Áp lực thị trường từ cú đúp tăng giá xăng – giá điện

Duy Khương

06:59 23/05/2015

BizLIVE -

Việc tăng giá cùng lúc hai mặt hàng thiết yếu xăng - điện được cho là sẽ ảnh hưởng trước tiếp đến người dân và doanh nghiệp sản xuất.

Áp lực thị trường từ cú đúp tăng giá xăng – giá điện

Ảnh minh họa.

Tính từ đầu năm 2015, giá xăng đã được điều chỉnh tăng hai lần với mức tăng tổng cộng là trên 3.500 đồng, đưa xăng trở về gần ngưỡng 20.000 đồng/lít, thậm chí ở những nơi xa trung tâm (vùng 2), giá xăng RON 95 đã vượt mốc lên 20.220 đồng. Trước đó, từ ngày 16/3 giá điện cũng được chính thức điều chỉnh tăng với 7,5%.
Ai sẽ là người chịu ảnh hưởng lớn nhất với cú đúp xăng – điện

Đầu tháng 3 vừa qua, thị trường đã đón nhận thông tin rất đang chú ý về việc chính thức điều chỉnh tăng giá điện thêm 7,5% kể từ ngày 16/3. Thông tin tăng giá điện vẫn còn nóng hổi thì ngay sau đó ngày 11/3, bộ tài chính lại tiếp tục thông báo điều tăng giá xăng  trong nước với mức 1.610đ/lít, và mới đây nhất ngày 20/5 lại điều chỉnh tăng giá xăng 1 lần nữa với mức tăng là 1.200/lít, xấp xỉ 11%.)
Điện và xăng được coi là hai nguyên liệu vật tư đầu vào vô cùng quan trọng của nền kinh tế, bởi nó có thể tác động trực tiếp và gián tiếp lên giá cả hàng hóa trên thị trường. 

Chính vì tầm quan trọng như vậy, mà việc điều chỉnh tăng hai loại nguyên liệu này, đặc biệt là mức điều chỉnh được cho là khá lớn, đã tác động không nhỏ đến người tiêu dùng và tâm lý thị trường.
Là tài xế cho hãng taxi Thăng Long ở Hà Nội vài năm nay, anh Nguyễn Tiến Quang luôn tỏ ra chú ý mỗi khi có thông báo điều chỉnh giá cả xăng dầu trong nước. Đợt xăng chưa tăng giá, mỗi ngày anh phải bơm khoảng 250.000 tiền xăng để đi lại. Tuy nhiên sau 2 đợt điều chỉnh tăng giá xăng, số tiền mà anh phải bỏ ra gần như tăng gấp rưỡi.
Anh Quang nói: “Sau đợt giá tăng thì gây khó khăn nhiều cho lái xe chúng tôi. Trung bình một ngày chạy hết khoảng 250.000 tiền xăng, từ hôm giá xăng lên kết hợp khí hậu nắng nóng, sử dụng điều hòa rất nhiều, thì phải đổ khoảng 350.370 thậm chí là 400.000 tiền xăng. Phần xăng tăng thì tôi vẫn chịu thiệt vì giá cước chưa tăng”.
Anh Nguyễn Tiến Quang, tài xế của hãng taxi Thăng Long. 
Có cùng nỗi niềm với anh Quang khi giá xăng tăng anh Nguyễn Văn Nam (Ba Đình – Hà Nội) là lái xe ôm ở khu vực Ba Đình, mỗi ngày anh cũng phải đổ xăng khoảng 3 lần thay vì 2 lần như trước, chi phí vì thế mà cũng tăng theo. Anh chia sẻ: “Mình cứ đổ 50.000 đồng tiền xăng thì được 400.000 tiền xe ôm, trước đổ 2 lần thì giờ đổ phải gần 3 lần rồi. Nói chung là mình cũng khó lắm, vì khách họ không muốn mình tăng giá”.

Không chỉ là lĩnh vực vận tải, mà thực tế rất nhiều lĩnh vực kinh doanh khác đang phải chịu tác động từ việc tăng giá xăng, hay giá điện. Theo đánh giá, giá điện tăng 7,5% thì tác động với mặt bằng giá chung làm tăng chỉ số giá tiêu dùng, với mức tăng khoảng 0,37%. Trong khi đó xăng tăng 11% tác động đến chỉ số giá tiêu dùng khoảng 0,11%. 

Chia sẻ với PV ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hiệp hội điều hành giá cho biết: “Điện tăng 7,5% làm giá thành phôi thép tăng 0,45%, giá thành thép tăng 4-5%, hay giá thành xi măng tăng khoảng 2,25%. Rồi những ngành như giấy, ngành khác sử dụng điện nhiều đều tăng ở mức khá cao. Còn xăng thì như chúng ta biết, chi phí xăng dầu ở trong vận tải chiếm 40-45%, xăng tăng như vậy sẽ làm cho cước vận tải tăng 4-5%, mà tác động 4,5% này còn đến những loại hàng hóa mà phải sử dụng đến những phương tiện vận chuyển. Đó là ở góc độ người sản xuất hay kinh doanh".
"Còn đối với người dân, ngoài hóa đơn tiền điện đã tăng rõ rệt, thì thực tế họ chưa thể cảm nhận được những tác động từ xăng tăng giá khi mà giá cả thị trường được ghi nhận là chưa có nhiều biến động", ông Thỏa cho biết thêm.
 Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hiệp hội điều hành giá.
Tuy nhiên người tiêu dùng chưa thể “ngồi yên” bởi mỗi chính sách đều có độ trễ nhất định, khi mà về lâu về dài, nếu giá cấu thành sản xuất tăng, thì ắt giá cả hàng hóa sẽ tăng theo. Ông Nguyễn Văn Lễ (Hai Bà trưng, Hà Nội) chia sẻ với phóng viên: “Trong lúc đời sống của người dân muôn vàn khó khăn, mà cái gì cũng có thể tăng được, người dân thì không có quyền để nói là không tăng được. Nhu cầu ngày càng tăng lên, rồi diều kiện thời tiết, chẳng hạn như điện, vẫn phải dùng và phải tăng thêm”.

Việc giá cả tăng lên là điều không thể tránh khỏi, và áp lực thị trường vẫn sẽ nặng nề hơn khi mà doanh nghiệp vẫn nơm nớp lo lắng, người dân phấp phỏng chờ đợi, và cơ quan chức năng vẫn chưa thể kiểm soát được hết tình hình biến động thị và các doanh nghiệp vận tải cũng nhấp nhổm tăng giá để bù lỗ. Và bài toán đặt ra lúc này làm sao để có thể cân bằng mọi thứ trong lúc cú đúp xăng, điện tăng.

Các chuyên gia nói gì với cú đúp tăng giá xăng, điện?

Việc điều chỉnh tăng là không ai muốn, nhưng điều chỉnh tăng theo một lộ trình hợp lý hay chưa và làm sao để tránh tác động nhiều nhất lại là một câu chuyện khác. Lý giải cho việc tăng giá xăng vừa qua thì từ phía Bộ Tài chính đã chỉ rõ, hiện nay, trong cơ cấu giá bán lẻ của chúng ta, giá nhập là một trong những yếu tố quan trong với khoảng 70% là nhập từ thế giới. Do đó việc giá dầu thế giới cũng lên ngưỡng cao bất ngờ trong thời gian vừa qua, khoảng 67USD/thùng, thì xăng dầu trong nước cũng phải điều chỉnh tăng lên cùng chiều với thế giới.
Thậm chí, nếu không có quỹ bình ổn thì giá xăng đã tăng tới 35.00đ/lít. Mức tăng thì chúng ta cũng đã rõ, nhưng thực tế là điều này cũng gây ra nhiều dư luận trái chiều và nghi vấn về việc kiểm soát thị trường, ổn định giá cả trong thời gian tới đây.
Nói về điều này, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hiệp hội điều hành giá cho biết: “Chúng ta phải nhất quán với nhau, là đã thực hiện cơ chế thị trường, thì chúng ta phải theo tín hiệu thị trường, chứ không vì mục tiêu nào đó mà bắt thị trường đứng yên. Chúng ta kiềm chế để chống lạm phát cao quá, nó tác động xấu đến sản xuất, kinh tế, đời sống. Nếu chúng ta kiểm soát ở mức độ vừa phải thì nó lại tốt cho nền kinh tế, kích thích tăng trưởng, hàng hóa sẽ lưu thông được và tăng trưởng đạt được mục tiêu đề ra".
"Cơ chế chúng ta có nhiều nhưng việc tổ chức thực hiện nó là như thế nào, đưa nó vào cuộc sống và phải thường xuyên thanh tra, kiểm tra có hiệu quả. Nhưng công tác này trước nay chúng ta làm vẫn còn bất cập, đặc biệt, mối kết hợp giữa trung ương, địa phương, các bộ ngành trên cả nước và trong từng địa phương vẫn còn bất cập nên vẫn để xảy ra hiện tượng lợi dụng, hoặc chây ì khi mà các tín hiệu thị trường thay đổi mà lại cố tình sử dụng các biện pháp làm lợi cho mình, làm thiệt hại lợi ích chung của xã hội trên thị trường”, ông Thỏa nói thêm.
Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội thì cho rằng: “Đợt tăng giá vừa rồi là khá sốc, bởi nó tăng khá mạnh. Người ta nói giảm thì giảm rất ít mà tăng thì lại tăng quá mạnh. vừa tăng giá điện xong lại tăng tiếp giá xăng. Sự chia sẻ giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân như vậy là chưa đạt yêu cầu. Các phí, thuế trong cấu thành giá xăng 8.000-9.000/lít. So sánh với Campuchia thì phí thuế là bằng 0, nên người tiêu dùng Việt Nam thiệt hơn Campuchia. Giá điện, giá xăng... đang theo giá thị trường, nhưng lương không theo giá thị trường. Cái đó là cái mâu thuẫn cần phải xem lại”.

Như chúng ta đã biết việc áp dụng thuế bảo vệ môi trường quá cao đã khiến giá xăng dầu trong nước tăng, mà chưa kể trước đó Bộ trưởng Bộ Tài chính đã hứa là giá xăng sẽ ổn định khi tăng thuế bảo vệ môi trường, như vậy là chúng ta đã không làm được. Chưa kể là còn quỹ bình ổn. Và người dân chung quy vẫn phải chịu bởi quỹ bình ổn là hình thức người dân chi trước, tiền của người tiêu dung nộp vào rồi vẫn người tiêu dùng phải chịu. Việc tăng giá lên này cho thấy công tác dự báo là không tốt cho một thị trường biến đổi trong thời gian tới.

Việc tăng giá xăng, giá điện đã phần nào cho thấy những tác động ban đầu, và chúng ta sẽ còn phải chờ một thời gian nữa xem có nhiều biến động mạnh hay không. Chính sách điều tiết kinh tế nào chắc chắn cũng đã được nghiên cứu cụ thể, và điều quan trọng đó là nó phải đảm bảo được đời sống nhân dân, tiêu dùng của người dân và sức khỏe của doanh nghiệp.

DUY KHƯƠNG

BizLIVE - Gặp gỡ