau "bẩn" và rau an toàn, tỷ lệ này ở người mua lên tới 95%.

Theo nhiều chuyên gia y tế, hiện một bộ phận người trồng rau trên địa bàn Hà Nội vì lợi nhuận nên không ngần ngại dùng chất kích thích để rau phát mạnh, lá xanh mướt, rút ngắn thời gian thu hoạch. Họ bỏ qua thời gian cách ly bắt buộc đối với rau sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích. Hậu quả của việc này khiến không chỉ người trồng rau gánh chịu (do tiếp xúc quá nhiều với hóa chất) mà còn ảnh hưởng đến hàng trăm, hàng ngàn người tiêu dùng khác.

Qua tìm hiểu phóng viên được biết, một số hộ nông dân, trang trại tuy có đăng ký mô hình sản xuất RAT, song trong công đoạn trồng rau, người nông dân quá "lạm dụng" bón phân cho rau phát triển nhanh, đặc biệt là việc bón đạm (nitrat) với liều lượng quá giới hạn cho phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Bên cạnh đó là tình trạng người nông dân sử dụng vùng nước ô nhiễm nặng để tưới cho rau xanh, trồng rau trên nguồn nước bị ô nhiễm nặng. Chưa kể, nhiều hộ gia đình còn sử dụng phân tươi để bón cho rau xanh.

Công bố mới đây của Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế cho thấy trong số 120 mẫu rau được cơ quan này giám sát có tới 40 mẫu có hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép.

Không chỉ công đoạn sản xuất "có vấn đề" mà ngay cả công đoạn phân phối, tiêu thụ hiện cũng có quá nhiều bất cập. Bên lề Hội nghị phổ biến Quyết định số 38/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại quận, huyện, thị xã và phường, xã, thị trấn do Bộ Y tế tổ chức vừa qua, ông Ngô Đại Ngọc- Phó Giám đốc Sở Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội cho biết, cuối tháng 7/2015, một số đối tượng ở Đông Anh- Hà Nội thu mua rau không rõ nguồn gốc, mang về sơ chế, đóng gói tại nhà sau đó lợi dụng tem nhãn rau của Hợp tác xã Sản xuất và tiêu thụ RAT Đạo Đức nhằm đưa sản phẩm rau vào một số hệ thống siêu thị trên địa bàn thành phố, các nhà hàng, bếp ăn tập thể, trường học.

Theo ông Ngọc, hành động trên của một số đối tượng khiến người tiêu dùng mất lòng tin, không phân biệt được đâu là rau an toàn, đâu là rau bẩn.

Ông Nguyễn Duy Thịnh- Viện Công nghệ sinh học- thực phẩm- Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng: hiện công tác thanh, kiểm tra các sản phẩm RAT lưu thông trên thị trường chưa đem lại hiệu quả cao, người dân không tin vào các kết quả kiểm tra. Bên cạnh đó, tình trạng chồng chéo trong việc quản lý các sản phẩm rau toàn vẫn diễn ra mà chưa có biện pháp giải quyết.

Còn theo ông Ngô Đại Ngọc, Hà Nội hiện có hơn 12.000 ha rau, trong đó chỉ có khoảng hơn 5.000 ha rau được quản lý theo mô hình RAT, số còn lại là sản xuất nhỏ lẻ. Thực tế lỗ hổng lớn nhất trong việc quản lý RAT hiện nay chính là khâu cung ứng, quản lý bao bì, mẫu mác sản phẩm còn chưa được chặt chẽ, làm ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu rau an toàn.

“Vụ việc đối tượng lợi dụng tem nhãn rau của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ RAT Đạo Đức là minh chứng rõ ràng cho thấy, khâu kiểm soát hiện còn nhiều lỗ hổng, tạo khe hở cho các đối tượng vi phạm, kinh doanh vì mục đích lợi nhuận”, ông Ngọc nói.

Không thể lơ là

Theo ông Nguyễn Duy Thịnh, thực tế này ngoài việc xử lý các đơn vị cung ứng có hành vi vi phạm thì cũng phải xem xét và ràng buộc trách nhiệm của các nhà phân phối vì đây là cầu nối tiêu dùng giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Còn ông Trần Văn Châu- Trưởng Phòng Công tác Thanh tra- Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế, hiện việc xử phạt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm liên quan tới sản phẩm tươi sống có nguồn gốc thực vật còn nhẹ, do vậy chưa đủ sức răn đe với người vi phạm.

Ông Ngô Đại Ngọc cho rằng, để kiểm soát chất lượng rau an toàn, việc gắn nhãn mác RAT cho các cơ sở sản xuất rau trên địa bàn Hà Nội cần được quản lý nghiêm ngặt. Tránh để tình trạng "loạn" nhãn mác gây mất lòng tin cho người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, ông Thịnh đề xuất, hai cơ quan quản lý nhà nước là Cục chăn nuôi- Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế cần mạnh mẽ hơn nữa trong công tác thanh tra, xử lý, tầm soát các cơ sở hoạt động kinh doanh RAT, không thể và không nên ngồi phòng máy lạnh để tiến hành thanh, kiểm tra các sản phẩm đang lưu thông trên thị trường.

Theo Báo Hải Quan

BizLIVE - Gặp gỡ