Sau “ga trăm tỷ mỗi ngày đón... vài chục khách” đến cầu vượt trăm tỷ, không xe chạy

ĐẶNG TIẾN

14:01 29/09/2015

Giống như ga Hạ Long, ga Cái Lân, cầu vượt Bàn Cờ, được đưa vào sử dụng cuối năm 2013, hoạt động cũng không hiệu quả, thậm chí là… vô dụng, bởi không xe nào chạy qua.

Sau “ga trăm tỷ mỗi ngày đón... vài chục khách” đến cầu vượt trăm tỷ, không xe chạy

Cầu vượt Bàn Cờ bỏ hoang từ ngày khánh thành.

Dự án cầu vượt Bàn Cờ (Quảng Ninh) nằm trong tiểu dự án 1 trị giá hơn 1.500 tỷ đồng, thuộc đại dự án nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân có tổng vốn đầu tư khoảng 7.000 tỷ đồng, được xây dựng nhằm tránh tuyến đường sắt Hạ Long - Cái Lân, tạo điều kiện thuận lợi cho xe hàng từ QL18 vào cảng Cái Lân và ngược lại. Tuy nhiên, thực tế sử dụng hoàn toàn khác với mục tiêu dự án đề ra ban đầu.

Quá lãng phí

Đó là nhận xét của các tài xế, đặc biệt là người dân địa phương - những người mỗi lần mưa to gió lớn đều lo lắng, sợ hãi do một phần taluy đường dẫn lên cầu vượt Bàn Cờ (đoạn qua tổ 2, khu 10, phường Bãi Cháy) thường bị sạt lở nghiêm trọng. Hai ngày liền, chúng tôi có mặt trên tuyến cầu vượt này ở vào những thời điểm khác nhau, để thử đếm lưu lượng xe qua lại, nhưng hoàn toàn thất vọng, nếu xét về hiệu quả đầu tư ngân sách nhà nước.

Không một bóng người và xe qua lại trên công trình trăm tỉ. Nhiều đoạn đường, đoạn cầu bị hỏng hoặc xuống cấp; lau sậy, cỏ dại, đất cát mọc và tràn trên mặt đường, cho thấy tần suất xe qua lại cực ít. Trên đỉnh cầu, giữa làn đường lên xuống qua khu vực nhà dân, mấy tảng ximăng đúc sẵn lớn được đặt chặn ngang đường để ngăn xe qua lại, bởi đây là vị trí thường xuyên bị sạt lở taluy.

Dự án cầu vượt Bàn Cờ có tổng chiều dài 1,815km, gồm hệ thống cầu vượt với 22 nhịp 33m và đoạn đường bộ từ cầu vượt vào khu vực ga Cái Lân và cảng biển Cái Lân. Được biết, cùng với ga Hạ Long, ga Cái Lân, công trình cầu vượt này cũng do Cục Đường sắt Việt Nam làm chủ đầu tư và từng được coi là công trình trọng điểm của ngành giao thông. Theo một giám đốc DN chuyên làm dịch vụ hậu cần cảng biển tại đây, việc xây dựng cầu vượt là hết sức cần thiết, trong trường hợp tàu hỏa, xe hàng ra vào khu vực cảng Cái Lân đông đúc.

Thực tế, đây cũng là thuyết trình của các đơn vị liên quan trong việc thuyết phục đầu tư xây dựng cầu vượt Bàn Cờ. Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn khác xa lý thuyết - chưa bao giờ có chuyện tàu, xe ra vào khu vực cảng Cái Lân như mắc cửi - khiến mọi tính toán đều chệch hướng và gây lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước.

“Đắp chiếu” đến bao giờ?

Sự lãng phí của dự án cầu vượt Bàn Cờ, theo cách lý giải đơn giản của các tài xế, là do không có tàu ra - vào “ăn” hàng tại ga Cái Lân, dẫn đến không nhất thiết phải đi qua cầu vượt, để tránh đường tàu hỏa. “Nếu ga đường sắt Cái Lân vẫn bất động như hiện nay, khi lượng hàng về cảng Cái Lân lớn, xe vận tải nhiều, lúc đó yêu cầu các xe phải đi qua cầu vượt. Còn hiện tại, chưa cần thiết và các lái xe cũng sẽ không chọn cầu vượt Bàn Cờ nếu không có lệnh của các cơ quan có thẩm quyền”, giám đốc một DN vận tải chia sẻ.

Được biết, trong khi các hợp phần khác của đại dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân phải dừng hoặc dãn tiến độ do khó khăn về tài chính, Tiểu dự án 1 gồm có cầu vượt Bàn Cờ vẫn được ưu tiên thực hiện.

Tuy nhiên, như chúng tôi phân tích ở bài báo trước, vì sự không đồng bộ trên toàn tuyến, đặc biệt là việc không chung khổ đường ray với các tuyến đường sắt khác, nên ga Hạ Long và ga Cái Lân dù hiện đại, khang trang vẫn vắng lặng như chưa từng được đầu tư cả ngàn tỷ đồng. Tuyến đường sắt khổ 1,435m dài 5,6km từ ga Hạ Long đến ga cuối - ga Cái Lân hiện hoen gỉ, bởi từ khi đi vào hoạt động đến nay chỉ đón được một vài chuyến tàu, rồi dừng hẳn đến giờ.

Như vậy, mấu chốt để không lãng phí với hàng trăm tỷ đồng ngân sách đã đầu tư xây cầu vượt Bàn Cờ, việc đầu tiên là làm thế nào để ga Cái Lân hoạt động. Bài toán đến đây có vẻ còn khó giải hơn, bởi để ga Cái Lân hoạt động ít nhất phải đồng bộ được khổ đường ray 1,345m của tuyến đường sắt Cái Lân - Hạ Long - Phả Lại - Yên Viên (Hà Nội) với khổ đường ray 1m của toàn quốc; đồng thời cảng biển nước sâu Cái Lân không bị “hụt hơi” trong cuộc cạnh tranh với hệ thống cảng Hải Phòng.

Theo đại diện BQL dự án đường sắt (Bộ GTVT), trong số 10 dự án mà ban nhận từ các đơn vị thuộc Bộ GTVT có đến 8-9 dự án bị dừng, dãn tiến độ thi công. Trong đó dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân dừng, dãn tiến độ hàng chục năm nay. Hiện, ban đang rà soát lại toàn bộ hồ sơ ban đầu và kiểm đếm, hạng mục nào chưa thi công và hạng mục nào đang thi công dở dang để báo cáo Bộ GTVT có phương hướng xử lý.
“Ban QLDA rất muốn được triển khai thi công nhưng còn vướng mắc nhiều nên chưa thể triển khai được vì thiếu nhân lực, vật lực. Được biết, dự án trên bị dừng, dãn từ năm 2011 và sau đó cho thi công một số điểm kỹ thuật, nhưng rồi lại dừng và đến nay, Ban QLDA chỉ đi rà soát lại toàn tuyến và khoanh vùng lại những cái cũ”, vị này chia sẻ, đồng thời cho biết chưa biết bao giờ mới tiếp tục thi công tuyến đường này. 

Theo Báo Lao Động