Gạo giả làm từ nhựa độc: Trung Quốc và Indonesia tranh cãi “nảy lửa”

Ngọc Anh

15:07 30/05/2015

Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Giám sát chất lượng Trung Quốc khẳng định ở Đại lục Trung Quốc không có gạo nhựa, yêu cầu phía Indonesia đưa ra chứng cứ cho thấy gạo mà họ thu giữ được sản xuất ở Trung Quốc.

Gạo giả làm từ nhựa độc: Trung Quốc và Indonesia tranh cãi “nảy lửa”

Ảnh minh họa.

Sau khi báo chí Indonesia, Trung Quốc và một số nước đưa tin về sự kiện cảnh sát Indonesia phát hiện, bắt giữ số lượng lớn gạo giả được làm từ bột khoai tây, nhựa PVC và một số hóa chất độc hại; vấn đề “gạo nhựa Trung Quốc” đã trở nên rất nóng trên dư luận quốc tế và trong nước Trung Quốc.

Báo chí một số nước Đông nam Á đưa tin gạo nhựa Trung Quốc đã xuất hiện ở cả Ấn Độ, Singapore, Việt Nam.

Ngày 25/5 đại diện hai nước đã có cuộc gặp gỡ ở Bắc Kinh về sự kiện gạo nhựa . Ông Tất Khắc Tân, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Giám sát chất lượng Trung Quốc đã khẳng định ở Đại lục Trung Quốc không có gạo nhựa, yêu cầu phía Indonesia đưa ra chứng cứ cho thấy gạo mà họ thu giữ được sản xuất ở Trung Quốc.

Ngày 25/5, một số báo Indonesia và hãng VOA của Mỹ đưa tin ông Vương Thụ Văn, Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc đã trao đổi với Bộ trưởng Mậu dịch Indonesia về vấn đề gạo giả, cam kết sẽ phối hợp với phía Indonesia điều tra. Báo chí Trung Quốc ngày 27/5 đã đưa lại thông tin này. Tuy nhiên, tình hình đang có những diễn biến mới.

Gạo giả làm từ nhựa độc: Trung Quốc và Indonesia tranh cãi
Gạo giả (bên phải) rất khó phân biệt với gạo thật.
Tân Hoa xã ngày 28/5 đưa tin: Ngày 27/5, Bộ Thương mại Trung Quốc đã ra thông cáo, tuyên bố: từ năm 2008 đến nay Trung Quốc không xuất khẩu gạo sang Indonesia, việc gạo nhựa xuất hiện ở Indonesia không liên quan đến các công ty Trung Quốc .

Người phát ngôn của bộ này khẳng định: “Theo quy định của WTO và những cam kết khi gia nhập WTO, Trung Quốc thực hiện chỉ cho các doanh nghiệp nhà nước xuất khẩu gạo và quản lý chặt chẽ hạn ngạch xuất khẩu gạo.

Hiện nay chỉ có 2 công ty là Tập đoàn Lương thực Trung Quốc (Trung Lương) và Công ty xuất nhập khẩu lương thực Cát Lâm được phép xuất gạo, phía Trung Quốc quan tâm sâu sắc đến sự kiện này, mong cơ quan hữu quan của Indonesia nhanh chóng điều tra làm rõ chân tướng sự việc, cơ quan liên quan hai nước tăng cường hợp tác trên vấn đề an toàn lương thực, thúc đẩy quan hệ thương mại hai bên phát triển lành mạnh”.

Tuy nhiên, tờ “Nhật báo Indonesia – Trung Hoa” xuất bản bằng tiếng Hoa ở Indonesia lại bác bỏ điều này bằng cách viện dẫn số liệu xuất nhập khẩu của Trung Quốc cho thấy từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2015, Trung Quốc đã xuất khẩu số lượng gạo trị giá 14 tỷ HKD sang Indonesia. Thông tin này càng khiến sự việc trở nên phức tạp.

Việt Nam: Sẽ tăng cường kiểm tra, rà soát lại những điểm bán gạo

Theo phương châm “phòng còn hơn chống”, Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo tăng cường việc giám sát, kiểm tra các lô hàng gạo nhập khẩu vào Việt Nam.

Đồng thời, Cục đề nghị trong quá trình kinh doanh , tiêu dùng gạo, nếu phát hiện những nghi ngờ, bất thường, người kinh doanh, người tiêu dùng cần thông báo ngay cho các cơ quan chức năng như công an, quản lý thị trường , ủy ban nhân dân xã/phường, y tế xã phường.

Ngày 22/5, Cục Quản lý Chất lượng nông lâm sản và Thủy sản - Nafiqad (Bộ NN&PTNT) có công văn gửi các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm với sản phẩm gạo trên thị trường.

Nafiqad cho biết, từ năm 2010 trở lại đây, liên tục xuất hiện thông tin về gạo giả trên các trang mạng xã hội và phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, mỗi lần có thông tin, cơ quan chức năng của Bộ NN&PTNT đều nhanh chóng vào cuộc điều tra, xác minh và kết luận không tìm thấy gạo giả như phản ánh.

Theo Nafiqad, trong loạt thông tin mới đây về gạo giả đều chưa được kiểm chứng. Tuy nhiên, để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trả lời công luận, Nafiqad đề nghị cơ quan chức năng địa phương tăng cường kiểm tra về an toàn thực phẩm với sản phẩm gạo. Khi phát hiện phát hiện trường hợp vi phạm quy định, đề nghị có báo cáo ngay về Nafiqad để phối hợp xử lý.

Phân tích từ chuyên gia Việt

Trao đổi với PV, PGS-TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng có 2 vấn đề báo chí cần nói rõ để dư luận khỏi hoang mang về vấn đề gạo nhựa giả trong suốt tuần qua.

Thứ nhất là gạo nhái thương hiệu là có thật. Hiện trong khu vực ASEAN thì Thái Lan có nhiều gạo ngon và thương hiệu mạnh, nên vài năm trước từng có một số loại gạo hạt dài, đóng bao bì nhãn mác gạo thơm Thái Lan để bán vào siêu thị Việt Nam với giá cao hòng trục lợi. Nhưng đó là câu chuyện khác về hàng nhái.

Thứ hai là gạo làm từ nhựa thì không thể có. Lý do là bởi chi phí và công nghệ làm ra nó quá đắt. Hạt nhựa PE là loại nguyên liệu nhựa tái sinh được sử dụng phổ biến nhất thế giới hiện cũng có giá bán từ 45.000 - 50.000 đồng/kg hạt.

Phân tích thêm, ông Thịnh cho hay: "Về trọng lượng riêng, hạt nhựa PE nguyên liệu còn nhẹ hơn hạt gạo, nên đúc được 1 tấn gạo có lẽ phải dùng đến hơn tấn nhựa. Chưa kể chi phí máy đúc và nhân công để đúc từ hạt nhựa ra thành hạt "giống như hạt gạo" thì chắc chắn phải cao hơn mức 50.000 đồng/kg".

TS. Nguyễn Duy Thịnh "Trong khi gạo ngon nhất hiện nay cũng chỉ cỡ 30.000 đồng/kg, không thể có bọn xấu nào thừa tiền để làm hàng tấn, thậm chí phải hàng chục hàng trăm tấn "gạo hạt nhựa" rồi đem bán ra thị trường được. Lợi ích kinh tế không có thì không ai dại gì đi làm chuyện đó", PGS-TS Nguyễn Duy Thịnh nhấn mạnh.

Về phía cơ quan quản lý chuyên ngành, ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và thủy sản (Bộ NN & PTNT) cũng lên tiếng trên tờ báo Diễn đàn đầu tư, khẳng định thông tin trên chỉ là tin đồn.

Theo lời ông Tiệp, cách đây một vài năm, cũng có thông tin xuất hiện gạo giả làm bằng nhựa tại nước ta. Lần đó, các cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh và khẳng định đó là gạo thật. Lần này, cũng xuất hiện thông tin gạo làm bằng khoai tây, khoai lang và nhựa tổng hợp, tuy nhiên theo xác minh là không có.

Ông Tiệp nhấn mạnh: “Tôi cho rằng, rất khó có thể sản xuất được loại gạo nhựa như vậy. Theo lẽ thông thường, nếu sản xuất gạo giả từ khoai tây, khoai lang và nhựa tổng hợp thì liệu giá thành có rẻ hơn gạo thật không? Làm gì thì làm người ta cũng phải tính đến lợi ích kinh tế. Thế nên, tôi cho rằng sẽ không có khả năng sản xuất loại gạo như vậy”.

Trước những lo lắng và hoang mang của dư luận, vị Cục trưởng cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và thủy sản khẳng định, nếu người dân mà phát hiện được hoặc nghi ngờ loại gạo nào là giả, hãy cung cấp địa chỉ cụ thể, mẫu gạo để cơ quan chức năng tiến hành xác minh, trước mắt người dân không nên lo lắng.

Trong khi đó, một chuyên gia đến từ viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam) cho biết, ông chưa nghe thông tin về loại gạo trên. Tuy nhiên, theo suy nghĩ của vị này, gạo nilon đắt gấp mấy lần gạo thật, thời buổi kinh tế thi trường lấy lợi nhuận đặt lên hàng đầu chẳng có lý do nào họ làm giả để bán.

Theo Báo Đời sống & Pháp luật

BizLIVE - Gặp gỡ