BizTALK: Mắc ca, từ “vì sao” đến “như thế nào”

BizLIVE

10:33 14/04/2015

BizLIVE - Đưa cây mắc ca về Việt Nam hơn một thập kỷ trước, cố Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn kỳ vọng loại cây này sẽ giúp nông dân thoát nghèo, trở nên giàu có. Tuy nhiên, hiện vẫn còn những băn khoăn về sự phát triển của mắc ca tại Việt Nam. Những thắc mắc này sẽ được giải đáp tại cuộc tọa đàm trực tuyến trên BizLIVE vào sáng nay 14/4/2015.

BizTALK: Mắc ca, từ “vì sao” đến “như thế nào”

Toàn cảnh cuộc tọa đàm trực tuyến trên BizLIVE vào sáng nay 14/4/2015.

Đây là nội dung chính của cuộc tọa đàm - phỏng vấn đang được trực tuyến trên BizLIVE với chủ đề: Mắc ca, từ “vì sao” đến “như thế nào”.
8h30: Buổi tọa đàm chính thức được bắt đầu tại Phòng Event 4, Ground Floor - Khách sạn JW Marriott Hanoi, số 8 Đỗ Đức Dục, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Cuộc tọa đàm - phỏng vấn trực tuyến này có sự tham gia của:

- Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
- TS. Nguyễn Trí Ngọc, Tổng Thư ký Tổng Hội nông nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT)

- GS. Hoàng Hòe, nguyên Viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng.
- Ông Nguyễn Đức Phong, Ủy viên chuyên trách, kiêm Vụ trưởng Vụ kinh tế - Ban chỉ đạo Tây Nguyên
- TS. Trần Vinh, Phó viện trưởng Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên

- Ông Hoàng Tùng, Tổng giám đốc CTCP Vina Macca
- TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó chủ tịch Ngân hàng LienVietPostBank

- Nông dân Bùi Hữu Hòa, thôn Phúc Hưng, xã Tân Hà, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng.

Ngay từ bây giờ, các bạn độc giả quan tâm có thể gửi câu hỏi cho các vị khách mời trong box bên dưới.
Bạn đọc có thể ấn F5 để cập nhật liên tục nội dung mới của buổi tọa đàm.

BizLIVE xin trân trọng cảm ơn sự tham gia của các bạn!
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn 
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Đưa cây mắc ca về Việt Nam hơn một thập kỷ trước, cố Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn kỳ vọng loại cây này sẽ giúp nhiều nông dân thoát nghèo, thậm chí trở nên giàu có, đồng thời mang lại giá trị xuất khẩu lớn cho Việt Nam.
Những điều ông ấp ủ đã bắt đầu được chứng minh trên thực tế. 

Hiện tại, nhiều địa phương tại Việt Nam - đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên - đang trồng, nhân giống và đã cho thu hoạch mắc ca. Nhiều hộ nông dân được ghi nhận đã có cuộc sống khấm khá hơn, nhờ vào loại “cây nữ hoàng” này.

Trên thế giới, nhiều nước đã và đang đẩy mạnh phát triển diện tích mắc ca, như Australia, Mỹ, Nam Phi, Trung Quốc... 

Do cây khá kén đất và khí hậu, nguồn cung mắc ca hiện vẫn thấp hơn cầu, dẫn đến đây là một trong những mặt hàng nông sản có giá trị nhất trên thị trường thế giới.

Dù vậy, sẽ còn nhiều câu hỏi cần phải giải đáp, để sự phát triển của mắc ca tại Việt Nam là bền vững. 
Xin GS Hoàng Hòe cho biết, cây mắc ca trên thế giới thế nào và ở Việt Nam hiện nay ra sao?
 GS. Hoàng Hòe, nguyên Viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng
GS. Hoàng Hòe, nguyên Viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng: Tôi đã đi thăm rất nhiều trang trại trồng mắc ca tại Úc. Có thể nói mô hình của họ rất hay, khí hậu khu vực này tương đương với Tây Nguyên ở Việt Nam.
Cố Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn đã tổ chức những đoàn khảo sát sang Úc và có ý kiến chỉ đạo là sẽ làm nhanh để phát triển cây mắc ca.
Ở Việt Nam không phải chỗ nào cũng phát triển được cây mắc ca, chỉ có Tây Nguyên và Tây Bắc là phù hợp. 
Nhiều công đoạn đã làm như: Tìm cây, giống, hạt… mời các chuyên gia Úc sang làm. Các lãnh đạo Bộ Nông nghiệp qua các thời kỳ đều rất ủng hộ cây mắc ca.
Lúc đầu trồng ở Ba Vì chỉ là những cây thường sinh khoảng những năm 1992, 1993. Sau này chúng ta mới có cây nhập.
Hiện chúng ta đã kết hợp với các chuyên gia Úc hỗ trợ cho nông dân kinh nghiệm trồng tại các vườn ươm và cả trên thực tế.
GS. Hoàng Hòe: Cây mắc ca, chỉ có Tây Nguyên và Tây Bắc là phù hợp. 
Cho đến giờ, tuy chưa có tổng kết nhưng theo tôi, có lẽ trên đất nước Việt Nam đã có khoảng 1 triệu cây. Trong đó có khoảng một nửa là cây thường sinh, còn lại là cây ghép. Các cây ghép chúng ta đã tập hợp từ các nước như Úc, Trung Quốc, Thái Lan và Hawaii.

Diện tích khoảng 5.000ha chứ không phải là 2.000ha như một số thông tin đang nói.
TS. Nguyễn Trí Ngọc, Tổng thư ký Hiệp hội Nông nghiệp Việt Nam: Thời gian qua chúng ta đã có nhiều ý kiến trái ngược nhau. Tuy nhiên điều đó là bình thường.
Chúng ta không nên bàn nhiều đến những con số mà nên bàn là làm cách nào cho nó có hiệu quả.
Trước hết, mắc ca là một cây trồng sẽ có hiệu quả kinh tế cao nhất là trong bối cảnh chúng ta đang muốn nâng cao giá trị gia tăng của nông nghiệp. 
Mắc ca có đủ điều kiện để trở thành một cây trồng chủ lực và hiệu quả cao cho nông dân. 
  TS. Nguyễn Trí Ngọc, Tổng thư ký Tổng Hội nông nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT)
Cây cao su, cà phê đã vào Việt Nam trên trăm năm rồi và cũng đã trải qua rất nhiều thăng trầm. Khi chúng ta làm quy hoạch cho cây cà phê, chỉ dừng lại ở mức 500 nghìn ha. Nhưng sau đó kiểm tra lại con số lên tới 620 nghìn ha và trên thực tế có lẽ con số còn cao hơn nhiều. Thực tế của cây cao su cũng vậy.
Do đó, giữa mong muốn chủ quan của con người thể hiện bằng quy hoạch và thực tiễn hoàn toàn là điều chúng ta phải suy nghĩ. 
Nói đến con số cụ thể đối với một cây trồng kể cả khi nó đã có quy hoạch cũng rất khó. Quan trọng là vai trò quản lý của nhà nước, điều hành ra sao cho có hiệu quả.
Đề nghị chúng ta không nên sa đà vào việc phân tích các con số mà nên đi sâu vào việc làm thế nào để cây mắc ca có thể đem lại hiệu quả cao nhất cho nông dân.
Vấn đề thứ hai là xác định vùng trồng mắc ca ở đâu cho phù hợp. Hiện nay chúng ta mới chỉ ra vùng trồng được chứ chưa có xác định cụ thể. Do đó, chúng ta nên có quy hoạch vùng trồng và cây giống. Làm thế nào để tỷ lệ cây thường sinh dần nhỏ đi, tăng tỷ lệ cây ghép. Nếu chúng ta không bắt tay ngay từ bây giờ, quản lý cây giống, chuyển giao khoa học kỹ thuật.
Thứ ba, vấn đề thị trường. Cây mắc ca sẽ không có hiệu quả như mong đợi nếu không nắm bắt được quy trình kỹ thuật và thị trường. Tại sao hành tây dư thừa không bán được, dưa hấu đổ đi cho trâu bò ăn không hết. Doanh nghiệp phải vào cuộc ngay từ đầu đối với những chương trình như thế này. Chỉ có doanh nghiệp mới kết nối được các quy trình từ sản xuất đến thu mua. Và phải có cam kết từ doanh nghiệp.
Khi doanh nghiệp đã xác định đầu tư thì họ sẽ có trách nhiệm với số tiền đầu tư của mình. Đặc biệt nông nghiệp là lĩnh vực đầu tư nhiều rủi ro theo đánh giá của nhiều người. Chỉ khi doanh nghiệp nào thực sự có tiềm lực mới dám đầu tư vào nông nghiệp.
Thứ tư, theo tôi, làm như thế nào, tổ chức ra sao, để đi đúng hướng: Quy hoạch vùng trồng, cây giống, gắn kết với nông dân về cả kỹ thuật và nguồn vốn.
Tạo ra những giải pháp để phát triển cây mắc ca để nó trở thành cây chủ lực cho vùng Tây Bắc và Tây Nguyên.
Có 2 vấn đề liên quan đến phát triển cây mắc ca: Thị trường và khí hậu… nó vừa là rào cản cho các nhà đầu tư nhưng cũng lại chính là thước đo năng lực của các doanh nghiệp.
 Các diễn giả tham gia tọa đàm 

Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Thưa TS. Trần Vinh, Viện KHKT Nông lâm nghiệp Tây Nguyên trong nhiều năm là đơn vị tiên phong, đẩy mạnh công tác thử nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật trồng mắc ca. Vậy ông có thể cho biết triển vọng thực sự của cây mắc ca trên vùng Tây Nguyên, có thể mang lại giá trị kinh tế cao trên vùng đất này không?

TS. Trần Vinh, Phó viện trưởng Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên: Việc trồng cây mắc ca không phải là ngẫu nhiên. Mắc ca đến từ những thực tế trên thế giới, bà con nông dân ở Tây Nguyên quan tâm đến cây mắc ca là đương nhiên. Tây Nguyên có đầy đủ các loại cây công nghiệp nhưng đến bây giờ người dân vẫn còn phân vân vì thị trường, nhiều loại cây không có giá trị. 

Người dân Tây Nguyên không muốn chặt bỏ cây cà phê để trồng cây khác, nhưng cũng muốn tìm hiểu để tăng thu nhập.

TS. Trần Vinh, Phó viện trưởng Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên 

Về phía Viện đã nghiên cứu mắc ca khá lâu, được 13 năm, từ 2002, ban đầu nhập 6 giống mắc ca nguồn gốc từ Úc. Nghiên cứu đến bây giờ chúng tôi thấy mắc ca có thể phát triển ở Tây Nguyên nhưng không phải chỗ nào cũng trồng được. Các giống biến đổi trong cùng một môi trường. Nhiều giống tốt ở thế giới nhưng khác biệt về điều kiện sinh thái ở nước ta thì phải chấp nhận. 

Chúng tôi hiện nghiên cứu 15 giống thì có 4-5 giống phù hợp với điều kiện của Tây Nguyên. Cây cà phê hàng trăm năm người ta vẫn nghiên cứu nên cây mắc ca thời gian qua không phải là dài. Kinh phí được cấp cho nghiên cứu trước đây chỉ là đề tài cấp cơ sở, chỉ thực hiện nghiên cứu được ở Buôn Ma thuột, Đắk Nông, Gia Lai, sau này nếu có kinh phí thì có thể khảo nghiệm trên diện rộng hơn và với nhiều loại giống hơn. 

Viện còn nghiên cứu nhiều phương thức để canh tác, ví dụ như trồng xen. Qua nghiên cứu thì phương pháp trồng xen rất hiệu quả, không ảnh hưởng đến cây khác. Cây cà phê ưa bóng, khi trồng xen mắc ca thì tạo bóng cho cây cà phê, cây mắc ca lại được hưởng từ nước tưới từ cây phê khiên mắc ca có tỷ lệ hoa và đậu quả nhiều hơn. Người dân Tây Nguyên quan tâm nhiều hơn, người ta quen với kỹ thuật trồng cây cà phê và không chặt bỏ cây cà phê, chỉ đem thêm cây vào để tăng thêm năng suất. Và trên thực tế không phải giống nào cũng có thể trồng xen được. 

Ngoài ra Viện còn nghiên cứu vấn đề chọn giống cây từ hạt. Khi trồng bằng hạt, quần thể mắc ca phân ly, biến động rất lớn, vì vậy Viện khuyến cáo bà con nông dân không nên trồng từ hạt mà chỉ để nghiên cứu. Viện còn nghiên cứu về nhân giống cho cây mắc ca, với tỷ lệ sống cao bằng cách ghép, tỷ lệ sống trên 90% để giảm giá thành, bán cho bà con nông dân với giá thấp hơn. Chúng tôi đánh giá lại rằng mắc ca hoàn toàn trồng được trên đất Tây Nguyên, trồng xen để mang lại hiệu quả kinh tế cho bà con nông dân. 

Mặc dù phù hợp nhưng năng suất của cây thế nào, có ảnh hưởng đến môi trường không?

Chúng tôi nghiên cứu thấy đây là loại cây dễ trồng bởi trồng có tỷ lệ sống cao, chịu được điều kiện ở Tây Nguyên, ra hoa kết quả được trong mùa khô mặc dù không tưới nước bón phân. 

TS. Trần Vinh cho biết có 4-5 giống phù hợp với điều kiện của Tây Nguyên.

Nhưng cây mắc ca cũng khó tính bởi cây ưa khí hậu mát lạnh. Ở Tây Nguyên không phải chỗ nào cũng mát lạnh, nhiều vùng chỉ trồng được cây điều, nếu trồng mắc ca thì quả sẽ rụng nhiều, nhiệt độ càng cao rụng quả càng nhiều. Những vùng này thì không nên trồng. Những vùng đất bí chật (sét nặng), đất ngập úng thì không nên trồng. Những vùng đất khác có thể trồng được với năng suất khác nhau. 

Tuy nhiên chúng ta có thể cải tạo được điều kiện môi trường khi đưa vào trồng xen, tưới nước cho các cây khác khiến nhiệt độ thấp hơn thì cây mắc ca có thể tăng trưởng tốt hơn.

Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Hôm nay, tại buổi tọa đàm này chúng ta có đón tiếp một người nông dân. Xin bác Bùi Hữu Hòa, nông dân huyện Lâm Hà, Lâm Đồng có thể kể cho mọi người nghe câu chuyện về trồng mắc ca của mình?
 Ông Bùi Hữu Hòa, nông dân huyện Lâm Hà, Lâm Đồng
Ông Bùi Hữu Hòa, nông dân huyện Lâm Hà, Lâm Đồng:  Tôi vinh dự 2 cậu con trai dám nghĩ dám làm, tôi như 1 thính giả chỉ đạo tầm xa.
Anh cả gặp ông Nguyễn Công Dương, cháu ruột ông Nguyễn Công Tạn, có vườn giống mắc ca trên Ba Vì. Cháu đưa về 600 cây. Năm 2009, chưa ai hiểu biết về mắc ca, 2 năm sau có trái. Năm 2010, đã có mắc ca. Năm 2014, tổng số thu 107 triệu, năm thứ 4. Năm thứ 5, thu đc 295 triệu. Năm 2015, trồng 600 cây. 500 cây đã có trái đều. Chỉ có 1 cây duy nhất không ra quả, do thay tán, ghép cây khác. 
Bà con không để ý về giống, không nghiên cứu rất có thể sẽ mua phải cây mắt ghép giả. Trên thị trường, nhiều nơi dùng mắt ghép giả bán cho bà con. Cây mắt ghép giả nhân rất nhỏ, trong khi cây ghép thật nhân to hơn nhiều. Cây mắt ghép giả từ 5-7 năm mới có trái dù giá thành rẻ hơn chỉ từ 30.000 đồng. Cây mắt ghép thật giá là 70.000 đồng.
Cần phải khuyến cáo bà con về cây giống, mắt ghép. Làm nông nghiệp 5-7 năm không có trái dẫn đến vay  rủi ro, làm không ra tiền. Trong khi đó, cây mắt ghép thật 3 năm có trái.
Cách trồng: cây mắc ca trồng tháng 5, tháng 6, cho một ít vôi khử trùng bón phân sinh. Không cần phân do nhiều, không cho phân hóa học vào, nếu không cây sẽ chết.
Hiện tại, nếu tới thăm quan vườn nhà tôi, đi 2 bên dãy, một bên dãy không có mắc ca thì cà phê héo rũ trong mùa khô này, nhưng dãy có mắc ca thì cà phê vẫn xanh mướt. Và 5 năm nay, dãy cà phê bên cạnh mắc ca nhà tôi năm nào cũng được 9-10 tấn. Năm thứ 3 con tôi thu được mấy chục triệu đủ tiền cây giống, chưa có tiền trồng. Nhưng năm thứ 4, đã thu được 107 triệu. Đến năm thứ 5, gia đình tôi được gần 300 triệu. Năm nay, tôi dự trù được 400 triệu tiền cà phê, mà mắc ca phải vượt trên tiền thu nhập cà phê. Mà thu hoạch mắc ca rất nhàn. Người ta thu cà phê 10 tấn bằng 43 tấn quả tươi, hết 40 triệu tiền chi phí thu hoạch. Còn mắc ca già sẽ tự rụng hoặc vặt, nhưng mắc ca thu về đập ra chỉ hết một nửa số tiền thu hoạch cà phê thôi. Cho nên đã nhàn thu hoạch lại cao.
Thực tế như vậy nên tôi tin rằng là nhà nước thấy có lợi cho dân thì họ sẽ ủng hộ mạnh mẽ thôi.
Toàn cảnh tọa đàm 
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Câu hỏi cho ông Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch thường trực HĐQT Ngân hàng LienVietPostBank, chúng tôi được biết Ngân hàng cùng Tập đoàn Him Lam đang đưa kế hoạch "tham vọng" khi phát triển hàng trăm ngàn cây mắc ca trên Tây Nguyên? Vậy vì sao lại ngân hàng và Him Lam lại bắt tay nhau kế hoạch này. 
Ông Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch thường trực HĐQT Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank)
Ông Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch thường trực HĐQT Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank): Nếu tôi là nhà ngân hàng chưa nghe cây mắc ca bao giờ nhưng nếu đến đây nghe bác nông dân Bùi Hữu Hòa nói thì chắc chắn tôi phải xông đến tìm đối tượng đầu tư ngay. 
May mắn tôi đã tìm hiểu về cây mắc ca được 2 năm nay và nhận ra chúng ta đã bỏ lỡ cơ hội làm giàu rất lớn cho nông dân Tây Nguyên, Tây Bắc 10 năm nay rồi.
Chúng tôi đã nghĩ phải làm sao đó để tìm đối tượng cho vay, và xem xét đây là một đối tượng hiệu quả.
Như các chuyên gia phát biểu, hạt mắc ca rất tốt. Tôi đã đi vườn mắc ca của nông dân và hỏi các anh chị trồng và bán cho ai ở đâu thì chưa có ai nói được cụ thể là ai mà  chỉ nói là khi hạt gần chín đã có người đến xếp hàng mua và hàng không đủ bán. 
Hiện nay có anh Trí – một Việt kiều Úc đầu tư hàng trăm triệu USD đầu tư ở Quảng Trị và xây dựng một nhà máy nhập mắc ca từ Úc về rồi xuất ngược trở lại mà vẫn có lãi. 
Vì vậy mọi người nên yên tâm, nếu không có mắc ca mà người ta nhập từ Úc mà xuất ngược về mà vẫn lãi. Ông nhấn mạnh đây là cơ hội quý hiếm cho Việt Nam. 
Ở Úc tháng 1, 2, 3 thời tiết nóng, nhân công nông dân và công nhân là thiên đường của lương cao. Năng suất chất lượng không bằng ở Tây Nguyên. 
Him Lam và Liên Việt đã có đề án cụ thể, Him Lam đóng vai trò là nhà đầu tư đề xuất mỗi tỉnh 1.000 ha cây giống và kết hợp nông lâm trường đầu tư trực tiếp.
Với café, caosu nông dân quặn lòng làm thế nào cho café sống tuy nhiên không thể duy trì tình trạng như vậy được mà phải tái cơ cấu cây trồng.
Ông Nguyễn Đức Hưởng: Mắc ca không phải từ trên trời rơi xuống, đây là cơ hội cho cả chúng tôi và nông dân. 
Cây mắc ca rất phù hợp với café, café sống dưới cây mắc ca rất tốt. 5 đến 10 năm nữa sẽ phát triển thêm 200.000 ha nữa.
Dự thảo Quy hoạch phát triển cây mắc ca vùng Tây Nguyên từ năm 2012 đến 2020, tầm nhìn đến 2025 nhưng đến nay vẫn chưa được duyệt. Theo tôi, 200.000 ha rất đơn giản nếu các ngành chức năng vào cuộc, góp phần cho nông dân Tây Nguyên nói riêng và Việt Nam nói chung trở nên giàu có.
Mắc ca không phải từ trên trời rơi xuống, đây là cơ hội cho cả chúng tôi và nông dân. Chúng tôi cần sự ủng hộ của các cơ quan quản lý và có sự chỉ đạo đồng bộ từ trên xuống để mở lối phát triển cho cây mắc ca này.
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Hôm nay tại buổi tọa đàm có ông Quách Đại Ninh, đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Tôi được biết Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hơn 10 năm trước đã dự báo về sự phát triển của mắc ca cũng như quyết liệt nghiên cứu thử nghiệm. Cho đến thời điểm hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đang xem xét kỹ lưỡng về chiến lược cây mắc ca, gần đây nhất là tờ trình lên chính phủ về kế hoạch 5 năm. Vậy xin ông Quách Đại Ninh cho biết ý kiến về tình hình hiện nay?
Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Trước tiên, tôi muốn thông tin thêm cho mọi người biết, là sản phẩm đi theo cùng mắc ca mà ít người biết đến là mật ong mắc ca. Đây được xem như thứ mật thượng hạng, có giá cao nhất thế giới. 
Cá nhân tôi cũng phải công nhận chất lượng của thứ mật này sau khi tự trải nghiệm. 
Tại Tây Nguyên, mắc ca ra hoa 2 lần trong năm. Nếu có những nhà nuôi ong chuyên nghiệp, thì mật mắc ca sẽ là một thứ hàng hóa có giá trị. 
Tôi nghĩ, mắc ca trong 1 tương lai không xa sẽ phát triển để trở thành một ngành hàng mới. Không chỉ dừng ở thị trường Việt Nam, mà như cây cao su, cà phê, còn vươn ra thế giới. 
Qua các chia sẻ của diễn giả trước, chúng ta càng có niềm tin vào tương lai này. 
Để phát triển mắc ca thành một ngành hàng, chúng ta cần quan tâm tới thương hiệu ngay từ bây giờ, chứ không phải để đến lúc sản phẩm ra đến thị trường. 
Để có được sản phẩm mắc ca đồng đều, đạt chuẩn quốc tế, phải sử dụng giống đã được quốc tế nghiên cứu và đánh giá là giống có năng suất, chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thị trường thương mại. 
Ở Việt Nam, qua con đường trao đổi nghiên cứu khoa học, ta đã nhập 10 giống đã được công nhận ở nước ngoài, tôi xin nhấn mạnh. Riêng khu vực Tây Nguyên, 4 giống đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận.
Ông Quách Đại Ninh cho biết cả nước hiện đã có 2, 3 vườn cây đầu dòng được công nhận đủ tiêu chuẩn cung cấp hom. 
Để sử dụng giống cho hiệu quả, bắt buộc phải quản lý giống chính cho chặt chẽ. Mắc ca được nhân giống vô tính từ các cây đầu dòng, do đó cơ quan quản lý phải quản từ các vườn cây đầu dòng. Chỉ những vườn được phê duyệt mới được dùng để lấy hom, ghép và sử dụng để sản xuất cây giống. 
Những cây con khi lấy từ nguồn giống được công nhận, cũng phải được cơ quan chức năng đến thẩm định và cấp chứng nhận, rồi mới được lưu thông thị trường. Chúng đều phải được gắn nhãn mác. 
Những cây đầu dòng không được cấp chứng chỉ, cây con không được chứng nhận, sẽ không được đưa vào sản xuất. Những ai cố tình vi phạm sẽ bị xử phạt. Cá nhân bị phạt thấp nhất 10 triệu đồng. Đồng thời toàn bộ cây và giống chưa hợp lệ sẽ bị tiêu hủy. 
Nên tôi cũng lưu ý những ai đang sở hữu nguồn giống chưa được cấp chứng chỉ, cần liên hệ ngay với các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 
Việc hơn 1 nửa là giống thực sinh thì là nguy cơ. Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ phải đi kiểm tra việc cấp chứng chỉ nguồn giống, ngoài ra phải kiểm định cả xem có đúng giống hay không. Đó là cả một chu trình quản lý chặt chẽ. 
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Sắp tới triển khai cấp giống đúng chuẩn Bộ ban hành, vậy bao giờ nguồn giống này đến được các huyện, xã?
Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Trong cả nước hiện đã có 2, 3 vườn cây đầu dòng được công nhận đủ tiêu chuẩn cung cấp hom. 
Bộ đã triển khai 353 ha trồng thuần và 125 ha trồng xen , cộng với hơn 40 vườn mắc ca thông qua chương trình khuyến lâm. Vậy tính ra ta đã có gần 500 ha cây mắc ca có nguồn gốc rõ ràng sau khi được đánh giá, sẽ có triển vọng để được cấp chứng chỉ đủ tiêu chuẩn cung cấp cho thị trường. 
Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Với 5.000 ha của nhân dân đã trồng, Bộ sẽ cấp chứng nhận cho các vườn này như nào?
Ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ Phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Đề nghị bà con kiểm tra lại nguồn gốc cây trồng. Chúng tôi khuyến cáo những người mua giống ở nguồn không rõ ràng, sau 6-7 năm với chế độ chăm sóc tốt mà cây không kết trái thì xem xét xem có nên duy trì tiếp vườn cây này hay không.
Vì nếu trót mua phải cây thực sinh thì rất rủi ro. Trong trường hợp đó, ta nên chuyển hóa những cây đã trồng sang cây trồng mắc ca rõ nguồn gốc bằng cách ghép cây, cành ghép, mắt ghép từ cây đầu dòng được cấp chứng chỉ công nhận.
Ông Nguyễn Cao Cương, Tổng biên tập BizLIVE.vn: Xin hỏi Ban chỉ đạo Tây Nguyên đã nhận được những chỉ đạo về định hướng phát triển cây mắc ca. Vậy định hướng phát triển của Ban kinh tế trung ương hiện nay như thế nào?
 Ông Nguyễn Đức Phong, Ủy viên chuyên trách, kiêm Vụ trưởng Vụ kinh tế - Ban chỉ đạo Tây Nguyên
Ông Nguyễn Đức Phong, Ủy viên chuyên trách, kiêm Vụ trưởng Vụ kinh tế - Ban chỉ đạo Tây Nguyên: Về cây mắc ca đang có rất nhiều ý kiến nhưng sau những lần làm việc, đi thực tế, giao lưu, thực địa,… chúng tôi nhận thấy cây mắc ca có triển vọng phát triển.

Hội thảo của Vina mắc ca mới đây quảng bá về cây mắc ca ở Lâm Đồng đã quảng bá thị trường rất tốt, từ chỗ chưa biết gì, Tết vừa rồi nhiều  gia đình tìm mua và đánh giá cao chất lượng của loại hạt này.
Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đã có văn bản trình bày triển vọng báo cáo Thủ tướng. Tuy nhiên, việc phát triển cây mắc ca phải làm từng bước, không thể ném tiền qua cửa sổ.
Cây mắc ca trồng ở hai vùng Tây Bắc và Tây Nguyên là hai vùng rất nhiều chè và cà phê. Do đó việc trồng xen sẽ là một lợi thế vừa che bóng mát vừa phủ xanh đất trống đồi trọc và mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân.
Tuy nhiên, trồng xen nhưng cũng cần xem xét thổ nhưỡng, khí hậu. Ví dụ trồng xen phù hợp hộ gia đình, nhưng trồng doanh nghiệp cần quy hoạch thành vùng.
Hiếm có loại cây nào tạo được sự liên kết của ngân hàng, doanh nghiệp, nông dân như mắc ca, tuy nhiên cần lưu ý nên xem xét đầu tư phát triển ở mức độ như thế nào.
Về vấn đề giống qua làm việc cùng các viện, nhà khoa học, chúng tôi đề nghị Ngân hàng Liên Việt và doanh nghiệp đầu tư vào nên xem xét về giống vì đầu tư kéo dài nếu giống không hiệu quả thì đầu tư sẽ thua lỗ. Nếu chọn giống tốt nông dân không phải lo lắng về giống, ngân hàng cũng không phải lăn tăn
Vấn đề bao tiêu sản phẩm: cần chú ý khâu chế biến và tìm thị trường, đặc biệt chú trọng đến chế biến bảo quản. 
Ban chỉ đạo Tây Nguyên sẽ tiếp tục hỗ trợ các hộ nông dân và các doanh nghiệp đầu tư vào vùng sâu vùng xa Tây Nguyên.
Ông Nguyễn Đức Phong: Hiếm có loại cây nào tạo được sự liên kết của ngân hàng, doanh nghiệp, nông dân như mắc ca. 
Đến 12h00, buổi tọa đàm và giao lưu trực tuyến đã kết thúc.
Buổi tọa đàm đã thu hút được hàng trăm câu hỏi của các diễn giả gửi qua website, Facebook, email và cả điện thoại trực tiếp đến đường dây nóng của tòa soạn. 
Ban tổ chức cho biết các câu hỏi còn lại của bạn đọc sẽ tiếp tục được các chuyên gia, diễn giả trả lời thông qua trang web của báo điện tử BizLIVE.vn ở bên dưới.
Ban tổ chức tặng hoa cho các diễn giả tham gia BizTALK
Cảm ơn quý vị độc giả đã quan tâm theo dõi!

BIZLIVE

Trần Duy Hà, 27tuổi, TP.HCM, nhân viên kinh doanh : Cây mắc ca hiện vẫn là một giống cây rất mới vậy kỹ thuật chăm sóc cũng như thu hoạch có dễ dàng không? Có ảnh hưởng đến sức khoẻ của người trồng như cây cao su không? 
Ông Hoàng Tùng:

Việc chăm sóc loại cây nào cũng cần có kỹ thuật tốt để cây cho năng suất và chất lượng cao. Tuy nhiên, nếu so sánh việc trồng và chăm sóc cây mắc ca với các cây công nghiệp khác như cao su, cà phê, điều, tiêu... thì nhìn chung đơn giản hơn. Cây mắc ca hoàn toàn không gây ảnh hưởng gì đến sức khỏe của người chăm sóc.

GS. Hoàng Hòe:

Kinh nghiệm các nước đã trồng trước ta 50 năm, chưa có vấn đề gì về dịch bệnh lớn ảnh hưởng đến sức khỏe của người trồng.

Trái lại, nó lại làm cho môi trường tốt lên bằng cách che bóng, che gió cho cây cà phê; có hoa trong suốt mấy tháng liền, có bóng mát lớn.
TS. Nguyễn Trí Ngọc:

Cây mắc ca có một số đặc điểm, đặc tính quý như sau: 

1- Nó là cây ăn quả dài ngày nhưng có thể trồng chuyên canh đặc biệt có thể trồng xen với cà phê, tiêu, cao su và một số cây trồng khác. Không những không gây ảnh hưởng đến năng suất của các cây trồng này mà còn có tác dụng tương hỗ đối với các cây trồng được trồng xen. 
2- Nó là cây trồng vẫn còn mang những đặc điểm, đặc tính của một cây trồng được trồng trong tự nhiên do đó khả năng chống chịu sâu bệnh của mắc ca là khá tốt so với cà phê, tiêu, cao su... 
3- Sản phẩm của cây mắc ca rất đa dạng vì vậy việc tiêu thụ cây mắc ca dứt khoát phải có các doanh nghiệp cùng tham gia ngay từ đầu do đó các hộ nông dân trước khi trồng cũng nên biết những doanh nghiệp có khả năng thu mua, bao tiêu, chế biến sản phẩm mắc ca ở gần địa bàn của mình. 
4- Cây mắc ca là cây đa chức năng, cho đến thời điểm này chưa phát hiện bất cứ điều gì mà cây mắc ca gây tác động xấu đến môi trường và sức khỏe của con người.
Đinh Quang Hợp , 28 tuổi, KrongNang, Đắk Lắk, Làm Nông :
Xin chào hội nghị BizTALK. Tôi tên Quang Hợp, hiện ở Krongnang, Đắk Lắk. Tôi đã biết về cây mắc ca sẽ đem lại hiệu qua kinh tế cao, nhưng không có cách nào tiếp cận hạt giống cũng như cây trồng? và cũng không biết thồi tiết và đất ở kroongnang Đắk Lăks có hợp không? và đầu ra cho trái cây mắc ca có được dảm bảo không??
Xin cảm ơn
Ông Bùi Hữu Hòa:

Ở Đắk Lắk có công ty Vina mắc ca, bạn sẽ tìm hiểu qua thông tin và công ty này, sẽ biết rõ hơn.

GS. Hoàng Hòe:

Khu vực Krong Nang rất phù hợp cho mắc ca, hiện nay đã có hàng nghìn người nông dân của huyện này đã trồng cây mắc ca. Ví dụ như xã Phú Lộc, Dliza, Phú Xuân....

Tuy nhiên cũng có những xã thì không thuận lợi để trồng mắc ca.

Các xã ở trên cao và gió nhiều, đất không được tốt lắm, không có đất đỏ bazan thì cũng nên cân nhắc.
Nên trồng xen cây mắc ca trong 30.000 ha của huyện. Mỗi một ha trồng xen vào từ 80 - 100 cây mắc ca.
Có một số diện tích cà phê năng suất thấp dưới 1,5 - 1,8 tấn hạt cà phê/năm, những chỗ đó nên đưa cây mắc ca vào để thay thế. 
Việc đó sẽ góp phần tái cơ cấu nông nghiệp của huyện và nâng cao thu nhập của người nông dân. 
Tuy nhiên phải chọn nơi nào có đất bazan để trồng trước.
TS. Nguyễn Trí Ngọc:

Những vấn đề băn khoăn về thị trường tiêu thụ, ai sẽ mua, mua với giá như thế nào là điều hết sức thực tế. Mua giống ở đâu, giá cả như thế nào và ai là người chịu trách nhiệm với chất lượng cây giống đó cũng là điều mà bất cứ ai khi trồng đều cần phải được cung cấp thông tin một cách đầy đủ để giúp cho nông dân và cho các hộ nắm được điều này, đề nghị các hộ tiếp cận với các đơn vị làm khuyến nông và quản lý nông nghiệp trên địa bàn cụ thể ở nơi mình sinh sống sẽ nhận được những tư vấn đầy đủ và cần thiết.

Hơn nữa, chương trình phát triển cây mắc ca sẽ có trang web riêng để giúp bà con nông dân và người quan tâm có thông tin chính xác và đầy đủ.
 
 
Lê Mạnh Hùng, 40 tuổi, Nghệ An, làm kinh doanh :
Xin hỏi: Ở Nghệ An đã trồng khảo nghiệm cây mắc ca chưa ? Địa chỉ mua giống uy tín ?. Các công ty thu mua sản phẩm từ cây mắc ca ?
Ông Quách Đại Ninh:

Hiện đã có mô hình khảo nghiệm mắc ca ở Nghệ An tại Nam Đàn. Hiện nay, ở khu vực này chưa có vườn cây đầu dòng nào được công nhận. Để có được Giống mắc ca đảm bảo chất lượng, đúng giống đề nghị liên lạc với Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam, công ty giống lâm nghiệp Ba Vì, …

Thanh Hoa , 45 tuổi, Lâm Đồng :
Mới đây Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết do chưa đủ căn cứ để phê duyệt quy hoạch cây mắc ca nên chỉ định hướng trồng 10.000 ha tới năm 2020 tại những vùng đã khảo nghiệm thành công trong khi trước đó Giám đốc dự án mắc ca Lâm Đồng (Tập đoàn Him Lam) từng lo ngại nếu trồng 22.000 ha thì chỉ cho sản lượng khoảng 40% sản lượng toàn thế giới hiện nay do đó không điều phối được thị trường. Vậy quyết định trên của Bộ NN&PT có gây khó cho dự án phát triển cây mắc ca hay không?
TS. Nguyễn Trí Ngọc:

Cho đến thời điểm này cơ quan chức năng chưa có quyết định phê duyệt về quy hoạch phát triển cây mắc ca trên phạm vi toàn quốc để có căn cứ đầy đủ cả về mặt khoa học và thực tiễn mới có đủ những điều kiện để phê duyệt quy hoạch phát triển cây mắc ca, điều này là điều rất cần thiết. Tuy nhiên, việc quy hoạch với việc phát triển cây mắc ca là 2 việc không hề mâu thuẫn với nhau. 

Chúng ta phải tranh thủ để chớp lấy thời cơ đầu tư phát triển cây mắc ca trên cơ sở của định hướng quy hoạch chung và của quy hoạch chi tiết từng vùng phù hợp với điều kiện sinh thái, phát triển cây mắc ca. 
Đương nhiên phải phát triển ở những vùng đã có kết quả khảo nghiệm tốt về cây mắc ca. Do đó, để chiếm lĩnh thị trường, chớp lấy thời cơ, doanh nghiệp và người nông dân cùng phải hợp tác với nhau chặt chẽ ngay từ đầu. 
Hơn nữa, cây mắc ca là cây ăn quả dài ngày cần phải có thời gian để sinh trưởng và phát triển, ra hoa kết trái và ra kết quả, chúng ta phải chủ động chiếm lĩnh thời cơ này và vì vậy doanh nghiệp tham gia cùng bà con nông dân xây dựng chuỗi giá trị và thực hiện cây mắc ca là điều cần thiết. Ở đây không phải là con số cụ thể mà ở đây là phải tổ chức thực hiện như thế nào để cây mắc ca phát huy hiệu quả của nó. 
Muốn vậy, rất cần các yếu tố sau: Xác định vùng trồng phù hợp trên quy hoạch định hướng và quy hoạch chi tiết của địa phương làm tốt và kiểm soát chặt chẽ khâu giống cây trồng cũng như khâu chuyển giao giống cây trồng và quy trình, kỹ thuật sản xuất vào sản xuất. Và doanh nghiệp cùng với người nông dân vào cuộc trong xây dựng và thực hiện chuỗi giá trị sản phẩm để sản phẩm mắc ca được chế biến, tiêu thụ có hiệu quả và người nông dân tăng được giá trị gia tăng.
Do đó cần tổ chức thực hiện như thế nào để cây mắc ca phát triển hiệu quả và bền vững.
Phương Phan, 30 tuổi, Hòa Bình :
Thưa chú Hưởng, Him Lam và Lienviet Post bank có đầu tư vào cây mắc ca ở Tây Bắc không hay chỉ có chiến lược đầu tư ở Tây Nguyên ạ?
TS. Nguyễn Đức Hưởng:

Hiện LienVietPostBank đang tập trung đầu tư tại khu vực Tây Nguyên. Nếu các cơ quan chức năng ủng hộ thì chúng tôi sẽ tính đến đầu tư tại các khu vực khác.

Phương Phan, 30 tuổi, Hà Nội :
Ở Tây Bắc có doanh nghiệp nào đầu tư vào khu vực Tây Bắc để tạo thành 1 chuỗi giá trị từ trồng, thu mua, chế biến mắc ca cho Khu vực Tây Bắc không?
GS. Hoàng Hòe:

Hiện nay có một số doanh nghiệp đã bước đầu lên đầu tư ở Tây Bắc như: Công ty IDT International, chế biến, vườn ươm trồng cây, hỗ trợ cho bà con nông dân.

Ngân hàng Liên Việt Postbank cũng sẽ nghiên cứu hỗ trợ vốn cho nông dân ở khu vực Tây Bắc.
GS. Hoàng Hòe:

Hiện theo tôi thấy có giống ở vườn ươm của Công ty Vina Macca và một số vườn ươm đã được dự án giúp đỡ ngay từ đầu tại huyện Krong Năng, vườn ươm của Tây Nguyên...

Tuy nhiên, tại các vườn này thì chủ yếu họ dùng cho mục đích nghiên cứu là chính.
Nguyễn Văn Minh, 48 tuổi, công chức, Sóc Trăng :
Đề nghị cho biết, hiện nay có thống kê được số lượng mắc ca đã bán ra thị trường thu được bao nhiêu tiền; lợi nhuận ra sao; nhu cầu như thế nào? Ai dám khẳng định cây mắc ca sẽ đem lại hiệu quả thiết thực cho nông dân; nếu thất bại (về lợi nhuận hoặc ảnh hưởng đến cây cà phê, cây khác do trồng xen) ai sẽ là người chịu trách nhiệm trước đất nước, nhân dân./.
GS. Hoàng Hòe:

Cũng chưa có con số thống kê chính thức của nhà nước tuy nhiên theo một số hộ nông dân trồng thành công mắc ca thì hiệu quả rất cao.

Ví dụ như bình quân được 25kg hạt/cây, giá bán hiện rất cao, giá quốc tế hiện khoảng 60 nghìn đồng/kg hạt. 
Như vậy, mỗi năm ít nhất một cây lúc 6 tuổi cho thu hoạch khoảng 1,5 triệu đồng.
Nếu một ha trồng 300 cây, thì thu hoạch được khoảng 450 triệu. Tuy nhiên đây là con số của những hộ làm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Những hộ không làm đúng quy trình kỹ thuật thì chắc chắn thu nhập sẽ kém hơn.
Trần Đăng Khuê, 24 tuổi, TPHCM, Kĩ sư Cơ Khí :
Chúng cháu muốn khởi nghiệp với ý tưởng chế tạo máy móc hỗ trợ trồng trọt, chăm sóc, thu hoạch và chế biến Macadamia. Hiện nay, chúng cháu đã làm được máy bóc vỏ xanh quả Mac ca, đang nghiên cứu máy bóc vỏ cứng và dây chuyền tách nhân. Xin cho cháu hỏi, tiềm năng của hướng đi này?. Bọn cháu không ngại vốn, không ngại khó khăn về kĩ thuật, chỉ ngại đầu ra. Xin cảm ơn tất cả các chú, các bác.
Ông Quách Đại Ninh:

Trước hết, tôi xin hoan nghênh các ý tưởng và nỗ lực của các bạn để tiên phong trong lĩnh vực mới này. Một lời khuyên là các bạn nên liên kết với các doanh nghiệp phát triển, chế biến mắc ca để có được sự ủng hộ để phát triển sản phẩm của mình.

Lê Thị Thảo, 52 tuổi, Đắc Lắc, Nông dân :
Tôi muốn trồng macca nhưng đoản vốn, đang tính vay ngân hàng để có lấy tiền đầu tư. Giả sử sau 5 năm trồng nhưng hiệu quả không cao, tôi lại phải đau đáu chuyện trả tiền lãi. Xin hỏi LienVietPost Bank có ưu đãi gì hỗ trợ nông dân chúng tôi không?
TS. Nguyễn Đức Hưởng:

Triết lý kinh doanh của chúng tôi ngay từ ngày thành lập là “Gắn xã hội trong kinh doanh” với hàng trăm hoạt động từ thiện xã hội, và số tiền dành cho hoạt động này đến nay là gần 1.000 tỷ đồng.
Bây giờ, chúng tôi đầu tư vào mắc ca và xác định đồng hành và giúp bà con nông dân, nên chúng tôi sẽ dành một phần nguồn tiền từ thiện hàng năm để hỗ trợ mua bảo hiểm tiền vay cho bà con, để bà con yên tâm làm giàu.
Cũng có nhiều ý kiến rằng chúng tôi muốn PR dự án để bán giống, kiếm lợi nhuận. Xin nói thẳng ra là thế này, nếu chúng tôi muốn kiếm tiền theo cách đó thì chúng tôi đã mua đất từ cách đây vài năm rồi, bây giờ đem bán đã có lợi nhuận cao. Nhưng chúng tôi không làm vậy.
Nếu có lợi nhuận từ bán giống thì chúng tôi cũng sẽ để đồng tiền này quay lại hỗ trợ bà con Tây Nguyên, bằng cách mua bảo hiểm, hoặc xây trường học. Kể cả không có lợi nhuận, chúng tôi vẫn làm việc này, bởi vì đây là việc làm thường xuyên và liên tục của chúng tôi.

Phạm Như Linh, 34 tuổi :
Ông Vinh và ông Ninh dự báo thế nào về sự phát triển của mắc-ca ở Tây Nguyên trong vòng 10 năm tới?
TS. Trần Vinh:

Trong 10 năm tới, tôi nghĩ diện tích mắc ca ở Tây Nguyên sẽ tăng, hiện tại ở Tây Nguyên đã có hàng ngàn hecta thì trong 10 năm tới, diện tích này có thể tăng tới 3 hoặc 4 lần. Mắc ca ở Tây Nguyên cho năng suất cao hơn các vùng khác như ở miền núi phía Bắc, điều kiện khí hậu đất đai Tây Nguyên có nhiều vùng thích hợp để trồng mắc ca. Do vậy năng suất mắc ca sẽ cao.

Hiện tại bà con nông dân ở Tây Nguyên trồng nhiều giống khác nhau, không rõ nguồn gốc, nhiều vùng trồng bằng hạt thì năng suất không cao, thậm chí là không có hiệu quả. Nếu trong thời gian tới có bộ giống mới được khảo nghiệm thì sẽ góp phần làm tăng năng suất của mắc ca.

Hiện tại bà con nông dân trồng mắc ca một cách tự phát vì vậy trong thời gian tới, cần có các nghiên cứu để xây dựng quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc mắc ca để hướng dẫn cho bà con, từ đó sẽ làm tăng năng suất và chất lượng hạt mắc ca.

Chu Vĩnh, Hà Nội : Những lý do nào dẫn đến việc Ban chỉ đạo Tây Nguyên kiến nghị đưa cây Mắc ca vào quy hoạch cho vùng đất này?
Ông Nguyễn Đức Phong:

Trước đây và hiện nay Bộ NN&PTNN đã nghiên cứu, trồng thử nghiệm cây mắc ca tại Tây Nguyên trong khoảng hơn 10 năm. Hiện nay, diện tích cây mắc ca tại Tây Nguyên khoảng 3.000ha. 

Việc Ban chỉ đạo Tây Nguyên kiến nghị đưa cây Mắc ca vào quy hoạch cho vùng Tây Nguyên đều xuất phát từ chương trình trồng thử nghiệm và cho thấy hiệu quả kinh tế này.
Nguyễn Vĩnh, Hà Nội, kinh doanh hàng nông sản :
Hỏi ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ phát triển rừng, bộ NNPTNN:
Cây Mắc ca có thể phát triển được 1 ngành hàng không?

Ông Quách Đại Ninh:

Chắc chắn cây mắc ca sẽ phát triển thành một ngành hàng, vấn đề là thời gian và sự nỗ lực, chung tay của các cấp, các ngành và doanh nghiệp, bà con nông dân.

Nguyễn Hải, Nông Cống, Thanh Hóa, Kinh doanh nông nghiệp :
Hỏi ông Quách Đại Ninh, Vụ phó Vụ phát triển rừng, bộ NNPTNN:
Việc ồ ạt trồng cây mắc ca trong tương lai có xảy ra tình trạng cung vượt cầu và rớt giá hay không, thưa ông/bà?
Ông Quách Đại Ninh:

Bộ NNPTNT trong thời gian qua đã có các bước đi căn bản như chỉ đạo các đơn vị nghiên cứu khảo nghiệm mắc ca trên 16 địa phương trong cả nước. Đồng thời, Bộ NNPTNT cũng đã hỗ trợ 1 số địa phương xây dựng các vườn cây đầu dòng bằng các giống đã được công nhận.

Bộ cũng đã lắng nghe, trao đổi với các nhà khoa học, kinh tế, quản lý, doanh nghiệp. Sắp tới sẽ có các cuộc hội thảo do các chuyên gia quốc tế từ Úc trình bày về thực trạng phát triển mắc ca trên thế giới, cũng như xu hướng của thị trường.

Tất cả những bước đi của Bộ NNPTNT đều hướng tới phát triển bền vững ngành hàng mắc ca, hạn chế những rủi ro về mặt cung vượt cầu như lo ngại với các ngành hàng khác.  

Trương Thanh Hải, sinh năm 1964 cán bộ Ngân hàng Liên Việt chi nhánh Đông Đô :
Tôi lần đầu tiên nghe nói đến cây Mắc ca, tôi cũng rất quan tâm nhưng chưa hiểu nhiều về loại cây trồng này. Tôi cũng như những người quan tâm rất muốn được biết rõ hơn cụ thể hơn về loại cây Mắc ca. vậy tôi xin đề nghị có thể đánh giá một cách tổng thể về cây Mắc ca trên các phương tiện truyền thông, báo chí một cách rộng rãi để cho mọi người được hiểu rõ hơn. cây Mắc ca có đặc tính gì khác so với các loại cây trồng khác, khả năng phát triển cây trồng ở những vùng đất nào. thời gian có thể thu hoạch được là bao lâu, tuổi thọ trung bình của cây Mắc ca. sản phẩm của cây Mắc ca gồn những loại gì, giá trị kinh tế trong đầu tư, khả năng thu hồi vốn, thị trường tiêu thụ , triển vọng trong tương lai. những hạn chế và những mặt ảnh hưởng của cây trồng này đối với môi trường sồng và thổ nhưỡng sau khi trồng cây này. Chính sách hỗ trợ của nhà nước, sự bảo hộ của nhà nước cho cây trồng và sản phẩm của cây Mắc ca trong tương lai.
TS. Nguyễn Trí Ngọc:

Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông Lâm Nghiệp Thành Tây dưới sự chỉ đạo của cố Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn đã có một số nghiên cứu và kết quả được biên soạn thành sách và hiện nay sách đã được biên soạn thành tài liệu trước khi có những thông tin sôi nổi trao đổi về mắc ca như hiện nay. 

Tất cả nội dung nghiên cứu thị trường, đặc điểm đặc tính của một số giống cây mắc ca đã được công nhận, một số ý tưởng định hướng phát triển cây mắc ca đã được thể hiện trong cuốn sách này. 
Sắp tới chúng tôi cũng sẽ thông qua nhà xuất bản Nông nghiệp và sẽ xuất bản cuốn sách này trong tháng 4/2015 để một phần đáp ứng được mong mỏi của những người quan tâm đến sự phát triển cây mắc ca. 
Địa chỉ liên hệ để có tài liệu này là Viện Nghiên cứu Phát triển Công nghệ Nông Lâm Nghiệp Thành Tây, Phòng 2206, nhà CT2, tòa C14 Bắc Hà, Tố Hữu (Nam Từ Liêm, Hà Nội) Tel : 04 2240 6669 - 0948 938 893/ 0975 090 260. 
Về chính sách hỗ trợ của nhà nước được thể hiện tại Nghị định 210 cụ thể sẽ hỗ trợ mỗi ha trồng cây mắc ca là 15 triệu đồng với quy mô từ 50 ha trở lên và hỗ trợ sau đầu tư.
Nguyễn Thúy Hà, 23 tuổi, Gia Lâm- Hà Nội, sinh viên :
1,Tại sao các nước phương tây lại không tập trung phát triển cây mắc ca thành cây chiến lược của họ? Liệu rằng cây mắc ca có đem lại nền kinh tế vững mạnh cho nước ta không?
2, Em sinh ra và lớn lên ở vùng miền núi của Thanh Hóa, vậy cho em hỏi là liệu vùng miền núi Thanh Hóa có phát triển được cây này không ạ?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Vùng khí hậu Thanh Hóa phải ít lộng gió, có thời gian đầu xuân dưới 17 độ, và không có sương muối, thì khi ra hoa mới kết quả.

Mắc ca không phải nơi nào cũng trồng được, các nước phương Tây thường có tuyêt phủ vào mùa đông, nên cây mắc ca không sống được.
Ông Quách Đại Ninh:

1. 

Một số nước trên thế giới như Úc, Mỹ, Nam Phi, Kenya và một số nước khác đã trồng cây mắc ca tính đến nay, tổng số đạt 80.000 ha. Tuy nhiên việc phát triển mắc ca ở các nước cũng gặp 1 số vấn đề khó khăn.

Thứ nhất là vấn đề đất đai. Một số nước này, mức thuế đất cao. Không phải đất nào cũng có thể trồng được mắc ca. Loại cây mắc ca này cần đất tốt, những nơi tầng đất mỏng là không trồng được.

Thứ hai, việc sản xuất giống mắc ca cung cấp cho vườn trồng mất rất nhiều thời gian. Nhanh nhất cũng phải mất 2 năm.

 2. 

Tôi được biết tại Thanh Hóa đã có khoảng 30 ha mắc ca đã được trồng, có những mô hình đã ra hoa và cho trái, bước đầu đã có thu nhập.

Một số hộ gia đình nhận bảo vệ rừng cho ban quản lý rừng phòng hộ Thạch Thành cũng đã trồng vào những nơi đất trống của rừng phòng hộ. Hiện nay cũng đã cho trái.

Tuy nhiên vì không chăm sóc một cách tốt, nên sản lượng chưa cao.

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn khuyến cáo trước mắt chỉ nên phát triển mắc ca trên vùng sinh thái phù hợp ở Tây Nguyên và Tây Bắc.

TS. Trần Vinh:

Cây mắc ca trồng ở các nước phương Tây như Úc thì ở đó người ta thiếu lao động và cây mắc ca cần nhiều lao động để làm thì họ lại không có. Do đó người ta chỉ sản xuất theo diện tích hạn chế.

Việc cây mắc ca có đem lại nền kinh tế vững mạnh cho nước ta không thì cần phải có thời gian để đánh giá được tác động.

Ở miền núi Thanh Hóa thì cũng có nhiều hộ dân trồng được mắc ca vì vùng núi Thanh Hóa cũng không khác những vùng núi ở Tây Nguyên, vẫn có nhiều vùng có khí hậu, đất đai phù hợp cho phát triển mắc ca. Tuy nhiên cần phải tìm hiểu kỹ về yếu tố khí hậu, đất đai tại vùng đó so sánh với yêu cầu sinh thái cây mắc ca mới quyết định trồng thì tốt hơn.

Ông Hoàng Tùng:

Ở Australia, quê hương của cây mắc ca, nhưng đất rộng người thưa, số người chấp nhận làm nông nghiệp ít, trong khi giá nhân công cao; bão lụt xảy ra thường xuyên do biến đổi khí hậu. Tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch do thiếu nhân công là rất cao, lên đến 20%, chưa kể bị côn trùng, chuột, sóc tấn công. Lợi nhuận ròng/ha là 5.000 AUD. Trong khi ở Việt Nam, con số này có thể hơn gấp đôi do chi phí đầu tư, chăm sóc thấp.

Còn các nước phương Tây khác không có điều kiện khí hậu thích hợp để trồng mắc ca.
Tăng Quốc Duy, nông dân :
Mắc ca có thể thoát ra được viễn cảnh đầu ra không?
Ông Quách Đại Ninh:

Đây là một câu hỏi khó. Tuy nhiên nếu ngay từ đầu có sự chung tay của các bên liên quan, từ cơ quan quản lý nhà nước, trung ương như Bộ NNPTNT, Bộ KHĐT, Bộ Công thương, tới các cơ quan chính quyền địa phương, các doanh nghiệp đầu tư chế biến, phát triển mắc ca và bà con nông dân, chúng ta sẽ giảm thiểu được những rủi ro về sản phẩm mắc ca sau này.

GS. Hoàng Hòe:

Theo tôi, đầu ra của mắc ca không có gì phải lo lắng cả. Hiện để tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

Hiện Trung Quốc, Mỹ đang có nhu cầu rất lớn đối với mắc ca. Đặc biệt, sắp tới khi Việt Nam tham gia vào TPP chúng ta có thể xuất khẩu sang nhiều nước như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc... 
Đặc biệt là Trung Quốc, người dân Trung Quốc đang rất khao khát thực phẩm sạch và giá mắc ca ở Trung Quốc luôn luôn cao hơn so với các nước khác.
Hoàng Đại Ngọc, 32 tuổi, Lâm Đồng, nông dân :
Tôi cho rằng vấn đề quan trọng nhất đối với người nông dân khi trồng cây mắc ca mới lúc này đó là giống và thị trường tiêu thụ.
Giống cây mắc ca hiện có rất nhiều loại, mà những loại này chưa biết chắc chắn là sau khi trồng 6-7 năm rồi có ra quả ko? hoặc quả có nhiều như kỳ vọng không? và đặc biệt giá cây giống hiện tại quá cao! Do vậy các nhà khoa học đã làm gì để hỗ trợ nông dân về giống?
Ông Quách Đại Ninh:

Để một cây trồng có khả năng ra hoa, kết quả thì ngoài yếu tố về giống, còn có yếu tố về ngoại cảnh như điều kiện thực địa, khí hậu thời tiết nơi trồng.

Các giống mà Bộ NNPTNT đã công nhận đảm bảo là các giống có năng suất cao, chất lượng tốt. Tuy nhiên mỗi một giống chỉ được áp dụng với một số vùng nhất định Việc mở rộng trồng vào các nơi chưa được khảo nghiệm cần phải hết sức thận trọng.

Chỉ trồng ở những nơi có điều kiện tương tự như các địa điểm đã khảo nghiệm thành công. 

Các nhà khoa học đã khảo nghiệm và chọn ra được 10 giống đã được Bộ NNPTNT công nhận, giúp cho bà con tránh được các rủi ro khi sử dụng các giống mắc ca không rõ nguồn gốc.

Tạ Thị Hạnh, 45 tuổi, Tây Nguyên, nông dân :
Tôi là nông dân tại Tây Nguyên, tiền không thiếu, đang định trồng lấy 300 cây mắc ca vì nghe nói đây là loại hạt tỷ đô. Nhưng tôi đang sợ là 5 năm sau, khi cây nhà tôi có hạt thì cây nhà khác cũng có hạt, cung bão hòa rồi vượt quá cầu, giá chẳng còn được tỷ đô như bây giờ. Ông Bùi Hữu Hòa nghĩ gì mà dám làm tới luôn vậy, xin ông chia sẻ cho tôi một ít thông tin?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Xã hội càng tiến lên thì hạt quý hiếm tốt cho sức khỏe, chữa nhiều bệnh: mỡ máu, béo phì, làm mỹ phẩm cao cấp. Nên vậy, theo tôi, hạt mắc ca vẫn chưa có giá rẻ, rẻ nhất cũng phải 60.000 đồng/kg. Khi đó, cây mắc ca cũng được 25-30 kg. 

Dương Trung Ngọc :

Theo ông Trần Vinh, hiện nhiều người trồng Mắc ca đang rất thiếu vốn? Liệu có sự hỗ trợ nào từ phía Chính phủ cho những người nông dân trồng Mắc ca không?

TS. Trần Vinh:

Tôi biết rằng trong thời gian qua, Chính phủ cũng rất quan tâm về vấn đề phát triển nông nghiệp, đặc biệt là vấn đề vốn cho sản xuất, không chỉ cho cây mắc ca mà còn cho nhiều loại cây trồng khác.

Như vậy, những vùng được quy hoạch trồng cây mắc ca tôi nghĩ bà con sẽ được ưu đãi trong vấn đề vay vốn để trồng mắc ca. 

Hoàng Xuân Ngọc : Thị trường tiêu thụ: Hiện tại nếu trồng để đáp ứng nhu cầu trong nước thì không đáng bao nhiêu, Việt Nam trồng nhiều xuất khẩu thì có ảnh hưởng gì tới giá thế giới không? giá có xuống không? vậy trồng có hiệu quả không?
Ông Quách Đại Ninh:

Hiện tại, theo thông tin chúng tôi có được, gần đây giá mắc ca trên thị trường quốc tế có xu hướng tăng, chủ yếu tại châu Á. Tuy nhiên, không thể chắc chắn 100% rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng. Nhưng với diện tích mắc ca hiện tại trên thế giới, thì mới chỉ đáp ứng được 25% nhu cầu.

Tất nhiên cần phải có những nghiên cứu tiếp theo về thị trường để có những hướng đi đúng đắn. Hiện nay trên thế giới, cũng có nước bán được mắc ca với giá rất cao, nhưng có nước lại phải bán ra với giá thấp, ví dụ như ở Zimbabwe, tại 1,27USD/kg hạt nguyên vỏ.

Vấn đề là cách thức tổ chức, phát triển ngành hàng, cần tạo ra các thương hiệu cho các sản phẩm mắc ca “made in Việt Nam”.  

Thái Bảo, Hà Nội :
Ông Hòa nghĩ sao về thông tin Bộ NN&PT chỉ định hướng trồng 10.000 ha tới năm 2020 tại những vùng đã khảo nghiệm thành công? Sau thông tin này, ông có quyết định mở rộng diện tích trồng cây mắc ca nữa hay không?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Tôi vẫn đang mở rộng diện tích trồng mắc ca, vì tôi thấy đây là hạt quý hiếm, rất tốt cho sức khỏe.

Trần Thị Tâm, 45 tuổi, Hải Dương :

Hiện có hiện tượng nhiều người nông dân trồng mắc ca sau 5 năm vẫn không ra hoa, ra quả và phải chặt bỏ. Ông Bùi Hữu Hòa có thể cho biết nguyên nhân vì sao? Khí hậu không thích hợp hay do cây giống?

Ông Bùi Hữu Hòa:

Do nông dân ham rẻ, mua giống cây ghép giả, và cây thực sinh nên 5-7 năm không ra quả. Nên cắt bớt cành và ghép mầm khác.

Nguyễn Tùng Dương, Hà Nội :

Xin ông Quách Đại Ninh cho biết giá hạt mắc ca tại Việt Nam lên tới 300.000 đồng/kg gấp 4 lần so với giá trên thị trường thế giới (3,5 USD/kg, tương đương 70.000 đồng/kg). Tại sao có hiện tượng này? Điều này có khiến nông dân lầm tưởng trồng mắc ca sẽ thu siêu lợi nhuận?

Ông Quách Đại Ninh:

Thông tin giá hạt mắc ca 300.000 đồng/kg được bán tại vườn hay trong siêu thị? Theo tôi biết thì hiện nay, một số vườn bán 130 – 150.000 đồng/kg mắc ca tươi (chủ yếu bán cho người mua về để tạo cây gốc ghép), tuy nhiên con số này vẫn cao hơn so với thế giới.

Điều này cũng dễ hiểu vì chúng ta chưa cho phép nhập hạt mắc ca về để tạo cây giống gốc ghép. Sản lượng hạt mắc ca trong nước còn hạn chế. Chính vì sự khan hiếm này đã tạo nên sự chênh lệch giữa giá mắc ca tại Việt Nam và thị trường thế giới.

Điều này nếu không được tuyên truyền tốt cũng sẽ dễ khiến người dân lầm tưởng về giá trị siêu cao của cây mắc ca. 

Hoàng Thị Chinh, 29 tuổi, nghề nghiệp cán bộ :
Tôi đang sống ở xã thuộc huyện Bắc Quang - tỉnh Hà Giang. Khí hậu ở đây tương đối lạnh hơn so với ở đồng bằng dân cư ở chỗ tôi chủ yếu là trồng cây chè và cam sành. Tôi có 2ha đồi tôi muốn trồng cây mắc ca nhưng tôi không biết cây mắc ca có hợp với khí hậu ở hà Giang không. Và nếu hợp thì trồng, chăm sóc và lấy giống ở đâu là chuẩn nhất. ai thu mua quả mắc ca cho tôi. Số điện thoại người cần tư vấn (0989414987)
Ông Bùi Hữu Hòa:

Nếu Hà Giang không có sương muối nhiều có thể trồng được, nhất là khu rừng không trồng khu sối nước, khi bán hạt điện thoại cho anh Hảo (số điện thoạit: 0977364479). Khi mua giống, ở phía Bắc lên đá chông Ba Vì, viện cây giống của công ty CP XNK nông lâm sản chế biến, số điện thoại: 0913067792, anh Dương.

TS. Trần Vinh:

Trong trường hợp này, bác nên tìm hiểu về yêu cầu sinh thái của cây mắc ca và đối chiếu với điều kiện khí hậu đất đai ở vùng bác muốn trồng để xem mức độ thích hợp như thế nào.

Thường cây mắc ca phù hợp với điều kiện khí hậu mát lạnh, nhiệt độ trung bình mùa ra hoa khoảng từ 18-25 độ C và tương đối ổn định trong vài tháng. Còn đất thì mắc ca không kén đất nhưng nó thích hợp với vùng có tầng sâu, thoát nước tốt, pH của đất từ 5,5-6,5. Mắc ca không chịu được vùng có gió lớn vì rễ mắc ca ăn ở tầng nông, từ 1m trở lại nên dễ bị đổ ngã. Vậy nếu vùng bác cần trồng đáp ứng được những điều kiện trên thì hoàn toàn có thể trồng được mắc ca.

Tốt nhất là bác nên tới những cơ sở nghiên cứu hoặc các doanh nghiệp uy tín đã nghiên cứu và sản xuất những giống mắc ca được Bộ Nông nghiệp công nhận thì người ta sẽ cung cấp những giống tốt nhất để trồng và đồng thời hướng dẫn về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây mắc ca. Ví dụ như Viện KHKT Tây Nguyên, Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam, Vinamacca…

Hiện nay có một số doanh nghiệp trong nước mua hạt mắc ca để chế biến xuất khẩu nhưng do diện tích mắc ca thu hoạch chưa nhiều do đó một số hộ dân trồng mắc ca đã bán hạt để sản xuất giống là chủ yếu. Trong thời gian tới, nếu diện tích thu hoạch tăng lên thì chắc chắn sẽ có nhiều doanh nghiệp đến thu mua hạt mắc ca.

Thanh Nhàn , Sơn La :
Câu hỏi gửi ông Bùi Hữu Hòa: Ông đã đầu tư trồng cây mắc ca từ khi nào, đầu tư bao nhiêu vốn, diện tích bao nhiêu, việc trồng, chăm sóc cây mắc ca có thuận lợi, khó khăn gì? Nếu đã thu hoạch được bán với giá bao nhiêu?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Tôi trồng mắc ca từ 2009, đầu tư lúc đầu khoảng 50 triệu đồng, diện tích đầu 2 ha, chăm sóc đơn gian, cây thiên nhiên thuần hóa nên chăm sóc đơn giản. Giá bán cao, do bà con mua giống nhiều.

Nguyễn Tuấn Phú , Nguyên vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành VPCP :
Tôi đã từng đi theo Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn đị khảo sát, chỉ đạo để thử nghiệm đưa cây Mắc Ca trồng ở nhiều nơi; thấy rằng ngoài việc phải có giống chuẩn, tốt thì phải xác định rõ các yếu tố sau: Địa lý; thổ nhưỡng, khí hậu,tập quán văn hóa vùng miền, nếu không sẽ thất bại. Câu hỏi của tôi là: Căn cứ vào đâu Ban chỉ đạo Tây Nguyên lại chỉ đạo phát triển trồng 200.000 ha trên địa bàn Tây Nguyên
Ông Nguyễn Đức Phong:

Đây chỉ là định hướng phát triển nêu ra tại hội thảo, còn khi quyết định phải từng bước, do từng địa phương đề nghị, và bộ quản lý ngành có quy hoạch cho từng vùng.

Giữa hội nghị và hội thảo là khác nhau, hội nghị đưa ra quyết định còn hội thảo chỉ đưa ra định hướng phát triển.
Nguyễn Minh Châu , Hà Nội :
1. Hạt Macca có tốt cho bà bầu và thai nhi không? Công dụng của nó ra sao?
2. Nếu tôi muốn trồng loại cây này thì nên trồng ở vùng đất như thế nào?
3. Tôi định trồng ở Trực Ninh - Nam Định có được không?
4. Cách trồng, chăm sóc loại cây này ra sao?
5. Đến thời kỳ nào cây sẽ cho hoa, cho quả? Thu hoạch vào lúc nào thì tốt nhất?
6. Giá 1 cây giống là bao nhiêu tiền? Tại sao ở Việt Nam có nhiều nơi trồng mà giá của nó vẫn rất cao?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Cây mắc ca có tốt có bà bầu và thai nhi. Khi hậu đầu xuân dưới 17 độ, không có sương muối. Nam Định không trồng được.

Trồng và chăm sóc rất đơn giản, đào hố vuông sâu 60 cm, cho vôi khử trùng trước khi trồng, khi trồng chỉ cho phân vi sinh hoặc phân chuồng để mục. 
Giá 1 cây giống ghép thật, 80.000 nghìn đồng. 
Nguyễn Nghĩa, Đắc Nông :

Có thông tin cho biết, tại Đức Trọng (Lâm Đồng) một số bà con đã trồng mắc ca và cho thu hoạch nhưng không bán được, giá thu mua hạt đủ tiêu chuẩn là 70.000 đồng/kg nhưng hạt nhỏ hơn không có ai mua, chế biến ăn cũng khó nên đã xuất hiện tình trạng nông dân chặt bỏ. Ông Hoàng Tùng có biết gì về thông tin này?

Ông Hoàng Tùng:

Đúng là có xảy ra tình trạng một số hộ nông dân chặt bỏ cây Mắc ca ở Tây Nguyên. Lý do là các hộ dân này chọn giống hoặc thu hoạch chưa đúng cách, dẫn đến hiệu quả thấp.

Chẳng hạn, một số hộ đã trồng cây thực sinh có năng suất thấp, tỷ lệ nhân/hạt thấp, hạt nhỏ. Trong quá trình thu hoạch, nhiều hộ vì sợ mất trộm đã thu hoạch khi quả còn non hoặc với những quả đã rụng thì không thu nhặt ngay để hạt bị vỡ, mốc...

Trần Khải Hoàn :

Ông Trần Vinh có thể cho biết diện tích quy hoạch này có làm khó cho doanh nghiệp có ý định đầu tư vào cây mắc ca và những hộ gia đình muốn phát triển cây mắc ca làm nguồn thu nhập chính không, thưa ông?

TS. Trần Vinh:

Theo tôi trong thời gian tới chúng ta cần quy hoạch lại diện tích trồng mắc ca ở Việt Nam, trong đó phải quy hoạch chi tiết đến từng huyện xã để làm cơ sở. Tôi nghĩ rằng nếu nước ta quy hoạch tốt thì diện tích mắc ca ở Tây Nguyên trong thời gian tới không phải là 10.000ha mà thậm chí còn hơn.

Đặc biệt, trong quy hoạch cần chú ý đến quy hoạch trồng xen để không ảnh hưởng đến quỹ đất rừng hiện có mà tận dụng lại diện tích sẵn có của cà phê để phát triển mắc ca.

Quy hoạch này không làm ảnh hưởng vì việc phát triển mắc ca tùy thuộc vào người nông dân quyết định trồng hay không, khi có hiệu quả thì lại tiếp tục phát triển.

Bùi Trung Trực, Lâm Đồng, nông dân :

Xin hỏi ông Bùi Hữu Hòa, trong tổng số vốn đầu tư cho cây mắc-ca, ông có bao nhiêu vốn tự có, bao nhiêu vốn vay ngân hàng? Việc tiếp cận tín dụng nhằm trồng cây mắc-ca của gia đình ôngcó thuận lợi hay không?

Ông Bùi Hữu Hòa:

Hiện nay, Vườn cây mắc ca vốn tự có, sắp có kế hoạch mở rộng trồng cây mắc ca, mới vay ngân hàng trong thời gian tới.

Lê Huy Tình, Nông Công, Thanh Hóa, làm nông nghiệp :
Ông Hòa có thể cho biết ông đã thu hoạch được bao nhiêu vụ mắc ca rồi? Giá cả của mắc ca có ổn định không?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Đã thu được 3 vụ mắc ca, giá thành hiện nay đang nhảy vọt vì nhiều hộ nông dân mua làm giống nên chưa ổn định.

Trần Văn Thành, nông dân, Đắk Lắk :

Xin hỏi ông Hòa, hiện những quả mắc ca đã thu hoạch được rồi thì ông bán ở thị trường nào? Ông có phối hợp với doanh nghiệp trong việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ không? 

Ông Bùi Hữu Hòa:

Hiện quả mắc ca, công ty Thuận Bảo Khang thu mua quả chế biến, tiêu thụ ở thị trường nội địa, nhưng do nhu cầu về quả mắc ca cao nên hiện tại công ty vẫn chưa cung cấp đủ cho thị trường nội địa.

Trinh Lương, 38 tuổi, Bình Dương, cơ khí :
Có thể một thời điểm nào đó, giá hạt Macca sẽ giống như "dưa hấu" giai đoạn này?
TS. Trần Vinh:

Nhu cầu hạt mắc ca trên thị trường rất lớn và giá hạt mắc ca tương đối ổn định, dao động từ 3USD - 4USSD/kg hạt khô. Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ hạt mắc ca rất lớn, chỉ đáp ứng được ¼ sản lượng cho nhu cầu này.

Tôi nghĩ rằng trong 5-10 năm tới, giá hạt mắc ca vẫn ổn định và sản xuất hạt mắc ca ở những vùng có sinh thái phù hợp sẽ có lợi nhuận chứ không như dưa hấu hiện nay.

Nguyễn Mạnh Dũng, 50 tuổi, công chức :
Công nghệ sơ chế, chế biến quả mắc ca hiện có thể tìm, học ở đâu? Đầu tư một nhà máy sơ chế, chế biến mắc ca có công suất đủ phục vụ cho diện tích 50 ha đến sản phẩm hạt tách vỏ để xuất khẩu hết khoảng bao nhiểu USD? Có thể mua máy móc, thiết bị ở đâu? Với loại hạt nhiều dầu như mắc ca thì công nghệ bảo quản sẽ ra sao trong điều kiện nhiệt đới nóng, ẩm như ở nước ta?
Liệu nước ta có thể chế biến đến sản phẩm mắc ca tiêu dùng thông dụng trên thị trường được không? nếu có thì cần điều kiện gì? Vì nước ta cho đến nay đều bán nông sản thô, giá trị gia tăng không cao, chẳng hạn như cà phê cũng cà phê nhân thô, ca cao cũng là hạt lên men phơi khô, hồ tiêu cũng chỉ là tiêu đen,... Nếu mắc ca được trồng mà cũng chỉ bán hạt khô thì nghe chừng cũng vẫn chỉ là bán sản phẩm thô, bán nguyên liệu mà thôi. Đó có phải là mục tiêu phát triển loại cây này không?
Ảnh hưởng của sương muối đến sinh trưởng và phát triển của cây mắc ca thế nào?
Ông Bùi Hữu Hòa:

Công nghệ sản xuất chưa thể tiết lộ, đang nghiên cứu hoàn thiện. Sản phẩm mắc ca có thể đưa ra thị trường tiêu thụ rộng rãi. Nếu có thì cần sự hỗ trợ của nhà nước, xây dựng nhà máy khu chế biến. Nếu có sương muối phải bảo vệ che chắn, không phải phun nước rửa, không cây sẽ giảm năng suất.

Lê Thanh Hà, 46 tuổi, nông dân, Lâm Đồng :

Hiện nay đang có hiện tượng loạn giá cây giống mắc ca, xin hỏi ông Hoàng Tùng có thể cho biết chính xác giá cây giống mắc ca ở khoảng nào thì hợp lý nhất không?

Ông Hoàng Tùng:

Giá cây giống Mắc ca loại tốt hiện trong khoảng từ 70.000 - 90.000 đồng/cây, tùy theo lớn bé. Hiện Công ty Vina Macca chúng tôi cũng đang cung cấp cây giống Mắc ca.

Trần Duy Hà, 27 tuổi, TP.HCM :
Tại Tây Nguyên, có chính sách riêng nào hỗ trợ cho người nông dân trồng cây mắc ca trong thời điểm hiện tại không?. Một số vùng có thể trồng nhưng người nông dân chưa biết thì đã có thông tin tuyên truyền gì chưa? Nếu có thì cây giống sẽ được bà con mua trồng như thế nào, ở đâu, giá cả ra sao?
Ông Hoàng Tùng:
Hiện đã có Nghị định 210 của Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư trồng cây mắc ca và tới đây, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt sẽ cho nông dân vay vốn trung và dài hạn với lãi suất ưu đãi để phát triển cây mắc ca.
Công ty Vina Macca đã tổ chức nhiều lớp tập huấn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng không thể đi được hết các vùng. Bà con có thể tìm hiểu thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Hiện Công ty Vina Macca đang triển khai đầu tư trồng mắc ca tại 5 tỉnh Tây Nguyên. Bà con nông dân có thể liên hệ với Công ty tại địa chỉ 09 Nguyễn Lương Bằng, TP. Buôn Ma Thuột. Chúng tôi sẵn sàng tư vấn và cung cấp giống.
Nguyễn Trung Hiếu,nghề nông, thôn Đức Trung, xã Đức Mạnh, huyện Đakmil,tỉnh Đắk Nông :
Tôi xin hỏi là cây giống mắc ca hiện tại bán ở đâu và loại nào tốt nhất cho vùng Tây Nguyên, và đầu tư vào có tốn kém không? chịu hạn hán tốt không. Xin cảm ơn.
Ông Bùi Hữu Hòa:

Hiện nay, giống mắc ca bán ở các đơn vị cây giống cấp nhà nước hoặc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu nông lâm sản chế biến 25 Tân Mai, Hà Nội, vườn giống tại Ba Vì. Ở Tây Nguyên mua tại Lâm Đồng, đơn vị 2: công ty Thuận Bảo Khang, xã Tân Hà, Lâm Hà , Lâm Đồng. sđt : 01672164450, gặp chị Mai. Cây mắc ca chịu hạn tốt, tốt hơn cây cà phê.

Minh Thắm, Nông dân, Lâm Đồng :
Việc ồ ạt trồng cây mắc ca trong tương lai có xảy ra tình trạng cung vượt cầu và rớt giá hay không? Tránh tình trạng được mùa mất giá cần có những biện pháp như thế?
Ông Hoàng Tùng: Hạt có vị ngon nhất và hàm lượng dinh dưỡng cao nhất trong tất cả các loại hạt trên thế giới. Trong khi đó, hạt mắc ca mới chiếm khoảng 1% trong tổng sản lượng các loại hạt trên thế giới. Rất nhiều người trên thế giới chưa từng nếm, từng biết đến hạt mắc ca. Do đó nhu cầu là rất lớn. 

Theo Chủ tịch Hội mắc ca Australia, trong vòng 50 năm nữa, cung sẽ vẫn chưa đáp ứng đủ cầu về hạt mắc ca. Do đó, thị trường mắc ca có tiềm năng rất lớn, lo ngại của bạn chắc chắn sẽ không xảy ra, ít nhất là trong nhiều chục năm nữa.

Phương Linh , Nhân viên kinh doanh, TP.HCM :
Giá hạt mắc ca tại Việt Nam lên tới 300.000 đồng/kg gấp 4 lần so với giá trên thị trường thế giới (3,5 USD/kg, tương đương 70.000 đồng/kg). Tại sao có hiện tượng này? Điều này có khiến nông dân lầm tưởng trồng mắc ca sẽ thu siêu lợi nhuận?
Ông Hoàng Tùng: Giá 3,5 USD/kg trên thị trường thế giới là mức giá thu mua bình quân, không phải là giá thu mua chọn lọc và hạt mắc ca thu mua sẽ được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau. Hạt mắc ca hiện cũng được bán lẻ tại thị trường Việt Nam. Đây là các sản phẩm chọn lọc nên sẽ có giá cao hơn. Ngoài ra, lượng cung trên thị trường chưa đủ lớn cũng khiến giá hạt mắc ca cao. 

Với người nông dân trồng mắc ca, nếu trồng với quy mô lớn, họ đều xin tư vấn hoặc hợp tác với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm. Với chi phí trồng và chăm sóc thấp, người nông dân chỉ cần bán 50.000 đồng/kg là đã có lãi lớn và họ cũng thường xác định chỉ cần bán ở giá đó.

Hà Tuấn, kinh doanh nông sản :

Ông Hoàng Tùng có thể cho biết những chính sách hiện nay có những chính sách nào gây khó khăn cho doanh nghiệp muốn đầu tư vào mắc ca?

Ông Hoàng Tùng:

Nghị định 210/2013/NĐ-CP khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là cây mắc ca. Từ đó đã tạo thành một làn sóng đầu tư vào cây mắc ca tại Tây Nguyên.

Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang đề xuất Chính phủ chỉ nên phát triển diện tích trồng mắc ca không quá 10.000 ha đến năm 2020. Điều này gây ra tâm lý thất vọng với một số doanh nghiệp đã và đang đầu tư trồng mắc ca.

Hiện đã có 2 doanh nghiệp đã xin cấp phép đầu tư gần 10.000 ha trồng mắc ca. Như vậy, điều gì sẽ xảy ra với các doanh nghiệp đã sở hữu gần 20.000 ha nói trên, hay các doanh nghiệp khác đã lập dự án đầu tư trồng mắc ca nếu đề xuất của Bộ Nông nghiệp được chấp thuận?

Trần Hà, 27 tuổi, TP.HCM : Loại cây này từ lúc trồng đến lúc thu hoạch là bao nhiêu năm và thời gian thu hoạch trong bao nhiêu năm? Sau thời gian đó cây có thể sử dụng gỗ hay không? Và giá trị gỗ như thế nào?
Ông Hoàng Tùng:

Cây mắc ca giống tốt có thể cho lượt quả đầu tiên sau 3 năm và nếu được chăm sóc tốt, cây sẽ cho quả hàng trăm năm. Về việc sử dụng gỗ cây mắc ca, thực tế, chưa có ai chặt cây mắc ca để lấy gỗ mà chỉ tận dụng những cây đã đổ để làm hàng thủ công mỹ nghệ.

Lê Doanh , Hưng Yên, làm kinh doanh :
Xin hỏi ông Hoàng Tùng, chất lượng giống đầu vào và đầu ra của sản phẩm được cam kết như thế nào?


Ông Hoàng Tùng:
Cảm ơn bạn đã đặt câu hỏi.
Khi chúng tôi cung cấp giống và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với bà con nông dân, giống được cung cấp là loại có năng suất cao, hạt to, tỷ lệ nhân/hạt đạt trên 35%.
Chúng tôi cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm với giá và quy cách tương tự như một doanh nghiệp chế biến hạt mắc ca hàng đầu của Australia là MPC (độ ẩm 10%, tỷ lệ hạt hỏng 2%). Năm 2014, giá chúng tôi thu mua là 3,5 AUD/kg, năm 2015 là 4,5 AUD/kg.
Trần Công Minh, Hà Nội :

Ông đánh giá gì về con số đề xuất quy hoạch 10.000 ha cả nước trong 5 năm trong báo cáo Thủ tướng Chính phủ ha mà Bộ NN&PTNT vừa mới đề xuất? Còn về con số đề xuất quy hoạch 200.000 ha trồng mắc ca mà Him Lam đưa ra mà nhiều người vẫn cho là ảo tưởng?

GS. Hoàng Hòe: Tôi thấy con số đó hoàn toàn khả thi bởi từ năm 2012, Viện Điều tra Quy hoạch rừng theo yêu cầu của Bộ NN-PTNT đã tiến hành điều tra nghiên cứu. Sau 2 năm triển khai nghiêm túc và bài bản, Viện Điều tra Quy hoạch rừng đã kết luận diện tích rất thích hợp và thích hợp trồng mắc ca tại Tây Nguyên là 1 triệu ha. Đồng thời, Viện cũng đã đề nghị quy hoạch phát triển 200.000 ha diện tích đất ở Tây Nguyên để trồng mắc ca...
Nguyễn Hiền, phóng viên, Hà Nội :

Chào anh Nguyễn Đức Hưởng, anh có thể cho biết một số hoạt động cụ thể của Him Lam và LienVietPostBank trong thời gian tới?

TS. Nguyễn Đức Hưởng: Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ xây dựng nhà máy chế biến mắc ca, thành lập hiệp hội mắc ca Tây Nguyên và viện nghiên cứu mắc ca, để nhằm phát triển mắc ca bền vững.
Bùi Dũng, nông dân, Thanh Hóa :

Xin hỏi các diễn giả, liệu có rủi ro nào trong đề án này hay không?

TS. Nguyễn Đức Hưởng:
Liệu có gì trên đời mà không có rủi ro? Nhưng rủi ro càng lớn thì lợi nhuận càng cao.
Trong trường hợp đề án mắc ca, tôi nghĩ rằng rủi ro lớn nhất nằm ở tâm lý người dân. Bản thân nhiều người dân vẫn đang băn khoăn trong suy nghĩ có nên chặt cà phê để trồng loại cây khác hay là trồng cà phê giống mới? 
Trong khi đó, mắc ca có thể đóng vai trò đồng hành với cây cà phê thông qua hình thức chủ đạo là trồng xen canh, nên không việc gì phải chặt hạ cà phê đi. Cà phê cũng rất cần bóng mát, và trong trường hợp xấu nhất thì mắc ca sẽ “che chở” cà phê, người dân không mất gì.
Và đấy cũng chính là bài toán rủi ro thấp nhất, trong khi cơ hội làm giàu lại cao nhất. Ông Thu, người có kinh nghiệm 11 năm trồng mắc ca ở huyện Krông Năng (Đắc Lắc) nói với tôi rằng, 0,5ha trồng mắc ca của ông mang lại doanh thu 300 triệu đồng năm vừa rồi, trong khi chi phí bỏ ra chưa đến 30 triệu đồng.
Hoàng Tùng, Hải Phòng : Đại diện Him Lam và LienVietPostBank đã từng phát biểu là sẽ có những hoạt động từ thiện, hỗ trợ bà con nông dân trồng mắc ca, Ông có thể nói cụ thể hơn về điều này?
TS. Nguyễn Đức Hưởng:
Triết lý kinh doanh của chúng tôi ngay từ ngày thành lập là “Gắn xã hội trong kinh doanh” với hàng trăm hoạt động từ thiện xã hội, và số tiền dành cho hoạt động này đến nay là gần 1.000 tỷ đồng.
Bây giờ, chúng tôi đầu tư vào mắc ca và xác định đồng hành và giúp bà con nông dân, nên chúng tôi sẽ dành một phần nguồn tiền từ thiện hàng năm để hỗ trợ mua bảo hiểm tiền vay cho bà con, để bà con yên tâm làm giàu.
Cũng có nhiều ý kiến rằng chúng tôi muốn PR dự án để bán giống, kiếm lợi nhuận. Xin nói thẳng ra là thế này, nếu chúng tôi muốn kiếm tiền theo cách đó thì chúng tôi đã mua đất từ cách đây vài năm rồi, bây giờ đem bán đã có lợi nhuận cao. Nhưng chúng tôi không làm vậy.
Nếu có lợi nhuận từ bán giống thì chúng tôi cũng sẽ để đồng tiền này quay lại hỗ trợ bà con Tây Nguyên, bằng cách mua bảo hiểm, hoặc xây trường học. Kể cả không có lợi nhuận, chúng tôi vẫn làm việc này, bởi vì đây là việc làm thường xuyên và liên tục của chúng tôi.
Minh Đức, Đắk Lắk :

LienVietPostBank và Him Lam sẽ tham gia cụ thể như thế nào trong đề án trồng mắc ca tại Tây Nguyên?

TS. Nguyễn Đức Hưởng:
Mục đích của đề án phát triển cây mắc ca tại Tây Nguyên của CTCP Him Lam và Ngân hàng Bưu điện Liên Việt là đồng hành và giúp việc làm giàu chính đáng của bà con nông dân trên vùng đất sở hữu những ưu việt riêng có, phù hợp với loại cây được mệnh danh là “nữ hoàng quả khô”.
Đề án đã được hình thành sau hơn hai năm nghiên cứu khảo sát kỹ lưỡng cùng các nhà khoa học gạo cội Việt Nam và các chuyên gia Úc.
Nội dung đề án hình thành theo chuỗi giá trị và được hiểu đơn giản như sau: Ngân hàng Bưu điện Liên Việt cho người dân vay vốn, Công ty Him Lam là đơn vị cung cấp giống, tư vấn kỹ thuật, xây dựng nhà máy chế biến, bao tiêu sản phẩm, và phối hợp với đơn vị bảo hiểm (hoặc công ty bảo hiểm do Him Lam là cổ đông chủ chốt) cung cấp bảo hiểm tiền vay 100% cho người dân. 
Người dân chỉ việc trồng mắc ca theo quy trình và hướng dẫn kỹ thuật của dự án. Trong trường hợp xấu nhất xảy ra, thì vốn của người dân không mất gì, bởi đã có công ty bảo hiểm và Him Lam.
Huệ Thu, Hà Nội :

Tại sao Him Lam và LienVietPostBank lại đầu tư vào cây mắc ca mà không phải là cây khác?

TS. Nguyễn Đức Hưởng: Câu trả lời rất ngắn thôi: “Đơn giản, vì đó là siêu lợi nhuận”. Và với tư cách là một doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy cần phải nắm bắt, chỉ có điều, chúng tôi không muốn hưởng một mình, chúng tôi muốn cùng bà con nông dân làm giàu.
Thảo Trần, Tp.HCM : Hiện nay một số nước trên thế giới đã phát triển cây Mắc ca tạo nên ngành hàng. Vậy Việt Nam liệu có thể hình thành một ngành hàng Mắc ca?
Ông Quách Đại Ninh:
Tôi tin chắc rằng ngành hàng Mắc ca cũng sẽ được hình thành ở Việt Nam, vấn đề chỉ còn là thời gian.
Theo số liệu báo cáo của cơ quan chuyên môn thì hiện nay cả nước có khoảng 2.440 ha Mắc ca, tuy nhiên thực tế đã vượt con số này và vẫn đang tiếp tục phát triển nhanh, thực tế này đang củng cố niềm tin cho chúng ta. Mỗi quan điểm và hành động của chúng ta lúc này có thể giúp đẩy nhanh hoặc có thể là làm chậm tiến trình này nhưng chắc chắn không thể triệt tiêu được nó.

Để sớm tạo ra một ngành hàng Mắc ca của Việt Nam cần có sự chung tay và quyết tâm rất cao của rất nhiều các bên từ các cơ quan quản lý nhà nước ở TW tới chính quyền các địa phương, doanh nghiệp và người dân – điều này đã được nêu ở trên.

Cần phải xác định quan điểm phát triển ngành hàng Mắc ca Việt Nam như thế nào, chắc chắn không chỉ ở thị trường trong nước mà phải tham gia vào thị trường thế giới, vì vậy cần phải phát triển ở quy mô diện tích đủ lớn mới tạo được sự thay đổi về chất, các doanh nghiệp Việt Nam có thể phải tính tới việc đầu tư phát triển Mắc ca sang cả nước bạn Lào để cung cấp nguyên liệu cho ngành hàng này. 
Có nhiều việc cần phải làm, vấn đề thương hiệu sản phẩm phải được quan tâm ngay từ bây giờ chứ không phải khi có sản phẩm rồi mới đi lo thương hiệu, trước tiên tôi muốn nói đến giống cây Mắc ca, Bộ NN&PTNT đã công nhận được 10 giống Mắc ca, đây là các giống vô tính của nước ngoài được chuyển giao cho Việt Nam thông qua hợp tác khoa học, các giống này không chỉ cho năng suất cao mà cả chất lượng cũng cao đáp ứng được yêu cầu thương mại quốc tế.
Nếu bà con nông dân, doanh nghiệp sử dụng các giống không rõ nguồn gốc thì rủi ro rất cao, có thể cây không ra hoa kết trái, nếu có kết trái thì năng suất có thể sẽ thấp, đặc biệt sản phẩm sau này có thể không đảm bảo chất lượng thương mại, sức cạnh tranh sẽ kém. Để có được thương hiệu Mắc ca uy tín thì việc đầu tiên là phải quản lý chặt chẽ giống cây Mắc ca.
Vậy quản lý chặt chẽ là thế nào? theo Quy chế quản lý giống cây trồng lâm nghiệp thì đối với giống cây lâm nghiệp chính bắt buộc phải quản lý nguồn gốc theo chuỗi hành trình bắt đầu từ cây đầu dòng hoặc vườn cây đầu dòng (để cung cấp hom ghép) đến cây giống trước khi xuất vườn đều phải được cơ quan quản lý nhà nước cấp chứng chỉ công nhận nguồn gốc, từng cây giống phải gắn nhãn hàng hóa thì mới được cung ứng ra thị trường. Tất cả những lô cây giống nào không gắn nhãn, không có chứng chỉ công nhận nguồn gốc lô cây con nếu cung ứng cho người trồng rừng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và bị tiêu hủy.
Đồng thời các cơ quan quản lý ở Trung ương phải ban hành các quy chuẩn kỹ thuật cây giống Mắc ca và sau đó phải ban hành các quy chuẩn kỹ thuật cho từng loại sản phẩm hàng hóa Mắc ca.
Hoàng Long, Lâm Đồng : Chủ đề về cây Mắc ca đã được bàn luận rất sôi nổi trong thời gian qua, có các quan điểm khác nhau nhưng đều có chung một nhận định là cây Mắc ca là cây có giá trị kinh tế và có tiềm năng phát triển ở Việt Nam. Vậy tiềm năng phát triển ở đây được hiểu như thế nào?
Ông Quách Đại Ninh:
Tiềm năng phát triển ở đây theo tôi hiểu là dựa trên các yếu tố sau:

- Thứ nhất là khả năng thích nghi của loài cây trồng này ở Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu trong thời gian vừa qua đã chỉ ra rằng cây Mắc ca có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt ở nhiều nơi có điều kiện sinh thái tương tự như tại 2 vùng Tây Bắc và Tây Nguyên. Ngoài ra trên thực tế còn có các mô hình trồng Mắc ca của các hộ dân tiên phong tại các tỉnh Bắc trung bộ, Tây Bắc, Tây Nguyên và một số tỉnh khác cũng khá thành công.

- Thứ hai là quỹ đất để phát triển. Thực tiễn đã cho thấy cây Mắc ca không chỉ trồng thuần loại mà có thể trồng xen trong các vườn cà phê, chè và có thể trồng phân tán ở những nơi đất trống hoặc trong các vườn nhà vì vậy quỹ đất để phát triển Mắc ca ngay chỉ ở 2 vùng Tây Bắc và Tây Nguyên.

- Thứ ba là thị trường, yếu tố này xin nhường cho các nhà kinh tế phân tích sâu. Tuy nhiên, nhiều tài liệu cho biết hiện thế giới mới chỉ sản xuất được 140.000 tấn hạt/năm đáp ứng được 25% nhu cầu; báo cáo ngày 06/4/2015 của Bộ NN&PTNT gửi TTg cũng đã nêu “…giá Mắc ca có xu hướng tăng do nhu cầu thế giới tăng”. Ở Việt Nam, thị trường Mắc ca cũng đã manh nha hình thành, một số siêu thị và đại lý bán lẻ đã có bán các sản phẩm chế biến từ hạt Mắc ca, vì đây là những sản phẩm hàng hóa mới, được coi là cao cấp nên chưa có nhiều người biết.

- Thứ tư là tính sẵn sàng, đây là yếu tố chủ quan nhưng nó mang tính quyết định, đó là khả năng cung cấp giống tốt, kỹ thuật gây trồng, sự tham gia của người dân và doanh nghiệp (đầu tư trồng, chế biến, phân phối), chính sách phát triển Mắc ca và quyết tâm chính trị của các cấp lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương. 

Ở đây có nhiều doanh nghiệp đã sẵn sàng, rất nhiều người dân đã sẵn sàng, thậm chí đã có nhiều người tiên phong đi trước. Về giống cây trồng, Việt Nam đã có 10 giống Mắc ca có năng suất cao, chất lượng tốt được Bộ NN&PTNT công nhận. Hiện tại đã có một số vườn cây đầu dòng cung cấp cho sản xuất cây giống, ngoài ra với tổng số trên 500 ha mô hình nghiên cứu khảo nghiệm và sản xuất thử (theo BC ngày 6/4/2015 của Bộ NN&PTNT) thì chỉ một thời gian ngắn nữa sẽ có thể đánh giá và bình tuyển công nhận được hàng ngàn cây đầu dòng và nhiều vườn cây đầu dòng mới để cung cấp hom ghép cho sản xuất cây giống phục vụ chương trình này… vấn đề còn lại là chính sách phát triển và quyết tâm chính trị.