Bộ bán dưa, bộ uống sữa: Sự tận tâm đáng buồn!

Thu San

07:37 15/05/2015

 Bộ Công thương mua dưa về bán vô tình bị hiểu thành câu chuyện hài hước, vô lý đi ngược với chức năng của bộ.

Bộ bán dưa, bộ uống sữa: Sự tận tâm đáng buồn!

Ảnh minh họa.

Từ câu chuyện Bộ GTVT phát động chương trình uống sữa thay bia vì thương người dân, còn trước đó nghe chuyện Bộ Công thương mua ủng hộ 14 tấn đưa, thậm chí còn mua cả xe dưa về bán lại để ủng hộ người trồng dưa. Trong bối cảnh xe tải chở dưa sắp hàng 2 ở cửa khẩu, thanh long vứt bỏ cho trâu bò, sữa đổ đầy đường thì cái tâm của ngành Công thương và Bộ GTVT là rất đáng được hoan nghênh.

Tuy nhiên, cũng như nhiều chuyên gia trong lĩnh vực quản lý, nông nghiệp TS Nguyễn Văn Nam, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thương mại nhận xét đó chỉ là cách làm nhất thời, mang tính chất làm hình ảnh cho các bộ nhiều hơn là những mục đích tốt đẹp, cao quý như họ nói.

Theo ông Nam, vấn đề ở đây là người nông dân cần có một chính sách căn bản, lâu dài, dưa trồng ra có được thị trường tiêu thụ ổn định. Người nông dân không mong muốn Bộ Công thương phải xuống đường đi buôn dưa, hay Bộ GTVT tiêu thụ sữa giúp nông dân bởi Bộ Công thương không thể mua dưa được mãi, hơn nữa 14 tấn dưa so với hàng ngàn ha diện tích nông dân trồng là không đáng kể. Đương nhiên, việc này không thể giải quyết được vấn để chỉ với 14 tấn dư ế, mua về bán lại.

Tương tự câu chuyện uống sữa thay bia của Bộ GTVT, theo ông Nam, là một kế hoạch với mục đích rất lãng mạn.

Vị chuyên gia phân tích: "Đầu tiên phải nói do thể trạng của người Việt rất kém, thấp, còi nguyên nhân do thiếu chất dinh dưỡng, do trẻ không được uống sữa. Như vậy, sữa được coi là sản phẩm không thể thiếu đối với việc phát triển và nuôi dưỡng thể lực, sức khỏe của một đứa trẻ. Như thế sẽ hợp lý hơn đặt mục tiêu uống sữa thay bia.

Vì thế tôi mới nói, chương trình mua nông sản của cả hai bộ này thực chất chỉ nhằm mục đích xây dựng hình ảnh, không xuất phát từ mục đích căn bản, không vì người nông dân".

Chưa tròn chức năng quản lý

Ông Nam phân tích thêm, hình ảnh Bộ Công thương đi mua dưa về bán vô tình trở thành câu chuyện hài hước, vô lý đi ngược với chức năng của một cơ quan quản lý nhà nước. Chức năng thương mại của Bộ là phải tổ chức được một chuỗi cung ứng sản phẩm khép kín, đi được từ sản xuất tới người tiêu dùng hiệu quả nhất chứ không phải bộ đi bán dưa, bộ lại kêu gọi uống sữa.

"Cùng với bài ca được mùa mất giá, được giá mất mùa vẫn lặp đi lặp lại trong nhiều năm liền mà không có được cách giải quyết, những biểu hiện trên đang cho thấy sự bất lực của các cơ quan quản lý trong việc giúp người nông dân tìm kiếm đầu ra ổn định cho thị trường nông sản Việt Nam" - chuyên gia Nguyễn Văn Nam khẳng định.

Theo ông Nam, thông thường các nước trên thế giới các cơ quan quản lý nhà nước họ không cần phải làm việc nhiều như VN. Vì doanh nghiệp kinh doanh của họ được xây dựng rất mạnh, việc tìm kiếm thị trường sẽ được giao cho những doanh nghiệp, tập đoàn sản xuất này đứng ra tổ chức sản xuất, phân phối sản phẩm. Có như vậy mới tạo ra được lợi thế kinh doanh, người dân hưởng lợi. Hàn Quốc thành công là có cả chục doanh nghiệp lớn đã hoạt động rất hiệu quả.

Trong khi đó ở Việt Nam, khu vực tư nhân bị thu hẹp, khu vực doanh nghiệp nhà nước thì nắm độc quyền, tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm… chỉ mong vơ vét đút đầy túi mình. Nếu cứ như vậy sẽ không thể tạo ra được một sự đột phá trong phát triển nông nghiệp cũng như trong việc tìm kiếm thị trường cho nông sản Việt.

Và hệ quả là mỗi khi, một lại trái cây nào đó dội chợ khiến giá giảm, cộng đồng mạng lại kêu gọi nhau mua về nhà ăn để hỗ trợ người nông dân. Cuối năm 2014 là phong trào mua cà chua hỗ trợ nông dân trồng cà chua ở Lâm Đồng, còn nay là phong trào mua dưa hấu hỗ trợ nông dân miền Trung. Liệu trong thời gian tới các bộ có phải mua vải thiều, thanh long...? Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp có thể mua dưa, mua muối đến bao giờ?

Ai phải chịu trách nhiệm với đồng tiền của dân?

Thêm một lần nữa, vị chuyên gia kinh tế khẳng định, câu chuyện ở đây không còn đơn giản là các bộ ngành phải tìm kiếm thị trường tiêu thụ nữa mà phải là tổ chức được một chuỗi sản xuất, cung ứng được sản phẩm từ A tới Z. Bởi lẽ nếu nói đi tìm thị trường thì chỉ cần có thị trường Trung Quốc nhưng thực tế chúng ta đang rơi vào tình thế phụ thuộc, nông dân bị ép giá, chịu muôn vàn thiệt thòi.

"Rất hoan nghênh tinh thần vì người nông dân của các bộ, tuy nhiên đó cũng là câu chuyện thể hiện sự yếu điểm trong công tác quản lý hiện nay. Nghĩa là trong câu chuyện để người dân phải chịu cảnh lao đao này chính là trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp, Bộ Công thương…

Tất cả các bộ này, bộ nào cũng có đủ ban bệ cần thiết để định hướng, cảnh báo cho người dân nên “trồng con gì, nuôi cây gì”, bán ở đâu, bán như thế nào... Nhưng thực tế thì sao, ngay trong câu chuyện trồng cây gì, nuôi con gì cũng là cả vấn đề lớn, tới nay chưa làm được. Không thể hô hào người dân trồng ào ào rồi bỏ mặc họ. Hàng năm, biết bao nhiêu khoản kinh phí được chi từ ngân sách nhằm phục vụ cho các mục đích nghiên cứu giống, phát triển thị trường… nhưng hiệu quả thì thế nào?" - ông Nam nhấn mạnh.

Ông Nam đau xót, trước là café giờ đến lượt hàng ngàn ha cao cu gãy đổ, tại Sơn La cao su trồng 6 năm vẫn phải chặt gây lãng phí biết bao tiền của của nhà nước, của người dân còn trách nhiệm không biết thuộc về ai. Ai chịu trách nhiệm với đồng tiền của dân đã được bỏ ra và tiêu phung phí như vậy?

Vị chuyên gia đưa giải pháp: "Vấn đề cơ bản vẫn là cơ cấu nhân sự cồng kềnh, người thật làm “bộ”, làm không đúng chức năng. Việc cần làm ngay lúc này là phải cải cách hành chính, cải cách bộ máy một cách quyết liệt.

Muốn làm được như vậy, cần phải giải quyết khâu hành chính đầu tiên. Phải có người chịu trách nhiệm với đồng tiền của dân, chịu trách nhiệm với cương vị, vai trò, lãnh đạo của mình. Còn tình trạng con ông cháu cha, vào cơ quan nhà nước chỉ ngồi hưởng lương sẽ còn chuyện bộ đi bán dưa, bộ uống sữa".

Theo Báo Đất Việt