Siêu dự án trên sông Hồng: “Đừng dùng mỹ từ xuyên Á, dự án là câu chuyện Trung Quốc - Việt Nam“

Nguyễn Thảo

16:38 10/05/2016

BizLIVE - “Nếu có dự án này, Vân Nam Trung Quốc sẽ có lợi thế về giao thông, tiếp cận biển Đông với chi phí rất rẻ, xuyên một số tỉnh Tây Nam Trung Quốc tiếp cận biển”, GS. Đặng Hùng Võ cho biết.

Siêu dự án trên sông Hồng: “Đừng dùng mỹ từ xuyên Á, dự án là câu chuyện Trung Quốc - Việt Nam“

Chính phủ "chưa xem xét" siêu dự án đường Xuyên Á trên sông Hồng của Bầu Thụy. Ảnh Zing

Ngày 9/5, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng có công văn gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện theo hình thức BOO.

Văn bản nêu rõ, Thủ tướng Chính phủ chưa xem xét việc phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án vì chưa đủ căn cứ, cơ sở theo quy định của pháp luật.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổ chức xây dựng Quy hoạch tổng thể khai thác sông Hồng để bảo đảm phát triển bền vững, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Việc xây dựng Quy hoạch nêu trên phải được thực hiện một cách kỹ lưỡng, khoa học và phải có sự tham gia của các địa phương liên quan, các nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội khác là đại diện cho lợi ích của người dân trong lưu vực đồng bằng sông Hồng.

Chia sẻ về vấn đề này, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên môi trường cho biết, dự án đang có nhiều ý kiến phản đối, bên cạnh đó có ý kiến ủng hộ. “Có ý kiến đưa ra công luận Bộ, ngành ủng hộ dự án này tức là chúng ta đang đồng ý cho một dự án tác động mạnh vào dòng sông chính lưu vực của nó ảnh hưởng đến toàn bộ miền bắc Việt Nam”, ông Võ nói.

GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên môi trường  

“Tác động vào dòng sông Hồng tôi cho rằng không phải là chuyện “chém gió” với nhau để đưa ra ý tưởng, đây là việc tác động vào nước miền bắc Việt Nam”, ông Võ nhấn mạnh thêm.

Cũng theo vị chuyên gia này, dự án tích nước 6 đập thuỷ điện sẽ thay đổi phân bố vật chất trong khi kinh nghiệm nhiều nước, thuỷ điện gây tác động lớn chẳng hạn kích thích động đất, phân bổ lại vật chất trên bề mặt đất, tác động tài nguyên nước gây hạn hán thậm chí ngập lụt.

Phân tích thêm, ông Võ cho rằng, việc trị thuỷ sông Hồng vẫn là câu chuyện từ xưa đến nay, 2 bên sông Hồng coi đây là công trình nhân tạo vĩ đại của Việt Nam, việc ngăn sông hay chặn sông làm thay đổi dòng chảy, như vậy càng cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng.

Điểm nữa, tác động trực tiếp, dự án tác động xã hội cực kỳ lớn như câu chuyện tái định cư, cộng đồng dân cư sinh sống nhờ dòng sông mất sinh kế, làm đảo lộn cuộc sống.

“Lợi ích giao thông chưa mạnh lắm vì đã đầu tư hệ thống đường bộ kết nối các tỉnh dưới dạng cao tốc việc đẩy mạnh giao thông trên sông Hồng chỉ có ý nghĩa nhất định. Thuỷ điện, để làm thuỷ điện trên sông Hồng cần chi phí nhiều, chưa chỉ ra được bài toán lợi ích trong khi chi phí đầu tư, tổn thất môi trường, sử dụng tài nguyên đất… nhiều hơn lợi ích”, ông Võ chỉ ra.

Ông cũng thẳng thắn cho biết, dự án này, xuyên một số tỉnh Tây Nam (Trung Quốc), tiếp cận ra biển. “Nếu có sông Hồng sẽ tiếp cận biển Đông với chi phí rất rẻ. Đây chỉ là câu chuyện 2 nước, đừng dùng mỹ từ “xuyên Á” để làm nổi vấn đề như tính chất lớn lao, vĩ đại”, ông Võ nói.

NGUYỄN THẢO