Vụ Vissan chọn nhà đầu tư chiến lược: Kịch tính đến phút chót

Phương Hà

07:28 26/03/2016

Vừa qua, báo DĐDN có đăng bài “ Phiên đấu giá nhà đầu tư chiến lược: Vissan chọn ai, ai chọn ?”. Lần này bài viết sẽ phân tích tương quan giữa các đối thủ và có thể nói đây là câu chuyện hi hữu trên sàn chứng khoán của VN với sự nóng bỏng, kịch tính đến phút chót.

Vụ Vissan chọn nhà đầu tư chiến lược: Kịch tính đến phút chót

Ảnh minh họa.

Sau thông tin tuyển nhà đầu tư chiến lược để chào bán 14% cổ phần (bằng với số lượng cổ phần IPO là 11,33 triệu đơn vị), Vissan nhanh chóng thu hút được 3 nhà đầu tư bao gồm Tập đoàn CJ Cheiljedang (Hàn Quốc), Proconco và ANCO (thuộc Tập đoàn Masan).

Thực chất chỉ là hai đối thủ

Ngoài CJ, 2 tổ chức còn lại trên thực tế đều gắn liền với ông lớn Masan (thuộc sở hữu của Masan Group). Cuộc chiến lựa chọn nhà đầu tư chiến lược vì vậy chỉ còn là của 2 đối thủ, CJ và Masan. Ngày 15/3/2016, UBND TPHCM đã có quyết định thông qua danh sách 3 nhà đầu tư này.

Sau 3 ngày IPO thành công, vào ngày 18/3/2015, Proconco – 1 trong 3 nhà đầu tư – đã chính thức có văn bản gửi tới UBND TPHCM và Ban Chỉ đạo cổ phần hóa Vissan với nội dung “tố” tập đoàn CJ không đủ điều kiện làm nhà đầu tư chiến lược của Vissan theo quy định. Bên cạnh những thông tin mà Proconco đưa ra, rõ ràng nhất là tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu của CJ tại ngày 30/9/2015 là 1,61 lần, căn cứ báo cáo tài chính được công bố chính thức tại website của CJ. Theo thông tin công khai từ hãng Bloomberg, nếu tính toán theo số liệu báo cáo hợp nhất chưa kiểm toán CJ CheilJedang Corporation đang (ở mức 1.61 lần) vượt quá qui định cho phép theo tiêu chí 1.5 lần nêu trên.

Trong khi đó, chỉ số này của các đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Proconco chỉ khoảng 0.47 lần (nhưng tại điểm cuối tháng 6/2015), còn Anco không công khai số liệu báo cáo tài chính. Hơn nữa, cũng trong Quí 3/2015, CJ CheilJedang Corporation còn có các khoản bảo lãnh rất lớn cho công ty con, công ty liên kết và các bên liên quan vay tại các ngân hàng và tổ chức tìn dụng với tổng giá trị là 3.437 tỷ won, tương đương 2,7 tỷ USD. Tổng giá trị các bảo lãnh này là 113% vốn chủ sở hữu của công ty mẹ nên bị nghi ngờ rất lớn về năng lực tài chính để trở thành đối tác chiến lược của Vissan.

Theo tài liệu Proconco cung cấp, CheilJedang cũng từng bị phạt rất nặng trong lĩnh vực vi phạm cạnh tranh tại Hàn Quốc với số tiền 340 triệu Won (tương đương 7,1 tỷ VND) do hành vi cản trở việc điều tra các vi phạm luật cạnh tranh năm 2011. Vào năm 2010, Tòa án tối cao Hàn quốc phạt CJ Cheiljedang 22,7 tỷ won (20 triệu USD – 445 tỷ VND) do hành vi thao túng giá đường trong hoàn cảnh CJ Cheiljedang kiểm soát 40% thị trường đường Hàn quốc. Còn năm 2012, Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc (Fair Trade Commission) đã công bố phạt CJ Cheiljedang cùng với 5 công ty dược phẩm khác về hành vi hối lộ nhân viên y tế với tổng số tiền là 11 tỷ Won (12,2 triệu USD – 272 tỷ VND) (nguồn KFTC Annual Report 2012)… Động thái này cho thấy, Proconco muốn loại bỏ CJ khỏi cuộc chơi. Nếu thành công, chắc chắn Vissan sẽ rơi vào tay Masan, bất kể đó là Proconco hay ANCO.

Vissan
Nhà đầu tư đặt phiếu trong phiên đấu giá.

Những so sánh, dự đoán

Như vậy, nếu loại CJ khỏi danh sách, cuộc đua sẽ trở nên vô cùng tẻ nhạt với 2 đối thủ lại là “người nhà”. Không ngoại trừ trường hợp mức giá trúng đấu giá chỉ tương đương 67.000 đồng (là mức giá đấu thành công thấp nhất của phiên IPO), tương đương số tiền thu về khoảng 759 tỷ đồng, thấp hơn cả kết quả đạt được tại phiên IPO.

Theo thông tin chính thức trên sàn, CJ chính là tổ chức duy nhất đã trúng giá trong phiên IPO, khi bỏ mức giá cao nhất 102.000 đồng/cổ phần, và mua được 3,3 triệu cổ phần. Số tiền mà CJ bỏ ra tương đương 337 tỷ đồng. Chưa nói đến tiềm lực tài chính, thái độ “chịu chi” của CJ đã khiến cuộc đua trở nên hấp dẫn. Theo các nhà phân tích, lo lắng của Masan về việc CJ sẽ tiếp tục vung tiền ra mua nốt 11,33 triệu cổ phần để làm cổ đông chiến lược của Vissan, vì vậy là hoàn toàn có cơ sở. Nếu không loại CJ, Masan sẽ vất vả hơn nhiều nếu muốn sở hữu Vissan. Mà chưa chắc Masan đã đủ tiềm lực trở thành nhà đầu tư chiến lược của Vissan

Mặc dù, Ban Chỉ đạo cổ phần hóa Vissan chưa có chính thức phát ngôn về “tố cáo” của Proconco. Tuy nhiên, đại diện Vissan cho biết, CJ đủ tiêu chí là nhà đầu tư chiến lược. Thông tin được ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc Vissan đưa ra dựa trên hồ sơ pháp lý và báo cáo kiểm toán mà CJ cung cấp cho Vissan.

Theo các chuyên gia, rõ ràng cuộc chiến pháp lý xung quanh việc lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, cho đến thời điểm này vẫn chưa ngã ngũ. Vậy, vào phiên đấu giá nhà đầu tư chiến lược, cổ đông chiến lược của Vissan sẽ chính thức được lựa chọn ai? Nếu CJ vẫn tham gia cuộc đua, số tiền mà Vissan thu về sẽ không dừng ở con số 759 tỷ đồng. Thậm chí, không ngoại trừ trường hợp vượt qua cả con số 900 tỷ đồng đã đạt được trong phiên IPO kịch tính vừa qua. Cũng nhắc lại, chính CJ là tổ chức đã trả mức giá cao nhất trong phiên IPO Vissan vừa qua.

Tiêu chuẩn dành cho nhà đầu tư chiến lược xuất phát từ mục đích bảo đảm hoạt động của DN sau CPH được phát triển tốt nhất. Người ta vẫn ví von việc lựa chọn nhà đầu tư chiến lược như việc… gả chồng cho con gái, xem xét cẩn trọng không bao giờ thừa. Theo giới phân tích dù chỉ số nợ/vốn của CJ đúng như công bố thì CJ vẫn là nhà đầu tư tiềm năng nhất của Vissan cho đến thời điểm đấu giá cận kề.

Dù ai trở thành cổ đông chiến lược của Vissan đều phải cam kết đồng hành với chiến lược và chính sách mà DN này đề ra.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức – Chủ tịch Cty Luật Basico, đấu giá thành công lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 80.053 đồng tiếp tục là đề tài thu hút sự chú ý của giới đầu tư và DN bởi trước mắt là cuộc đấu giá giữa các tổ chức đăng ký làm cổ đông chiến lược của Cty. Nếu bỏ giá thầu thật cao như lần IPO, CJ có thể sẽ là người thắng cuộc và sẽ có hơn 18% cổ phần. Không những thế, nhiều khả năng CJ còn theo đuổi mua lại 7% cổ phần mà Vissan phát hành cho cán bộ công nhân viên với giá ưu đãi và công đoàn cơ sở. Theo quy định về cổ phần hóa, giá bán ưu đãi cho người lao động trong DN cổ phần hóa bằng 60% giá IPO, tức nhân viên Vissan sẽ được mua ở mức giá 48.032 đồng/cổ phiếu. Giá này chỉ bằng 47% mức giá 102.000 đồng/cổ phiếu mà CJ đã trả trong lần IPO. Chuyện CJ nâng giá để mua cổ phiếu của người lao động có thể sẽ diễn ra ngay sau khi thời hạn nắm giữ của người lao động kết thúc.

Dù thế, CJ hoặc bất kỳ đối tác chiến lược nào cũng không muốn dừng lại ở vai trò đứng sau cổ đông nhà nước. Họ hy vọng sẽ có những đợt thoái vốn tiếp theo của cổ đông nhà nước. Điều này đã từng xảy ra với Vinamilk hay những ông lớn cổ phần hóa, nhất là gần đây quy định về bán cổ phần lô lớn đã được thực hiện. Nhìn từ đây, việc chọn lựa nhà đầu tư chiến lược của Vissan không chỉ ở tầm chiến lược đối với DN , mà ở tầm chiến lược đối với quốc gia.

Ngoài ra, những nhà đầu tư chiến lược muốn vào Vissan phải cam kết đồng hành với chiến lược và chính sách mà Vissan đã đề ra và hướng tới, đó là hoạt động có chăn nuôi, có chế biến, cam kết không chuyển nhượng cổ phần trong 5 năm đầu tiên… Đây là chiến lược hoạt động và cũng là sứ mệnh của Vissan và nhà đầu tư nào muốn thắng trong phiên đấu giá để trở thành nhà đầu tư chiến lược sắp tới sẽ phải tuân thủ định hướng phát triển nêu trên. Vậy, nhà đầu tư chiến lược nào sẽ đáp ứng đầy đủ những yêu cầu này?

Kết quả bất ngờ

Tại phiên đấu giá sáng 24/3/2016, với giá bỏ thầu 126.000 đồng/cổ phần và mua trọn hết số cổ phần chào bán, Cty CP Dinh dưỡng Nông nghiệp Quốc tế (Anco) đã trở thành đầu tư chiến lược của Vissan. Khi thông tin này xướng lên các nhà đầu tư đã ồ lên khi phiếu giá của Anco được đọc lên đầu tiên.

Theo phản ánh của nhà đầu tư, đây là kết quả khá bất ngờ cho giới quan sát vì trước diễn ra phiên đấu giá, nhiều đồn đoán cho thấy quyết tâm của nhà đầu tư Hàn Quốc CJ muốn thông qua thương vụ này để lấn sân vào mảng bán lẻ thực phẩm VN. Tuy nhiên, trong phiên bỏ phiếu sáng ngày 24/3, Cty này chỉ bỏ giá 120.600/cp đồng so với giá khởi điểm của phiên đấu giá là 80.053 đồng/cp, trong khi Proconco đặt mức giá 125.000 đồng/cp. Như vậy, sau hai phiên đấu giá lần đầu ra công chúng (IPO) và phiên bán đấu giá cổ phần cho các nhà đầu tư chiến lược của Vissan, nhà nước đã thu về gần 2.330 tỷ đồng, tương đương 28%, trong đó phiên bán đấu giá cho các nhà đầu tư chiến lược là 1.430 tỷ đồng. Theo quy định, sau ba ngày kể từ khi phiên bán đấu giá, Anco phải chuyển đủ tiền cho Vissan.

Được biết, trước khi phiên đấu giá công bố kết quả Đại sứ quán Hàn Quốc tại Hà Nội đã gửi công hàm phản đối Cty Anco và Proconco đã có những hành động không công khai minh bạch xung quanh việc tố Tập đoàn CJ (Hàn Quốc) tham gia việc đấu thầu nhà đầu tư chiến lược của Tập đoàn Masan.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Từ khóa: Vissan, Masan

Bảng giáThị trường

VN-Index 743.21 ▲ 9.39 (1.26%)

 
VN-Index 743.21 9.39 1.26%
HNX-Index 92.74 0.56 0.6%
UPCOM 57.96 -0.07 -0.12%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ